Wint de CEO een prijs? Dan neemt de vervuiling van het bedrijf toe
(tekst: Open Universiteit – beeld Roelof van der Schaaf)
Wint de CEO een prijs? Dan neemt de vervuiling van het bedrijf toe
Sommige bedrijven investeren oprecht in duurzaamheid, terwijl andere vooral symbolische maatregelen nemen. Frederique Bouwman onderzocht de invloed van de motivatie van CEO’s op het maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) van een bedrijf. Ze stelt vast dat financiële prikkels, persoonlijke waarden en sociale erkenning elk op een andere manier duurzaamheid beïnvloeden. En wint de CEO een prestigieuze prijs? Grote kans dat in de jaren erna de vervuiling toeneemt!
Frederique Bouwman verdedigt haar proefschrift ‘Beyond the Bottom Line: CEO Motivations for Corporate Social Responsibility’ op donderdag 26 februari 2026 bij de Open Universiteit in Heerlen.
Druk van buitenaf
Bedrijven staan steeds meer onder druk om verder te kijken dan winstmaximalisatie en verantwoordelijkheid te nemen voor hun ecologische en maatschappelijke impact. Klimaatverandering, vervuiling en sociale ongelijkheid hebben duurzaamheid tot een centraal thema gemaakt voor bedrijven, investeerders en beleidsmakers. Toch verschillen bedrijven sterk in de mate waarin zij duurzaamheid daadwerkelijk serieus nemen.
De invloed van de CEO
Bestaand onderzoek richt zich vaak op de rol van aandeelhouders, regelgeving of raden van bestuur. Frederique Bouwman focust in haar onderzoek op de CEO. Haar onderzoek laat zien dat duurzaamheidsbeslissingen in sterke mate worden gevormd door de motivatie, waarden en prikkels van topbestuurders.
Belonen in aandelen of cash?
Uit het onderzoek blijkt dat de duurzaamheid van de beslissingen worden gedreven door meer dan één enkele motivatie. Financiële prikkels spelen een belangrijke rol, maar als de CEO wordt beloond in de vorm van aandelen, dan gaat dat vooral samen met symbolische duurzaamheidsmaatregelen die voornamelijk door de financiële markt worden gewaardeerd. Krijgt de CEO een beloning in cash die binnen de organisatie wordt vastgesteld? Dan zie je dat er juist meer langetermijninvesteringen worden genomen die veel middelen vergen, maar ook leiden tot daadwerkelijke milieuverbeteringen. Ook persoonlijke waarden zijn van belang: CEO’s met een sterke langetermijnoriëntatie kiezen vaker voor duurzaamheidsstrategieën die resulteren in meetbare uitkomsten.
Een prestigieuze prijs? Dan meer vervuiling
Opvallend is dat sociale erkenning onbedoelde effecten blijkt te kunnen hebben. Prestigieuze CEO-prijzen, die vaak worden gezien als tekenen van uitstekend leiderschap, leiden tot een verhoging van vervuilingsniveaus. Na het ontvangen van de prijs zie je een toename in de vervuiling met ongeveer 14 procent.
De resultaten zijn in lijn met het idee van moral self-licensing. Die theorie stelt dat je door goed gedrag een positief moreel zelfbeeld ‘verdient’, wat vervolgens de drempel voor niet-moreel gedrag verlaagt. Alsof je krediet hebt opgebouwd dat je vervolgens kunt uitgeven. Je kunt het vergelijken met een salade eten en dan ‘mag’ je van jezelf ’s avonds een zak chips opentrekken. De onderliggende motivatie voor dit gedrag lijkt financieel, aangezien de verbetering in financiële resultaten voortvloeit uit kostenbesparingen die gepaard gaan met een toename in vervuiling.
Opvallend is ook dat bij vrouwelijke CEO’s dit onbedoelde effect aanzienlijk zwakker is. Dat is ook in lijn met de moral self-licensing theorie. Over het algemeen hebben vrouwen een sterker moreel besef dan mannen. Je ziet dan ook dat een CEO-prijs minder drempelverlagend werkt.
Promotie Frederique Bouwman
Frederique Bouwman (Buren, 1996) is onderzoeker op het gebied van duurzame bedrijfsfinanciering. Op donderdag 26 februari 2026 om 13.30 uur verdedigt zij haar proefschrift ‘Beyond the Bottom Line: CEO Motivations for Corporate Social Responsibility’ aan de faculteit Managementwetenschappen van de Open Universiteit in Heerlen.
Haar promotoren zijn prof. dr. Dennis Bams (Maastricht University) en prof. dr. Bart Frijns (Auckland University of Technology). De promotie is live bij te wonen bij de Open Universiteit in Heerlen en online te volgen via ou.nl/live.
Meer berichten
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
- Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
