Nicolai (PAL/GroenLinks) over koningshuis: betoverd en in de war

(tekst: website PAL/GroenLinks)

Betoverd en in de war

maandag 29 april 2013

Opiniestuk ingezonden door Jan Atze Nicolai, raadslid PAL GroenLinks.

We zijn betoverd en behoorlijk in de war geraakt. De monarchie wordt op dit moment door de Nederlander meer vertrouwd dan de politiek! Dat is nieuws in deze kroningsdagen. Wonderlijk. Terwijl ons koningshuis precies doet wat de politiek doorgaans onterecht verweten wordt: belastingontwijking en zelfverrijking.

Wanneer een politicus zijn declaratieformulier verkeerd invult treedt hij tegenwoordig onmiddellijk af (Recent voorbeeld: staatsecretaris Co Verdaas). En de monarchie? Lockheed, zelfverrijking, speculeren met vastgoed in Mozambique, belastingontwijking, en een vriendschap met papa Zorreguieta. Het is slechts een kleine bloemlezing van ethisch verwerpelijk gedrag van onze onfeilbare monarchie. Ons koningshuis is geen sprookje. Laat staan een voorbeeld voor beroepsethiek.

Natuurlijk. Zij die zonder zonde zijn werpen de eerste steen. En in een vlaag van devotie kunnen we dit allemaal klein grut en kinnesinne noemen. Maar de tijd dat een gekozen politicus met dergelijk gedrag wegkwam, ligt ver achter ons.

En de tijd dat we de achtergrond van ouders de kinderen aanrekenden ligt gelukkig eveneens achter ons. Hoewel bij de zeldzame erfopvolging wat mij betreft kritischer gekeken mag worden naar de moreel ethische achtergronden van opvolgkandidaten. Bij erfopvolging kan tenslotte niemand tegenstemmen! Terecht dat burgers in dit geval een onbesproken achtergrond en gedrag verlangen. Een strengere beoordeling dan bij mogelijk weg te stemmen politici lijkt mij billijk. En al vinden we Maxima nog zo geweldig; koningin Beatrix hoeft zich daarom nog niet te laten filmen of fotograferen met papa Zorreguieta?

Welbeschouwd ben ik niet principieel tegen een ceremoniële monarchie, maar tegen dit oranjekoningshuis. Het had zo mooi kunnen zijn. En wie weet komt het er ooit van: een heuse onafhankelijke koning. Neutraal – dus zonder grootkapitaal – diplomatiek, en dienstbaar aan het volk. Hij woont en werkt tevreden in een paleis van het volk, bediend door een paar lakeien. En na de abdicatie krijgt hij een fatsoenlijk pensioen. Maar als dit allemaal te ingewikkeld of te genuanceerd is, dan is republiek Nederland een beter idee.

Laten we hopen dat de kinderlijke oprisping van devotie voor de koning – en de blindheid voor de feilen van ons koningshuis – van tijdelijke aard is. Na de kroning keert ongetwijfeld de Nederlandse spreekwoordelijke nuchterheid terug. En de democratie zal straks weer net iets belangrijker gevonden worden dan de monarchie.

cultuur middenstanders zakelijk