Ondernemersvertrouwen onverminderd negatief in derde kwartaal
Foto: Ruben Dalsheim
(tekst: CBS)
Ondernemersvertrouwen onverminderd negatief in derde kwartaal
Het ondernemersvertrouwen komt aan het begin van het derde kwartaal van 2023 uit op -8,3 en is daarmee nagenoeg hetzelfde als drie maanden eerder. De stemmingsindicator is in evenveel bedrijfstakken gestegen als gedaald maar in bijna alle bedrijfstakken nog steeds negatief. Daarnaast zijn de verwachtingen over de inkooporders en de investeringen lager dan een jaar geleden. Dit melden het CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB Nederland en VNO-NCW op basis van de Conjunctuurenquête Nederland.
De gegevens voor dit onderzoek zijn in juli verzameld.
Het CBS gebruikt vanaf juli 2023 een nieuwe methode voor de berekening van het ondernemersvertrouwen met teruglegging van de historische reeks. Meer informatie hierover is te vinden in dit achtergrondartikel. Vanaf eind 2021 tot eind 2022 daalde het ondernemersvertrouwen. Het cijfer herstelde zich in 2023 voorzichtig maar is nog steeds negatief.
Ondernemers in meeste bedrijfstakken negatief gestemd
In vrijwel alle bedrijfstakken is het ondernemersvertrouwen aan het begin van het derde kwartaal van 2023 negatief. Alleen ondernemers in de bedrijfstakken informatie en communicatie, en cultuur, sport en recreatie zijn licht positief gestemd. In deze bedrijfstakken en in de detailhandel is de stemming voor het derde kwartaal op rij verbeterd. In de bouwnijverheid en de verhuur en handel van onroerend goed is het vertrouwen het sterkst gestegen, maar nog steeds het laagst van alle bedrijfstakken. Het EIB berekent voor de bouwsector een eigen stemmingsindicator volgens de oude methode, deze is gedaald maar nog steeds positief. Het ondernemersvertrouwen is het sterkst gedaald in de autohandel en –reparatie en de groothandel en handelsbemiddeling.
Verwachtingen over inkooporders negatief en gedaald
De verwachtingen over de te plaatsen orders (inkooporders) zijn negatief en lager dan een jaar eerder. Aan het begin van het derde kwartaal van 2023 verwacht per saldo bijna 2 procent van de ondernemers een daling van de waarde van hun inkooporders voor de komende drie maanden. Een jaar eerder voorzag per saldo bijna 5 procent nog een stijging. Het is voor het eerst sinds begin 2021 dat het cijfer over de verwachte inkooporders negatief is.
Ook binnen de meeste bedrijfstakken zijn ondernemers negatiever of minder positief over de verwachte inkooporders dan een jaar geleden. De verwachtingen zijn het sterkst gedaald binnen de cultuur, sport en recreatie, de industrie en de autohandel en –reparatie. Bij laatstgenoemde bedrijfstak zijn ondernemers het meest negatief van alle bedrijfstakken; per saldo verwacht bijna 15 procent een daling van de inkooporders. Ondernemers in de horeca zijn ook minder positief dan een jaar geleden maar wel nog het meest optimistisch van alle bedrijfstakken; per saldo verwacht bijna 9 procent een stijging van de inkooporders.
Investeringsverwachtingen voor 2023 minder positief
Aan het begin van het derde kwartaal van 2023 verwacht bijna 17 procent van de ondernemers meer te investeren in het lopende jaar ten opzichte van 2022. Bijna 16 procent verwacht minder te investeren en de overige 67 procent verwacht evenveel te investeren. Per saldo verwacht dus bijna 1 procent een toename van de investeringen. Een jaar eerder verwachtte per saldo nog iets meer dan 7 procent van de ondernemers een investeringstoename. De investeringsverwachtingen zijn sinds begin 2021 niet meer zo laag geweest.
Binnen de meeste bedrijfstakken verwachten de ondernemers per saldo nog wel een toename van de investeringen. De verwachtingen lopen per bedrijfstak sterk uiteen en zijn bijna overal gedaald vergeleken met een jaar geleden. De investeringsverwachting is het sterkst gedaald in de horeca; per saldo verwacht bijna 8 procent minder te investeren. Een jaar geleden verwachtte in die bedrijfstak per saldo ruim 16 procent nog een toename. Ondernemers binnen de landbouw, bosbouw en visserij en de bouwnijverheid zijn het meest negatief gestemd over de investeringen voor het lopende jaar. Ondernemers in de cultuur, sport en recreatie zijn het meest positief gestemd.
