Nederlanders sceptisch over politici

© Julius Schorzman

(Tekst: SCP)

Het SCP besteedt in Burgerperspectieven 2018|4 aandacht aan de stemming in Nederland en opvattingen over politieke en maatschappelijke kwesties. Dit kwartaal is er extra aandacht voor de publieke opinie over flexibilisering van de samenleving.

De verwachtingen voor de eigen financiële positie en de Nederlandse economie zijn dit kwartaal gedaald ten opzichte van het vorige kwartaal, respectievelijk van 89% naar 84% en van 86% naar 78%. Begin 2018 waren er plotseling meer mensen die het de goede kant op vonden gaan met Nederland dan mensen die het de verkeerde kant op vonden gaan. Evenals vorig kwartaal zijn er nu weer meer pessimisten (48%) dan optimisten (42%), maar voor 2018 was die laatste groep vaak veel kleiner. De grootste verschillen in maatschappelijk optimisme bestaan tussen electorale groepen. Van de mensen die nu PVV zouden stemmen ziet 73% het meer de verkeerde kant opgaan met Nederland en 19% meer de goede kant op, bij de FvD-stemmers is dat 69% en 26%. Van de VVD- en D66-stemmers ziet 75% en 73% het meer de goede kant op gaan en 20% en 19% meer de verkeerde kant op.

Maatschappelijk optimisten kijken naar de economie, pessimisten naar heel andere dingen

Mensen die het de goede kant op vinden gaan met Nederland, wijzen vooral op de goede economische prestaties en vooruitzichten, zien ons land het beter doen dan andere landen en denken dat we meer aandacht krijgen voor wat ‘echt belangrijk’ is (milieu, immateriële zaken). Mensen die het meer de verkeerde kant op vinden gaan, geven daarvoor vaker en uitgebreider redenen dan optimisten. Zij vinden onder andere dat er te weinig voor Nederlanders en te veel voor anderen wordt gedaan, dat de Nederlandse eigenheid wordt bedreigd, de tolerantie en verbondenheid verloren gaan, de overheid tekortschiet en de politiek niet deugt. Twee toelichtingen uit de enquête:

De economie gaat beter, er is meer werkgelegenheid, de koopkracht stijgt, dus Nederland gaat de goede kant op.

Wat mij echt zorgen baart is de verharding in onze samenleving. De tolerantie naar je medelanders. Je buren, stadsgenoten, en iedereen die anders denkt dan jij. Ik weet niet precies wat de oorzaak is … en heb nog minder een oplossing, maar het voelt niet goed.

Sceptisch over politici maar zeker niet steeds negatiever

De stelling dat politici onbehoorlijk met elkaar omgaan krijgt dit kwartaal meer steun (48%) dan vorig kwartaal (38%), mogelijk door aanvaringen tussen politici tijdens de Algemene beschouwingen in september. Opvattingen over politici en het politieke bedrijf zijn de afgelopen elf jaar van dit onderzoek betrekkelijk stabiel sceptisch. Het idee bestaat dat Nederlanders nu veel negatiever zijn over de politiek zijn dan in de jaren zeventig. Afgaande op de instemming met de volgende drie negatieve stellingen over nationale politici is dat niet zo.

Lees hier het hele rapport.

politiek