Op stap met Lutz Jacobi – ‘Vergeten doe ik niet’

Ook deze zomer weer enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief; september 2017

Lutz Jacobi wil het roer in Leeuwarden omgooien. Aan liwwadders.nl vertelde de politica dat de macht van de Leeuwarder ambtenaren teruggedrongen moet worden. Ze wil meer invloed van de burgers op het beleid. Maar in hoeverre gaat het lukken om na jarenlange verwaarlozing van de mening van die burger een andere koers in te zetten? De verkiezingstoespraken die zij tot nu toe heeft gehouden zijn algemeen van toon. Lutz wil verbinden en schudt handen. Er wordt in de toespraken niet aangegeven welke zaken Jacobi radicaal gaat veranderen. De PvdA in Leeuwarden kampt mede daardoor met een geloofwaardigheidsprobleem. Wordt Jacobi louter ingezet als boegbeeld om het verlies te beperken? Wordt het neoliberale beleid gewoon voorgezet als de PvdA, hoewel gedecimeerd, toch als grootste partij uit de bus komt? Kortom: hoe gaat Lutz Jacobi het vertrouwen in de Partij van de Arbeid terugwinnen? Op stap met Lutz om dit te weten te komen.

Anja Hofman zit aan de houten vergadertafel in haar kantoor op de tweede verdieping van het multifunctionele centrum Mozaïek in de Leeuwarder Vrijheidswijk. Ze is coördinator van het project Kunst van het Rondkomen, een van de vele minimaprojecten die Leeuwarden rijk is. Ze krijgt veel Leeuwarders op haar kantoor die niet weten hoe de eindjes aan elkaar te knopen. Ze geeft advies. Zelf behoort ze ook tot de doelgroep. Op de vraag waar Lutz Jacobi zich het meeste druk moet maken antwoordt ze: zorg. ‘De mensen in deze wijk lijden onder de zorgkosten. Premies die weer omhoog gaan. Ze snappen het niet en ze kunnen het niet betalen.’

Een week eerder zat Hofman aan tafel bij Pieter Hilhorst, voormalig wethouder van Amsterdam en nu betrokken bij het project Amargi. Het is het zoveelste nieuwe project voor de minima. Leeuwarden is pilotgemeente. Aan tafel zat toen ook Lutz Jacobi. Of we zo door moeten gaan al die projecten, vraag ik later aan Lutz. Ze zucht en lijkt zo haar twijfels te hebben.

De bruine Renault Capture, slechts één jaar oud met al 70.000 kilometer op de teller, stopt voor de ingang van het MCL in Leeuwarden. Het is voor Lutz Jacobi de perfecte locatie om mij op te pikken en naar Raerd te rijden. Daar wachten Jan Hendrik Jansen en zijn rechterhand Richt Sterk van Doarpswurk. Lutz parkeert bij de kerk en loopt in de stomende regen naar haar afspraak. Ze groet de mannen van Langenberg die het voormalige raadhuis van Rauwerderhem schoonmaken waar Doarpswurk kantoor houdt. Daarna worden er handen geschud en knuffel zij enkele medewerkers.

In de voormalige raadzaal wordt Lutz gevraagd om een inspirerende toespraak te houden tijdens de Dorpendag die op 24 november wordt gehouden. Dat is twee dagen na de gemeenteraadsverkiezingen in de gemeente Leeuwarden. Ter plekke wordt co-spreker Jaap Peters via de telefoon aan zijn jasje getrokken. Hij schijnt eveneens een inspirerende spreker te zijn, al wordt van hem verwacht dat hij zijn standaardtoespraak deze keer thuislaat. Wat de uitkomst van de Dorpendag moet worden is nog niet duidelijk. Jansen vertelt en passant dat zijn organisatie onder druk staat. Hij vertelt ook dat hij dat niet erg vindt. ‘We moeten toe naar een netwerkorganisatie’, zegt hij. Die moet samenwerken met andere netwerkorganisaties. Die organisaties zouden transparant moeten zijn, want dat is Jansen ook. Het woord transparant valt regelmatig. Ook Jacobi vindt dat het allemaal transparanter moet.

