Sijbe Knol (FNP): Lelylijn komt er niet – Verkiezingsstrijd gaat tussen FNP en PvdA

(tekst: uit het nieuwste nummer van het Stadsblad Liwwadders – foto: Simon van der Woude)

‘Als je een oprecht verhaal vertelt, hoef je geen leugens te onthouden’

De komende verkiezingsstrijd voor het bestuur van de provincie Friesland zal gaan tussen de partijen FNP en PvdA. Dat verwacht de jonge, onbevangen lijsttrekker Sijbe Knol van de FNP. Op zijn 32-ste verjaardag legt de lijsttrekker aan de verslaggever uit wat hem voor ogen staat met de provincie als hij de leidsels in handen krijgt. ‘De levendigheid en de bedrijvigheid in dorpen en steden moet terug. De bereikbaarheid op het platteland moet worden verbeterd. En maak sterker wat we al hebben. Dan wurdt it in stik nofliker.’

In zijn onlangs gehouden Fedde Schurerlezing gaf Knol aan wat hij wil met de provincie. Geen Lelylijn of Deltaplan. Knol moet niks hebben van de ‘gezochte argumenten’ van degenen die deze megalomane plannen in de lucht proberen te houden. ‘Dat hebben we eerder gezien met de Zuiderzeelijn.’ Dat burgemeester Buma van Leeuwarden met verve via Radio 1 staat te verkondigen dat die Lelylijn er moet komen, de gemeenschap daarbij een gouden toekomst belooft, en daarbij even vergeet dat hij boven de partijen zou moeten staan, daar kan Knol met zijn verstand niet bij. ‘Die lijn is niet te betalen. Die lijn komt er niet, ook al zal hij binnenkort op een Europees kaartje pronken.’ Wat inderdaad enkele dagen na het gesprek gebeurt. Wat hij in dit opzicht van Buma vindt? ‘Daar ga ik niet over. Daar redt Jan-Willem Tuininga (fractievoorzitter in de gemeenteraad van Leeuwarden) zich maar mee.’

Volgens Knol moet er aan andere wind gaan waaien door de provincie. Hij wil dat de grote dilemma’s die spelen met zoveel mogelijk mensen worden besproken. Hij wenst geen blauwdruk meer te zien van de bestuurlijke en ambtelijke toplaag die zegt het zo goed met voor ons te hebben. ‘Onlangs sprak ik nog met de jongerein van de boeren. Die willen best verder boeren als hen maar perspectief geboden wordt in de komende dertig jaar. Je moet tegen hen zeggen: dit zijn de dilemma’s, dit de kaders waarbinnen je moet opereren en dan redden ze zich er wel mee. Dan lukt het wel.’ Knol vindt dat het begrip mienskip inhoud moet krijgen en niet, zoals bij Culturele Hoofdstad het geval was, tot een hol marketinginstrument verwordt.

De FNP springt de laatste jaren op alle lagen fors vooruit: vijftien procent meer leden en dertig procent meer kiezers tijdens de laatste gemeenteraadsverkiezingen. Dat resulteerde in een sprong van 39 naar 49 raadsleden en van 3 naar 10 wethouders in de provincie. Dat men in het provinciehuis zich bij deze resultaten enigszins ongemakkelijk is gaan voelen laat zich raden. Hoe het succes is te verklaren? ‘Ach, we zijn niet zo complex. Wij spreken niet met meel in de mond. Als je een oprecht verhaal vertelt, hoef je geen leugens te onthouden. Dat scheelt ballast.’ Het CDA zal stevige klappen krijgen, daarvan is de FNP, gezien de verhalen in de provincie, overtuigd. De machtspartij is flets in het verhaal, het rentmeesterschap is afwezig en de partij toont geen overtuigend gezicht.

