Echt iets voor Friese bestuurders, je druk maken over een Friese ontwikkelingsmaatschappij (FOM). Vraag de Noordelijke ontwikkelingsmaatschappij (NOM) naar wat ze nu precies ontwikkelen en het blijft stil. Non-ontwikkelingsmaatschappij zou een betere benaming zijn. De NOM is vooal goed in het financieren van bedrijven die anders moeilijk of niet aan geld kunnen komen en het acquireren van bedrijvigheid met als absoluut hoogtepunt de komst van het datacenter van Google in de Eemshaven. Ontwikkelen veronderstelt een verschil tussen een beginsituatie en een gewenste eindsituatie. Stel je kunt als bedrijf niet innoveren en na het doorlopen van een proces of een samenhangend geheel aan activiteiten kun je het na verloop wel. Moet je voor zoiets bij de NOM zijn? Ik zou niet weten waarom en kan het derhalve niet aanbevelen. Wat gaat een eventuele FOM dan ontwikkelen? Afgaand op berichtgeving in de media gaat zo’n FOM desgewenst geld beschikbaar stellen. Onlangs zag ik een berichtje op Liwwadders.nl voorbij komen met daarin een overzicht van private ondernemingen die subsidie van de provincie Friesland krijgen. Als ik zie waarvoor bedrijven en kapitaalkrachtige organisaties gratis geld krijgen, waarom zou je dan nog naar een bank of NOM/FOM gaan?
De Rotterdamse hoogleraar Henk Volberda voert jaarlijks de Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor uit en voor het zoveelste achtereenvolgende jaar is het innoverend vermogen van Nederlandse bedrijven afgenomen. Bedrijven slagen er jaar in jaar uit steeds minder in nieuwe producten te ontwikkelen en bestaande producten te verbeteren. We mogen er rustig vanuit gaan dat Friese bedrijven geen gunstige uitzondering op deze ontwikkeling vormen. Lost de oprichting van een FOM dit probleem op? Ik kan het mij niet voorstellen. Overigens is het handig onderscheid te maken tussen verschillende vormen van innovatie. Je hebt technologische innovatie die zich richt op het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten en procesinnovatie. Elke organisatie en onderneming kan aan procesinnovatie doen en dat vereist zelden extern kapitaal. Desondanks doen maar weinig bedrijven aan procesinnovatie. Omdat veel bedrijven niet scherp genoeg aan de wind zeilen hebben ze zelden geld voor technologische innovatie en wordt in voorkomende gevallen subsidie aangevraagd of kloppen bedrijven bij organisaties als de NOM aan. De NOM kan kennelijk beter bedrijven beoordelen dan reguliere (groot)banken en zodoende kunnen sommige bedrijven alsnog aan extern kapitaal komen. De organisatie is succesvol en dat moeten we vooral zo houden. Het lijkt mij raadzaam dat de drie noordelijke provincies de eigenaren worden van dit bedrijf. Het is een N.V. waarbij het Ministerie van Economische Zaken het merendeel van de aandelen bezit.
Voor welk probleem een FOM de oplossing is, is mij niet helder. Ik zou gaan voor een samenhangend programma voor procesinnovatie. Wanneer ik bladen lees als de NOMMER, het huisorgaan van de NOM, dan zijn er (helaas) maar weinig bedrijven in Friesland die aan technologische innovatie doen en die weten inmiddels wel de weg naar de diverse financieringsbronnen te vinden. Een FOM heeft geen toegevoegde waarde.
