Reboelje in Friese boekenwereld: angst regeert Fryske Akademy
(tekst: uitgever Abe de Vries Friese Pers Boekerij op zijn weblog)
Eangst en eigenwille regeare Fryske Akademy
Neffens de direksje fan de Fryske Akademy hat it ynstit�t twa soarten fan wittenskippers yn tsjinst. Der is in groepke �onaantastbaren�, meast histoarisy, dy�t harren publikaasjes dwaan kinne w�r�t se mar wolle. En der is in folle gruttere groep fuotfolk en letterknechten dy�t syn wurk �tjaan moat by de Af�k oan de oare kant fan de strjitte.
.
Lykwols hoecht neffens de direksje fan de Fryske Akademy nimmen te witten dat dizze twadieling bestiet. Wat wol it gefal? Maaie ferline jier hat de direksje yn it djipste geheim in kontrakt sletten mei de Af�k oer it eksklusyf �tjaan fan wittenskiplike publikaasjes mei it Akademy-stimpel, w�rby’t it sels sa regele is dat de Af�k – net de Akademy – bepaalt hokker boeken in Akademy-stimpel en -n�mer krije en hokker net. Fan dat kontrakt wiene de Akademy-meiwurkers oant in pear dagen lyn �t noch yn net op �e hichte.
FA-publikaasjes docht de Af�k, sa liet de direksje okkeries in wittenskipster witte dy�t hast klear is mei har proefskrift. Sy woe dat wurkstik graach �tjaan � mei goede redenen, dat seit himsels � by de Friese Pers Boekerij. No way dus.
Sneu om te sizzen miskien, mar de direksje fan de Fryske Akademy liicht yn dizzen as in almenak. In histoarikus as Paul Noomen kin en sil wol deechlik syn proefskrift oer stinzen yn Frysl�n �tjaan by Utjouwerij Verloren. Itselde jildt foar Johan Frieswijk mei syn st�dzje oer de Fryske beweging yn de Twadde Wr�ldoarloch. D�rom, fansels, hat de direksje sawat in jier lang �fergetten� de meiwurkers yn te ljochtsjen oer de �fprate �gedwongen winkelnering�. De direksje yntimidearret leaver as dat se de wierheid fertelt, sa liket it. Da�s in stik makliker.
– Ja mar, ik ha ferline jier al mei de Friese Pers Boekerij in �fspraak makke, mei Abe de Vries….
– Neat mei te krijen. De Akademy hat dyn boek betelle, en no sil hy der mei �tnaaie?
– En dy histoarisy dan?
– Ja, nee, dat is oars. Dy hiene al in �fspraak.
Yn in lytse r�nte is al folle langer bekend dat de direksje fan de Fryske Akademy tige ympopul�r is yn it Coulonh�s. Der komt harren neat �t hannen is mar ien klacht. As der sympoasia organisearre wurde moatte, jouwe se net th�s. Der wurdt dan fan alles beloofd, mar oaren moatte eintsjebesl�t foar it wurk opdraaie. As der in ensyklopedy fan de gr�n tild wurde moat, blykt de put al gau te dreech en moat Tresoar ynienen de karre l�ke. As der in nije letterkundige oansteld wurde moat as ferfanging fan Goffe Jensma, en der sels in petysje fan pommeranten �t it liter�re en kulturele fjild wei yntsjinne wurdt w�ryn’t nochris eksplisyt frege, ja, smeekt wurdt om Jensma te ferfangen, dan… bart der deagewoan neat gewoan.
.
As meiwurkers fan de Akademy l�stige fragen stelle, wurde se foarliichd of der wurdt oer harren hinne sjoen. Net om ‘e nocht hat de �ndernimmingsried fan de Akademy ferline jier al ris op it punt stien it betrouwen yn dizze direksje op te sizzen, mar d�r dochs mar fan �fsjoen. Der hie ommers al safolle gedonder west…
.
Eksterne kontakten litte itselde byld sjen. As der yn 2007 mei de �tjouwers fan Van Dale en de Friese Pers Boekerij hurde �fspraken makke wurde oer it gearstallen fan in nij Nederl�nsk-Frysk wurdboek, as ferfanging fan it �lde AJO-wurdboek, dat heechnedich oan ferfanging ta is, dan docht de direksje d�rnei neat, ferjit syn tasizzings, is moannen lang net berikber, beantwurdet gjin tillefoantsjes en reagearret stelselmjittich net op mails.