Uit een voorval met de gedeputeerden Michiel Schrier (SP) en Sander de Rouwe (CDA) blijkt dat Jansens organisatie binnen de provincie nog altijd van belang wordt geacht. De twee gedeputeerden nodigden Jansen uit om steun te krijgen voor het grote windmolenpark dat in het IJsselmeer moet komen. Geen populair onderwerp in de dorpen langs de Friese IJsselmeerkust. Jansen toonde zich bereid om mee te denken, maar toen hij aandacht vroeg voor verhoging van de bestaande molen bij Reduzum, gaven de twee bestuurders niet thuis. ‘Daar wilden ze niet over praten.’ Ook met gedeputeerde Johannes Kramer (FNP) is overlegd, deze keer zelfs op het statenjacht. Ook Kramer is nog altijd overtuigd van het nut van Doarpswurk. Jansen lijkt voortdurend bezig het nut van zijn organisatie te bewijzen. Jansen, geboren en getogen in Groningen, noemt Tom Vellinga, de man die Doarpswurk vleugels gaf, een visionair. Over voormalig directeur Nutma wordt niet gesproken.

Lutz Jacobi onderbreekt Jansen regelmatig met suggesties die voor haarzelf van belang zijn. Ze noemt het opbouwwerk dat ze opnieuw wil introduceren. ‘Dat sluit prima aan bij wat wij aan het doen zijn’, zegt Jansen, ‘onze mensen zijn in feite opbouwwerkers. Maar wat er precies uit de Dorpendag moet komen, blijft vooralsnog onduidelijk.

We rijden het dorp uit langs de boerderij van oud-gedeputeerde en voormalig PvdA-boegbeeld Jannewietske de Vries, de boerderij waar de Leeuwarder wethouder (en opbouwwerker) Henk Deinum iedere avond zijn Saab Cabrio parkeert. Over een uurtje heeft Lutz een gesprek met hem over de komende campagne. ‘Dou must maar nyt met.’

We gaan verder naar bouwvakker Jan, die in het naburige gehucht Tsienzerbuorren een werkplaats heeft. Jan schuurt en schaaft aan een grote stellingkast. Jacobi heeft bij hem een pot verf besteld die, zo blijkt, nog niet is gearriveerd. Met een broodplank à raison van 15 euro en een opdracht voor een houten ligstoel verlaten we de werkplaats. De ligstoel is voor op het terras bij haar woning in Wergea. De oude zou ze voor de laatste septemberstorm veiligstellen, maar dat hoefde al niet meer: waarschijnlijk gestolen! Ook even verderop in Warstiens was ingebroken. Lutz: ‘De dader woont vermoedelijk in het dorp, want een fiets die elders was gestolen is in het dorp teruggevonden.’

In De Blauwe Tent steken we aan voor een gehaktbal met wittebrood. Bea Huistra vertelt honderduit over haar bedrijf dat ze samen met haar man Egge nu al 42 jaar runt. Haar kinderen zijn allemaal goed terecht gekomen, een autistische zoon werkt via de sociale werkvoorziening bij Empatec. Lutz loopt de hele familie even na. De voetballer Huistra en de Friesch Dagbladverslaggever Huistra worden niet vergeten. De laatste brengt het korfbalspel bij haar in herinnering. De Huistra’s krijgen regelmatig een bod op hun uitspanning, maar het bijzondere etablissement dat ooit opgericht werd door de anti-alcoholvereniging is vooralsnog niet te koop. Voorlopig kan er nog volop patat feest (‘klinkt wat vriendelijker dan patat oorlog’) worden geconsumeerd.

Via Reduzum gaat het richting Leeuwarden. De slager in het dorp heeft behoorlijk last gehad van de langdurige wegopbreking in het dorp, weet Lutz te vertellen. In het huisje bij de kerk woonde een bekende van haar. De b-weg voert ons naar Wirdum en Swichum. ‘Bij Duhoux steken we de volgende keer aan.’

In de auto blijkt dat diverse personen met een algemeen of privébelang de politica weten te vinden. Het gaat van een Leeuwarder horecaman die een luifel boven zijn terras wil hebben en rechtsongelijkheid constateert, tot de alom aanwezige opbouwwerker Douwe Beimin die zijn diensten heeft aangeboden. Ook Jannewietske de Vries heeft al aangeklopt, dat was al toen Lutz nog in de Tweede Kamer zat. Ze komt miljoenen te kort voor haar bloemenfeest Floriade. ‘Het zal eens anders wezen met die bloemenfeesten’, aldus Lutz. Jacobi parkeerde de aanvraag op het bordje van de staatssecretaris. Ze zegt zich niets aan te trekken van degenen die haar in het verleden de voet dwars hebben gezet. Ze doet luchtig over haar vijanden in de partij die haar een lelijke poets bakten door te sjoemelen met de regels. Maar ze zegt daarbij wel: ‘Vergeten doe ik niet.’

Andries Veldman

(correcties in de tekst:  het kantoor van Doarpswurk zit in het voormalige raadhuis van de gemeente Rauwerderhem)

Lutz Jacobi