We mogen ons gelukkig prijzen dat De Rouwe gedeputeerde is en geen machinist

Sander de Rouwe

door Andries Veldman

Ik stond even met mijn ogen te knipperen, zo niet met mijn oren te klapperen toen ik de Leeuwarder Courant op een vroege maandagmorgen opensloeg. ‘Provincie en banken gaan samen bedrijven redden’, las ik. Een consortium van de provincie Friesland, banken en accountants gaan bedrijven die te belangrijk zijn voor de economie helpen om te voorkomen dat ze omvallen. Gedeputeerde SANDER DE ROUWE (CDA) en directeur DENNIS CARTON van mkb-ondersteuner YnBusiness vertellen in de krant dat bedrijven niet altijd zelf aan de bel trekken als ze in de problemen zitten. De twee komen de bel persoonlijk langsbrengen. En mocht er dan nog geen actie bij het hulpbehoevende bedrijf ontstaan, dan trekken de twee bestuurders zelf aan de bel, begreep ik uit het wonderlijke verhaal.

‘Wij mogen niet in de krant lezen dat een curator een oordeel heeft geveld over een bedrijf. Dan zijn we te laat.’ De twee zijn al te laat, want een dag na de publicatie kondigde zuivelreus FrieslandCampina aan om 1000 man op straat te zetten. Daar sta je dan met je bel.

Het werd nog mooier. ‘Door op tijd in te grijpen kunnen we deze bedrijven begeleiden naar gezonde bedrijfsvoering onder nieuwe economische omstandigheden.’ De Rouwe spreekt van een unieke deal tussen provincie en banken.’ Alsof je de aanvoerder van het Leger des Heils het blije woord hoort verkondigen. Erwtensoep met hulpverleners. Je gaat heel even denken dat de banken en de accountants zijn toegetreden tot de charitatieve instellingen. En dat terwijl in werkelijkheid op dit moment de afdeling Bijzonder Beheer van de banken de duimschroeven bij verschillende bedrijven aandraait, dure adviseurs op kosten van de onderneming laat invliegen en een verhoging van de rente doorberekent. Leer ons de banken kennen.

Het wordt nog wilder. ‘Het traject is op vrijwillige basis, maar niet vrijblijvend’, zegt De Rouwe. ‘Het gaat om een proces dat maanden kan duren, waarbij het bedrijf wordt ondersteund door onze experts. Wij vragen van de ondernemers dan ook bereidheid om te veranderen en te innoveren.’ En: ‘De grootste schade zit onderhuids: de innovatie bij bedrijven is gestopt. Ondernemingen zetten hun plannen in de ijskast. Dat betekent dat er treinen tot stilstand komen. Bedrijven werken in een keten, van grondstof tot eindproduct, van idee tot dienst. Om die trein te laten rijden, moeten alle wagons op hun plek staan en in beweging blijven. Mist een wagon, dan rijdt de trein niet.’ Ik weet niet wanneer De Rouwe voor het laatst in een trein heeft gezeten, maar die van mij rijdt met een wagonnetje meer of minder evenzo goed. Advies aan De Rouwe: wel je mondkapje meenemen.

Hoe houden jullie de trein rijdende, vraagt de verslaggever. Goeie vraag voor De Rouwe, die nooit om een antwoord verlegen zit. ‘Door op tijd in te grijpen bij bedrijven. Als wagonnetjes stil komen te staan zijn we te laat.’ De enigen die straks in die wagonnetjes zitten zijn volgens mij de banken, accountants, juristen en mkb-specialisten. In het voorste wagonnetje zitten de verkenners die, volgens de twee, ook het veld in worden gestuurd. Alle specialisten werken zonder winstoogmerk, maar dat is mij toch net iets te vaag. Geen winstoogmerk betekent nog niet dat ze voor niks werken. Als de trein met deskundigen arriveert, zal een belangrijk deel van de poet wel zijn opgesoupeerd. Leer mij de juristen kennen. Zet je die allemaal bij elkaar in wagonnetjes, hou je dan maar vast. Die willen alleen in de Oriënt Express.

Het wordt nog gekker. Veiligheidsgordels vast, daar gaan we: Gedeputeerde Sander de Rouwe en directeur Dennis Carton zien Friese bedrijven die te trots zijn om coronasteun aan te vragen. Met alle gevolgen vandien voor de Friese economie. ‘Mooi die eigen broek, maar houd hem zelf niet op.’ Het staat er echt. Dennis Carton constateert dat Friesland veel firma’s kent die in het voorjaar en zomer hun omzet niet zagen dalen en daarom geen gebruik maakten van de regelingen. Carton vervolgt: ‘Ook hebben we veel familiebedrijven in Friesland. Deze bedrijven hebben heel veel vermogen. Die teerden vooral op eigen geld in.’ De verslaggever: Bedrijven die hun omzet zagen dalen, zochten geen steun bij de overheid, maar plunderden de eigen spaartekening. De Rouwe wil dat plunderen natuurlijk voorkomen. Hij wil ze snel te hulp schieten om dat vermogen in de sok te houden. Daar komt ie: ‘Dat beeld hebben wij wel. Ze hielden hun eigen broek op. Het is mooi dat mensen die trots hebben, maar het is wel de vraag of het verstandig is.’

Over wat die trein met hulpverleners mag gaan kosten geen woord. Ook over de veranderde wereld ‘na’ corona geen letter. Over de maatregelen ten tijde van een nieuwe corona na de oude: grote stilte. De Rouwe: ‘Als de crisis voorbij is en de economie weer aantrekt, drukken we de playknop weer in.’ Die knop is er overigens niet voor iedereen. ‘We focussen ons vooral op bedrijven met impact en veel werknemers. Innovatie en vernieuwing is voor hen het belangrijkste om goed uit de crisis te komen. Dat moeten we nu doen, want een stilstaande trein weer in beweging te brengen, is nog veel schadelijker voor de economie.’ We mogen ons gelukkig prijzen dat De Rouwe gedeputeerde is en geen machinist. De door hem aangerichte schade blijft beperkt. Aan Carton zou ik de sleutels van een matig lopende snackbar nog niet toevertrouwen.