Meer berichten
- Laatste jaar betalingsregeling coronaschulden ingegaan – Nog 1,9 miljard euro aan coronabelastingschuld bij 73.000 ondernemers
- Sl!M- vragen over toenemende overlast, vandalisme en intimidatie door jongeren Zuiderburen
- Detailhandel zet 2,7 procent meer om in september
- Meeste mannen hebben respect voor mannen die iets zeggen van seksueel grensoverschrijdende opmerkingen of grappen
- Bij de nieuwe Groningse start-up Tunhûs kun je je eigen houten tuinhuis samenstellen
- Leeuwarden heeft een grens voor Airbnb, maar geen registratienummer
- Is elke journalist een activist? Met Giselle van Cann, Eric Smit, Natasja Gibbs, Fréderike Geerdink
- Fietsveiligheid in de stad: wat leren we van een jaar onderzoek?
- Nieuw jongerenkanaal DRUK brengt betrouwbaar nieuws naar tijdlijn van jongeren
- 13 procent minder asielaanvragen in derde kwartaal dan een jaar eerder
- Er zijn een paar dingen waar ik depressief van word, denk ik als ik de winkeldeur op slot draai; buitensporig jong geluk en dit kloterige herfstweer
- UPDATE De zeehonden kunnen zwemmen. De bestuurders verzuipen
- Kim van Keken: ‘Het zijn dit soort moedige pioniers die de journalistiek bruisend houden’
- ‘Wie polarisatie wil begrijpen, moet voorbij de standpunten kijken’
- Moeten universiteiten zich uitspreken over het klimaat? En over Gaza?
- Meest kritieke materialen komen vooral uit China
- Friese en Groninger media geven en ontvangen, is dat niet mooi?
- Veel bezorgproblemen pakketten – bewoners zoeken oplossingen voor feestmaanden
- Inventaris van Royal De Vries uit Sneek onder de hamer
- Starters in corporatiewoningen zijn steeds vaker statushouders
- Klein coronanieuws en andere zaken – NOK Clinics vult na 15 jaar winkelwand Ruiterskwartier – Geen Maison de Bonneterie – Architect Sijtsma schrikt van vernieuwde Harmonie – In Londen leest men Klaas Kasma – Fietsburgemeester kan meteen aan de slag – Willem Beintema daagt LC voor de rechter – Olievrouw gemeente Martine Wierdsma met pensioen
- Francesco Veenstra: Het interview met Eric van der Burg (in NRC) getuigt van wensdenken, loze beloftes, gebrek aan politieke zelfreflectie
- Appen op de fiets kost straks 180 euro
- Aantal miljonairs stijgt opnieuw, 81 duizend meer dan in 2024
- Nederland ontsnapt voorlopig aan Europese faillissementsgolf
- Mensen met lager inkomen doen minder vaak aan een sport, verschil met hogere inkomens groeit
- Politiek café: kunnen raadsleden en gewone Leeuwarders zaken wezenlijk beïnvloeden?
- Sander Schimmelpenninck: Jort Kelder zou eens los moeten komen van het pluimstrijken en hermelijnvlooien
- ‘Leegstand in verpleeghuizen vraagt om een andere kijk op zorgvastgoed’
- ‘Vrouwen en meiden zijn onveiliger achter hun eigen voordeur dan op straat’
- Theoloog Janneke Stegeman in TOON – Stadsschouwburg
- Nederland voert defensie-uitgaven veel minder snel op dan Europese koplopers
- Flitsboetes in Leeuwarden: 33.892 overtredingen in 8 maanden (toegenomen met 29.525)
- Anna Olteanu zoekt een stageplek – Interieurstudio, stoffering en restauratie
- Blijft gemeente pappen en nathouden rond vliegbasis Leeuwarden? Geert Verf in de aanval over beteugeling rechten burger
- Monnikenwerk. Monnik voor een avond in de Grote Kerk
- Anouk Nammensma: hoe doe je meer ervaring op als je niet de kans krijgt om die ervaring verder uit te breiden?
- Pas als ik ze achterna roep: bedankt voor jullie bezoek, reageren ze.
- Nieuw vast energiecontract 43% duurder; gezin met zonnepanelen betaalt 90 euro per maand extra
- Ruim 2 miljoen flitsboetes in 8 maanden – 39 procent meer boetes voor door rood rijden