‘Mensen zijn op zoek naar het lokale verhaal, daar is onze partij altijd al mee bezig geweest. De partij was niet zo jong en fris meer als het ging om de mensen, daar hebben we verandering in aangebracht. Er is nu veel jongvolk actief binnen de partij. Daar hebben we bewust op ingezet. We zijn gekapt met de jongerenafdeling, die hangt er toch altijd wat bij. Wij nemen onze jongeren van achttien en negentien jaar oud net zo serieus als leden van tachtig.’

Op Knol’s verjaardag (‘straks even naar Pata Negra’) zit hij met nog twee FNP’ers in een kleine ruimte op het provinciehuis. Het kantoortje is hun uitvalsbasis. ‘Alles komt uit dit hokje weg.’ Ze blijken graag de wereld in te trekken om hun blik te verruimen. ‘We zitten regelmatig in Brussel om informatie aan te leveren en te halen. De Duitse regio’s hebben allemaal een lobbyist in Brussel. Er is geen partij die daar zo vaak zit als de FNP. We worden serieus genomen.’ Dat ligt anders in het vertrouwde provinciehuis aan de Tweebaksmarkt, zegt Sijbe Knol. ‘Hier kijken de mensen op het provinciehuis ons nog wel eens raar aan. Hier vinden ze zichzelf erg belangrijk. Er zit geen humor bij.’ Knol verlangt naar meer moed en daadkracht om de dilemma’s in een open discussie aan de orde te stellen. ‘Dan moet het ook in dit huis lukken.’

Over de provinciale lobby en de recreatieve presentatie van de provincie is Knol duidelijk: ‘De noordelijke lobby via het Samenwerkingsverband Noord Nederland is waardeloos. Dêr wurdt op fiif, seis hynders ynset.’ Onlangs gingen Groningen en Drenthe nog gezamenlijk op stap om voor de Saksenlijn te pleiten: ‘Zonder Friesland hierin te kennen.’ Ook over Merk Fryslân, de provinciale aanjager van het toerisme, is de FNP slecht te spreken. Dat de Oldehove in de nieuwe campagne wordt vergeleken met de iconische toren van Pisa vindt Knol bespottelijk. ‘Ze gooien er een buitenlandse saus overheen.’ Het begrip Opfriezen waarmee Merk Fryslân de boer opgaat kan de goedkeuring van de FNP ook al niet wegdragen. ‘Stop hiermee. Wat er wel moet gebeuren? Ga naar de recreatieondernemers, die weten wel hoe hun provincie aan de man moet worden gebracht. Waar zijn de VVV’s gebleven?’

‘Zet in op waar je sterk in bent, daar spreekt ook een zekere kracht uit. Zet volop in op het middelbaar beroepsonderwijs, dat zijn de vakmensen van de toekomst. Versterk het openbaar vervoer in de provincie en gooi de multifunctionele centra, net zoals het Forum in Groningen, de hele dag open.’ Vanwege het nadelige effect op de leefbaarheid had de FNP nooit ingestemd met de centralisatie van de bediening van de bruggen in de provincie. Die zorgt nu voor het verdwijnen van de brugwachter, die als onbezoldigde nevenfunctie een oogje in het zeil hield en ten dienste stond aan toeristen. Wel is de partij voorstander van het plan Holwerd aan Zee, een controversiële onderneming om de regio rond Holwerd te versterken. Ook ziet de FNP nog altijd graag een aquaduct verschijnen in de A6 bij Scharsterbrug. Snelverkeer en het enkele zeilbootje moeten elkaar zonder probleem kunnen kruisen.

Voor de actuele problematiek zoals de stijgende prijzen en de energiecrisis geldt dat de verwachting niet al te hoog gespannen moeten zijn. Het is maar de vraag of de oplossing van de overheden gaat komen. Knol wil ook hier niet meer beloven dan hij kan waarmaken. Zijn boodschap is: versterk datgene wat je hebt. En aan Den Haag: niet alles hoeft rendabel te zijn. Stel de norm voor Friesland bij. ‘Laatst bij de boekpresentatie van Gerard de Jong in café het Grauwe Paard in Oudebildtzijl zie je hoe levendig de gemeenschap is. Daar hoor je de verhalen.’