Onderzoek Welzijn Leeuwarden: Wat is dat nou een zorgzame wijk?

(tekst: themabijeenkomst sociale weerbaarheid – artikel in het Stadsblad Liwwadders – georganiseerd door Welzijn Leeuwarden)

�Enorme respons op huisbezoeken van ouderen in wijk Nijl�n�

We schieten met hagel en af en toe raken we wat

Westeinde scoort ongunstig

Hoe kunnen fysieke en sociale investeringen een duurzame bijdrage leveren aan leefbare en veilige wijken? Deze vraag stond onlangs centraal tijdens een symposium georganiseerd door Welzijn Leeuwarden in Crystalic in Leeuwarden.

Gerard Heins, docent aan de Rijksuniversiteit Groningen (Instituut Sociale Weerbaarheid) en voormalig raadslid in Leeuwarden, stelde op grond van onderzoek in Arnhem dat actieve en betrokken burgers het cement van een wijk vormen. Ga hier zorgvuldig mee om, zo betoogde hij. Zij zijn in staat om verbindingen te leggen tussen allerlei groepen en praktische oplossingen te bedenken voor gerezen problemen. Uit Heins� onderzoek bleek dat er nog altijd te veel professionals in wijken opereren met veel verschillende plannen die te weinig op elkaar zijn afgestemd. �In Arnhem zei men tegen mij: �we schieten met hagel en af en toe raken we wat�. Wij als onderzoekers kunnen van de professionals geen scherpschutters maken, maar we kunnen ze wel laten zien welk wapen ze moeten gebruiken en ze vertellen op welke plek ze moeten staan.�

Studenten van de RUG presenteerden hun bevindingen van een kort lopend onderzoek in de wijken Aldl�n, Nijl�n, Bilgaard en Westeinde. Wat is nou een zorgzame wijk?, zo wilden de studenten van de faculteit Ruimtelijke Wetenschappen weten. In de optimale zorgzame wijk functioneren buurtnetwerken die aandacht hebben voor de veiligheid, onderlinge contacten organiseren tussen bewoners en die toezien op de zorg voor ouderen die hulp nodig hebben. Vrijwilligers en het opzetten van activiteiten voor diverse groepen uit de wijk zijn hierbij van belang. Niet minder belangrijk is hoe de wijk er bij ligt. Zijn de voorzieningen op orde en zijn die goed bereikbaar, zeker wanneer het gaat om bewoners met een rollator of een scootmobiel. Aan dit laatste schort het nog wel eens, zo ontdekten de studenten. Slechte stoepen ontdekten ze in diverse wijken. Hun aanbeveling luidde dan ook: aanpakken wat je gemakkelijk kun herstellen.

Vooral de wijk Westeinde scoorde ongunstig. De studenten concluderen onomwonden dat de grote wijk in het westen van Leeuwarden onmogelijk een zorgzame wijk genoemd kan worden. Westeinde heeft te weinig woningen die geschikt zijn voor ouderen en de woningen die wel geschikt zijn, daar schort het aan kwaliteit. Modernisering luidt de aanbeveling. In de fysieke leefomgeving (groen en wegen) zal fors ge�nvesteerd moeten worden, ook zijn de voorzieningen, wil de wijk een zorgzame wijk genoemd worden, onder de maat. De studenten zien verbetering nu de bouw van het nieuwe wijkcentrum bijna is afgerond. Op gebied van de participatie van vrijwilligers en mantelzorgers scoort Westeinde goed.

Tijdens het symposium werd helder dat de gegevens van de studenten van RUG en ook van Saxion Hogeschool uit Deventer, die het onderzoek in Arnhem uitvoerden, nauw aansloten bij de onderzoeken die eerder al in de wijken waren uitgevoerd. De onderzoeken zijn een steun in de rug van de consulenten samenlevingsopbouw van Welzijn Leeuwarden Drieser�� Schinkel en Mari�tte Wiegers. De twee consulenten vertelden over hun eerste ervaringen met huisbezoeken aan bewoners van de wijk Nijl�n. Van de 1168 ouderen (ouder dan 75 jaar) die in deze wijk wonen zijn er inmiddels 200 bezocht. �Zestig procent doet mee aan de huisbezoeken, dat is een enorme respons�, aldus Drieser�� Schinkel. Uit de eerste resultaten van de huisbezoeken blijkt dat ouderen in veel gevallen creatief omgaan met allerlei zaken in hun wijk. �Ouderen regelen hun eigen veiligheid, flats worden aangepast en ze tonen zich zeer tevreden over deze zaken die met behulp van de woningbouwcorporatie tot stand komen. Ook in sociaal opzicht zijn de ouderen in Nijl�n inventief. Ze gaan erg prettig met elkaar om, er is zelfs een super sociale flat in de wijk. De meeste ouderen onderhouden goede contacten met hun kinderen.�

Mari�tte Wiegers somde enkele aanbevelingen op: aan meer ouderenvoorzieningen onder ��n dak wordt gewerkt, maar dit zou kunnen worden uitgebreid, het groenonderhoud in de wijk verdient permanente aandacht, de ondersteuning van kwetsbare groepen kan verbeterd worden, de wens om meer ontmoetingsplaatsen zou gehonoreerd moeten worden en de bewonersparticipatie verdient een sterkere professionele begeleiding.

Gerard Heins liet weten gecharmeerd te zijn van het project Doen! Hij vond dat dit project zichtbaar maakt waar het allemaal om draait: fysieke en sociale verbetering in de buurt, waarbij de bewoners met hun wensen voorop lopen. Heins: �Het is van belang dat de overheid luistert naar de bewoners in de wijk. Daarna moet er gewogen worden en beslissingen genomen. Hierbij is van het allergrootste belang dat toezeggingen worden nagekomen.