Ook Rabobank voorziet nu magere jaren

Heemskerk verwacht krimp Nederlandse economie in 2009

Nederland ontsnapt volgend jaar niet aan de wereldwijde conjuncturele neergang. Voor 2009 voorziet de Rabobank geen economische groei. De vraag is hoe diep de recessie in ons land zal zijn en hoe lang zij zal duren. Vooralsnog lijkt het erop dat het dieptepunt in 2009 zal liggen met een mager herstel in 2010. Voorlopig lichtpuntje is dat de uitgangspositie van onze economie relatief gunstig is. Dat zei bestuursvoorzitter Bert Heemskerk vandaag bij de presentatie van de Visie op 2009.

Heemskerk denkt dat de meest acute pijn van de financi�le crisis nu achter de rug is. ‘Desondanks staat de re�le economie, die van mensen en machines, aan de vooravond van een wereldwijde recessie. Volgend jaar zal in het teken staan van puin ruimen. Pas in 2010 verwachten onze economen een beperkt herstel van de wereldeconomie. De VS zijn in recessie; de Amerikaanse economie krimpt met bijna 1% in 2009. In het Verenigd Koninkrijk is het somberheid troef. Japan ontsnapt niet en ook China zal niet immuun blijken voor de financi�le crisis en de wereldwijde recessie, voor Nederland verwachten de Rabo-economen een nulgroei, persoonlijk ben ik nog wat somberder. Ik verwacht dat de Nederlandse economie in 2009 krimpt met een kwart procent’, aldus de bestuursvoorzitter.

Lastenverlichting
De wereldwijde recessie laat een kleine open economie als Nederland niet onberoerd. Desondanks is de uitgangspositie van de Nederlandse economie relatief gunstig. Het bruto binnenlands product (BBP) is begin 2008 op een zeer hoog niveau beland. In 2009 zal dit hoge niveau gehandhaafd blijven. Daarnaast is de werkloosheid in ons land in historisch en internationaal perspectief nog altijd laag. Bovendien staan de overheidsfinanci�n er tot en met 2008 nog relatief goed voor. Dit keer zijn daardoor, in tegenstelling tot de jaren 2002 en 2003, geen vervelende bezuinigingen en lastenverzwaringen nodig die de neergang versterken. De overheidsuitgaven dragen volgend jaar dan ook positief bij aan de economische groei en de reeds aangekondigde lastenverlichting geeft de consument een steuntje in de rug.

Het is volgens de Rabo-economen een goede zaak dat de overheid de voorgenomen begroting onverkort uitvoert. Zij heeft verder tijdig en effectief ingegrepen om een systeemcrisis in het financi�le bestel te voorkomen. Inmiddels heeft zij ook een omvangrijk stimuleringspakket aangekondigd ter ondersteuning van de economie. Hoewel een en ander op korte termijn geen goed nieuws is voor de overheidsbegroting, gaat hier het adagium op: nood breekt wetten. Als de economie in een diepere recessie zou raken, zou dat de overheidsfinanci�n ook uit het lood slaan, maar wel in een veel slechtere context.

Noodzakelijke afkoeling
De Rabo-economen menen dat ons land ook zonder de huidige problemen in de wereldeconomie een afkoeling stond te wachten. Twee jaar van zeer hoge economische groei (2006 en 2007) hebben de Nederlandse economie boven het houdbare productieniveau uitgetild. Dit blijkt uit de krappe arbeidsmarkt. Een dergelijke situatie kan een economie niet onbeperkt volhouden en zorgt voor hoge looneisen. Als de lonen daardoor harder stijgen dan de productiviteit, nemen de loonkosten per eenheid product toe, verslechtert onze concurrentiepositie, daalt de groei van de export en daarmee ook de groei van de economie. We waren hard op weg naar oververhitting. De te verwachten afkoeling komt nu sneller dan normaal. Dat neemt echter niet weg dat Nederland op een hoog niveau van productie stil blijft staan, aldus het Economisch Bureau van de Rabobank.

A Tale of Three Cycles en Down To Earth
Tegelijkertijd met de Visie op 2009 verschijnt de scenariostudie A Tale of Three Cycles. Hierin schetsen Rabobank-economen drie mogelijke scenario’s voor de periode 2010-2014. Het beeld dat hieruit naar voren komt, is dat forse neerwaartse risico’s bestaan. Met name een scherpe val van de Amerikaanse dollar zou de economische groei in 2009 en 2010 sterk omlaag trekken.Ook verschijnt met de Visie op 2009 de thema-uitgave Down To Earth – Finding new balances in agricultural commodity markets. Hierin treft u de toekomstvisie van de Rabobank op de agro-grondstoffenmarkt.