VNO-NCW: Gebiedsautoriteit voor aanpak kantorenleegstand

(tekst: persbericht van VNO-NCW WEST)
Expertteam van ondernemers:
Richt gebiedsautoriteit op voor aanpak kantorenleegstand

Gemeenten moeten een gebiedsautoriteit instellen, die het probleem van de kantorenleegstand op een onorthodoxe manier kan aanpakken. Dat schrijft een expertteam van 16 ondernemers en directeuren van VNO-NCW West in het rapport ‘Meters maken: naar een nieuwe aanpak leegstand kantoren.’

In Nederland staat ruim 8 miljoen m2 kantoorruimte leeg. Dat is circa 18 procent van de totale kantorenvoorraad. Ook bij een aantrekkende economie is de verwachting dat de leegstand verder zal oplopen. Voor VNO-NCW West reden om eind 2013 een expertteam van leden samen te stellen met de vraag oplossingen te bedenken voor dit grote probleem.

In het rapport ‘Meters maken: naar een nieuwe aanpak leegstand kantoren’ presenteert het team een samenhangend geheel van bestaande en nieuwe maatregelen. Daaraan voorafgaand constateert het: ‘De nuchtere realiteit is dat een groot deel van de leegstaande kantoren nooit meer gebruikt zal worden als kantoor en bovendien moeilijk te herbestemmen valt.’ Dit noodzaakt partijen tot afboeken. Zo zullen kleine en middelgrote bedrijven het idee van vastgoed als pensioen moeten loslaten en het gemeentelijk grondbedrijf zal moeten afboeken op de grondwaarde. De aanpassingen in de accountantswet van februari 2012 verplichten daartoe.

Provincie
Tegen de achtergrond van deze ‘nuchtere realiteit’ is het voorgestelde pakket aan maatregelen van de expertgroep urgent en kan de schade beperken. In de eerste plaats moeten de provincies hun regierol waarmaken. Zij moeten de plannen voor nieuwe kantoren concentreren in de grote steden en daar toplocaties voor moderne panden (duurzaam, energiezuinig en afgestemd op het nieuwe werken) faciliteren. Tegelijkertijd moeten zij de planvoorraad van gemeenten reduceren.

Gebiedsautoriteit
Ten tweede moeten gemeenten de mogelijkheid krijgen een gebiedsautoriteit in te stellen. Dit orgaan bestaat uit publieke en private partijen en krijgt de opdracht een plan te maken voor de herstemming en ontwikkeling van een locatie waar leegstand aanwezig is. Dit plan kan dan later als zwaarwegend advies worden ingebracht in de gemeenteraad.
De gebiedsautoriteit heeft tot taak de uiteenlopende belangen te matchen. Door alle betrokken partijen bijeen te brengen op het niveau van een locatie in plaats van op het niveau van een kantoor of straat, is die matching mogelijk. De gebiedsautoriteit kan zorgen voor slagkracht in het transformatieproces.
De gebiedsautoriteit maakt het ook mogelijk de rol van private partijen te vergroten. Het expertteam beveelt nadrukkelijk aan niet uitsluitend direct belanghebbenden te betrekken, maar ook marktpartijen die op basis van hun specifieke deskundigheid creatieve ideeën voor de transformatie kunnen inbrengen. In de grote steden zouden lege kantoren omgebouwd kunnen worden voor bijvoorbeeld huisvesting van ambachtelijke bedrijven of kleine innovatieve ondernemingen.

Gemeenten
Gemeenten de mogelijkheden van de omgevingswet beter benutten en zorgen voor meer flexibiliteit en ruimere gebruiksfuncties in de bestemmingsplannen.

Rijk
Het vierde onderdeel van het pakket is de invoering van fiscale maatregelen door de Rijksoverheid, die het proces van transformatie ondersteunen. Te denken valt aan fiscale afwaardering naar de lagere reële marktwaarde en een laag BTW-tarief van 6 procent voor verbouwingen bij transformatie van kantoorpanden.

VNO-NCW West zal binnenkort een bijeenkomst organiseren om met publieke en private partijen van gedachten te wisselen over het pakket aan maatregelen. Het rapport bevat aanknopingspunten om de impasse te doorbreken.