As ik yn 2006, nota bene op fersyk fan de direksje, in detaillearre plan opstel en yntsjinje en bepraat om alle �tjouw-aktiviteiten fan de Akademy oer te nimmen, docht ynienen bliken dat der achter myn r�ch om tagelyk ek petearen binne mei de Af�k en Steven Sterk/Bornmeer. S�lter kin men it net ite. Myn stik sil noch wol earne yn in Af�k-kompj�ter stean?
Nimmen doart te praten. Dysfunksjonearjen wurdt yntern tadutsen en ‘oplost’. Net allinnich eigenwille, ek eangst regeart de Fryske Akademy. Skande, skande foar sa’n wichtich, prachtich ynstit�t.
Sjoernalisten witte al lang wol hoe�t it sit, mar sykje nei in yngong, nei it lid op de bearput, nei ynformaasje dy�t net �fdien wurde kin as �oergeunst� fan �tjouwers of �rankune� fan meiwurkers.
,
En sa bleau it noch lang stil.
Meer berichten
- Klein coronanieuws en andere zaken – 20 jaar na grote brand winkelcentrum Bilgaard – Vis van Jis neemt kraam Margareth over – Spannend: krijgen we een complete krant?
- FNP: Wij ontvangen wekelijks klachten over klapperende tegels, kan dit ook anders?
- Tientallen kilo’s cannabis aangetroffen tijdens coffeeshopcontroles Leeuwarden
- Zef Hemel: Heerenveen zou het bestaande moeten koesteren en niet moeten willen groeien maar eerder ontspannen
- De grootste klimaatrisico’s voor vastgoed staan niet op de balans
- Prijsstijging jaar op jaar bestaande koopwoningen vlakt verder af
- Visserijdagen met herinnering aan vergaan HA-10
- IJzerhandel Postma aan de Voorsteek stopt na negentig jaar
- De gevaarlijkste kruispunten en rotondes van de provincie
- Jelmer Staal nieuwe fractievoorzitter van PRO Leeuwarden
- Investeren in technisch talent hard nodig om klimaatdoelen in Friesland te realiseren
- Er staan wel leukere kookboeken in de kast. Als je hier uit gaat koken kun je de spruitjes al bijna weer ruiken.
- Hoe archeologie welzijn kan bevorderen
- Spooronderhoud heeft de neiging het slechtste in de mens naar boven te halen
- Nieuw cursusseizoen Seewyn Kunsteducatie
- Ouderen voelen zich niet gehoord bij woonprobleem
- Laten we het vooral van de positieve kant bekijken (expositieruimte brugwachtershuisje)
- Steeds meer mensen zijn single of hebben een latrelatie – Single vrouw is gelukkiger dan single man
- Eric Hoekstra ruikt sensatie in Franeker kerk vol lekkere hapjes
- Bij de aankoop van een woonboot komt net even iets meer kijken
- Deade Dichters Deklamatoarium yn Lippenhuzen
- De afgelopen weken kwam ik er niet onderuit: het gesprek over boetes
- Nieuw bij introductieweek studenten in Leeuwarden: minder drinken
- Mini-expositie over Cornelis Bruinsma (1925-1988), de filmende brugwachter
- Jagers: Woningnood in Nederland treft ook dieren
- Melk en varkens leveren minder op, eieren meer
- Dolle Mina stapt op 21 augustus weer door heel nachtelijk Nederland op de fiets
- Wie Peter Faber zegt, zegt Duel in de Diepte, Camping, Een Vrouw als Eva, Soldaat van Oranje. Nu in de Rode Loper
- Stevige politieke stammenstrijd in fractie PvdA Leeuwarden
- Hoe de kleine geuren verdwenen uit Leeuwarden
- Senator Henk ten Hoeve: geef provincies verschillende bevoegdheden
- Gert Jaap van Ulzen: Je wordt met een jaarstuk gewoon bij de neus genomen
- Wim van der Veer – Van Hulsen zei: hang us wat spul op, juh!
- Rik Zaal: het beste Marokkaanse restaurant van het land is gesloten
- Omwonenden tekenen toch beroep aan bij de rechtbank over gang van zaken Regionale Opvang Troelstraweg
- Symen Tamminga: Er wordt te weinig melk gedronken en kaas gegeten
- Provincie vraagt inwoners hoe ze straks willen wonen
- Fuerza Bruta stevent af op tonnen verlies – LC-pr-journalisten konden de tent niet volschrijven
- Geert Dales: We gaan veel te mild om met leugenaars, alsof liegen normaal is
- Ik heb hem in de raad gezegd: was lekker bij je kinderen gebleven als je dat zo mooi vond
