Promotie-onderzoek: Toetsen met open boek geven grip op lesstof

(tekst: UMCG en Rijksuniversiteit Groningen)

Openboektoetsen zijn de toekomst’

Openboektoetsen te makkelijk? Studenten leren er op de lange termijn juist meer van. Dat zegt Marjolein Heijne-Penninga, die op 8 december promoveert op een onderzoek naar dit onderwerp.

Heijne-Penninga vergeleek openboektoetsen en geslotenboektoetsen in een groot onderzoek onder Groningse studenten Geneeskunde. Ze ontdekte dat openboektoetsen de studenten uiteindelijk meer grip geven op de stof, omdat ze hen dwingen om zelf verbanden te leggen. Als iemand later iets opdiept uit zijn geheugen komen al die verbanden naar boven, en niet alleen dat ene losse feitje. Openboektoetsen maken kennisverwerving en -gebruik dus effici�nter.

Het effect van openboektoetsen geldt wel alleen voor de lange termijn. Heijne-Penninga laat zien dat studenten in de eerste drie jaar van hun studie juist beter presteren met stampen voor geslotenboektoetsen. Dat komt omdat ze dan het grote plaatje nog niet zien. Pas later valt alles op zijn plek.

Het UMCG is de enige medische universiteit in Nederland die structureel openboektoetsen afneemt, vanaf het eerste jaar. Heijne-Penninga vindt dat meer universiteiten dit voorbeeld moeten volgen. Er zit zelfs niets anders op, zegt ze. “Er komt steeds meer kennis, je kunt niet verwachten dat een student dat allemaal onthoudt. Dat is ook niet wenselijk, want de kennis verandert voortdurend. Openboektoetsen zijn de toekomst.”

Diep leren

Openboektoetsen zetten studenten volgens de theorie aan tot ‘diep leren’. Ze krijgen inzicht in de stof door samenvattingen te maken en andere literatuur te raadplegen. Heijne-Penninga ontdekte dat dit er bij de Groningse studenten nogal eens bij inschiet. Volgens haar is dat simpel te verklaren: de openboektentamens duren te lang. Dat maakt studenten lui. Ze weten dat ze genoeg tijd hebben om tijdens het tentamen alles op te zoeken.

Een andere uitkomst van het onderzoek van Heijne-Penninga is dat openboektoetsen even moeilijk zijn als geslotenboektoetsen. Ook is de kwaliteit vergelijkbaar.

Curriculum vitae

Marjolein Heijne-Penninga (Terheijden, 1980) is onderwijsconsulent bij het Onderwijsinstituut van de RUG/UMCG. Ze deed haar promotieonderzoek bij het Centrum voor Innovatie en Onderzoek van Medisch Onderwijs (CIOMO) van het UMCG en binnen de onderzoeksschool SHARE. De titel van haar proefschrift is ‘Open-book tests assessed: quality, learning behaviour, test time and performance’.

Promotie: 8 december 2010