Zeldzame tekeningen Vredeman de Vries naar Fries Museum

(tekst: Fries Museum)

Leeuwarden, 31 oktober 2012

Het Fries Museum heeft de collectie versterkt met vier tekeningen van Hans Vredeman de Vries (Leeuwarden, 1526 – onbekend,1609), een van de beroemdste Friese kunstenaars. De tekeningen zijn aangekocht door de Ottema-Kingma Stichting en in langdurig bruikleen gegeven aan het museum.

Het gaat om een serie tekeningen van de vier jaargetijden. Voor het Fries Museum betekent het  bruikleen een primeur én een enorme verbetering van de collectie. Grafiek van Vredeman de Vries vind je in veel Nederlandse musea, maar zijn tekeningen zijn uiterst zeldzaam. Bij de opening van het Fries Museum in september 2013 zijn de werken voor het eerst te zien, in de tentoonstelling over de Gouden Eeuw van Friesland.

Vier jaargetijden

Vredeman de Vries maakte de tekeningen in 1589, toen hij in Wolfenbüttel (Duitsland) als architect werkte aan het hof van Julius van Braunschweig-Lünenburg. De seizoenen heeft Vredeman de Vries symbolisch voorgesteld. Zo heeft hij de lente getekend als een formele tuin met loofgangen en een fontein, waar op de voorgrond Flora, de godin van de lente, loopt. De zomer is voorgesteld als een laan, die naar een poortgebouw leidt. Op de voorgrond staat Ceres, godin van de akkerbouw, met een zeis en een bundel korenaren. De herfst verbeeldde hij als een schuur met een druivenpers, met op de voorgrond mannen met druivenkorven. De winter is een interieur aan de rand van een bevroren water met een schaatser.

Gezien vorm en formaat van de tekeningen is het mogelijk dat de tekeningen voorstudies zijn voor vier ronde glasruitjes, waarop de voorstelling gebrandschilderd is. Vredeman de Vries kreeg zijn eerste opleiding bij een glasschilder in Leeuwarden.

Invloedrijk kunstenaar

Hans Vredeman de Vries was architect, tuinontwerper en schilder. Hij was een van de meest invloedrijke kunstenaars uit de 16de eeuw in Europa vanwege zijn publicaties, zijn ontwerpen en versieringen. Vooral zijn beheersing van het centraal perspectief, waarmee je een voorstelling overtuigend driedimensionaal kon laten lijken, sprak veel van zijn tijdgenoten aan. Hij werd internationaal beroemd als onderzoeker van het perspectief en wordt beschouwd als een van de grondleggers van de architectuurschilderkunst. Het Fries Museum heeft daarvan een fraai voorbeeld. Voor zover bekend is er geen enkel door hem ontworpen gebouw bewaard gebleven. Zijn denkbeelden zijn vooral in zijn publicaties terug te vinden. Kunstenaars uit latere eeuwen raakten nog door zijn ideeën geïnspireerd.

Naast de serie tekeningen heeft het Fries Museum van Vredeman de Vries ook een schilderij en een serie ornamentprenten in bruikleen van de Ottema-Kingma Stichting.

Over Friesland en de Friezen Het nieuwe Fries Museum gaat over de Friezen en over Friesland, een eigenzinnig stukje ‘buitenland in Nederland’. Over de elf steden en het platteland, de haat-liefde verhouding met het water, de zoektocht naar het typisch Friese en de plek van Friesland in de wereld. De schilderijen van Gerrit Benner, het zwaard van Grutte Pier, de film De Overval: samen vertellen ze het verhaal van Friesland. Ook het Fries Verzetsmuseum is een belangrijk onderdeel van het museum. Het nieuwe Fries Museum wordt een bruisende plek, met tentoonstellingen, activiteiten, evenementen, een winkel en een café met het mooiste terras van de stad. Het nieuwe Fries Museum wordt mede gefinancierd door de Ir. Abe Bonnema Stichting, de Provincie Fryslân, het Samenwerkingsverband Noord-Nederland, EZ/Kompas en de BankGiro Loterij.

cultuur zakelijk