Jongeren maken zich het meest zorgen over veiligheid, pesten en het huizentekort

( tekst: Nederlands Jeugdinstituut NJi)

‘Jeugdcriminaliteit daalt, onveiligheidsgevoel van jongeren stijgt: neem jongeren serieus’

Dit is een expertquote via ANP Expert Support Mike Loef

Aanleiding: Jongeren delen zorgen en adviezen tijdens Jongeren Prinsjesdag | UNICEF

Nederlandse jongeren maken zich het meest zorgen over veiligheid, pesten en het huizentekort. Dat staat in het UNICEF-jongerenadvies 2025, waarvoor meer dan twaalfhonderd jongeren onder 18 jaar hun mening deelden. Het onderwerp veiligheid staat voor het eerst in de top drie. Jongeren zeggen zich onveilig te voelen door dreigingen in de wereld zoals oorlog. Ook neemt voor hun gevoel de criminaliteit toe, waardoor ze zich minder veilig voelen op straat. Sommige jongeren zijn bovendien zelf lastiggevallen op straat, of kennen iemand uit hun omgeving die dat heeft meegemaakt.

Uit de cijfers blijkt dat de jeugdcriminaliteit in de afgelopen twintig jaar sterk is afgenomen. Toch zeggen jongeren het gevoel te hebben dat er meer sprake is van jeugdcriminaliteit. Daar zijn meerdere mogelijke verklaringen voor. Zo zijn er lokale verschillen en incidenten die veel maatschappelijke impact hebben, zoals explosies en incidenten met wapens. Incidenten kunnen erg dichtbij voelen, bijvoorbeeld door berichten in het nieuws en verspreiding via sociale media.

De beleving van onveiligheid van jongeren is belangrijk. Onveiligheidsgevoelens en angst dat anderen een wapen dragen waren voor jongeren een van de belangrijkste motieven om zelf een wapen te dragen. Dit bleek uit onderzoek naar wapens onder jongeren in Rotterdam. Dit terwijl uit ditzelfde onderzoek bleek dat het overgrote deel van de jongeren helemaal geen wapen had of bij zich droeg.

Voor hun ontwikkeling is het essentieel dat jongeren zich veilig voelen. Dat zij aangeven zich onveilig te voelen, is dan ook zorgelijk. Het is aan ons als volwassenen om een omgeving te creëren waarin zij zich beschermd voelen, zodat ze de ruimte krijgen om veilig, kansrijk en gezond op te groeien. We moeten de signalen uit het UNICEF-jongerenadvies serieus nemen en jongeren betrekken bij het gesprek over wat zij nodig hebben om zich veilig te voelen.