Meer mensen in de bijstand

(tekst: CBS)

CBS: Aantal personen met bijstand verder gestegen, in alle leeftijdsgroepen

Het aantal personen met een bijstandsuitkering is in het eerste kwartaal van dit jaar met 9 duizend toegenomen tot 443 duizend. De stijging deed zich voor in alle leeftijdsgroepen. Dit maakt CBS vandaag bekend.

Participatiewet en wintereffect

De toename in het eerste kwartaal van 2015 was iets groter dan in het laatste kwartaal van 2014. Dit houdt onder andere verband met de invoering van de Participatiewet per 1 januari 2015. Deze wet vervangt de Wet werk en bijstand (WWB), de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). Met de Participatiewet komen alleen jongeren die duurzaam en volledig arbeidsongeschikt zijn nog in aanmerking voor een Wajong-uitkering. De andere jonggehandicapten hebben recht op bijstand, als zij voldoen aan de voorwaarden. De invoering van de Participatiewet zorgt voor een extra stroom (gehandicapte) jongeren naar de bijstand. Het is nog niet bekend hoe groot deze groep is.
In het eerste kwartaal speelt ook het zogeheten wintereffect een rol. In dit seizoen komen doorgaans meer mensen in de bijstand en verlaten minder mensen de uitkering.

Met bijstand minder makkelijk weer aan het werk

Dat het aantal personen met bijstand in het eerste kwartaal van 2015 verder is gestegen laat zien dat het herstel van arbeidsmarkt nog niet duidelijk zichtbaar is in de bijstand. Zoals CBS eerder heeft gepubliceerd, vinden personen in de bijstand door hun grotere afstand tot de arbeidsmarkt doorgaans minder snel een baan dan andere werkzoekenden. Over het algemeen geldt: hoe langduriger de bijstandsafhankelijkheid is, hoe groter de afstand tot de arbeidsmarkt.

Toename bijstandsontvangers gaat in lager tempo

Kijken we niet naar de kwartaal- maar naar de jaarmutaties, dan blijkt dat de stijging van het aantal bijstandsuitkeringen in een lager tempo gaat. Eind maart 2015 telde Nederland 4,1 procent meer bijstandsgerechtigden dan een jaar eerder. Eind december 2014 ging het nog om 5,0 procent. De jaarmutaties dalen nu al voor het vijfde kwartaal op rij.

Klein deel langdurig bijstandsgerechtigden met betaalde baan en steun bij re-integratie

Ongeveer een op de tien bijstandsgerechtigden heeft een kleine baan. Bij deze mensen vult de bijstand de inkomsten uit werk aan tot het bijstandsniveau. Ook onder de langdurig bijstandsgerechtigden (langer dan drie jaar een uitkering) zijn mensen met betaald werk. Het gaat om een klein deel, ongeveer 7 procent. Het aandeel werkenden met bijstand wordt kleiner naarmate mensen langer een bijstandsuitkering hebben.

Van de personen die drie jaar of langer in de bijstand zaten ontving bijna 30 procent ondersteuning bij re-integratie. Deze bestaat uit voorzieningen die door gemeenten worden aangeboden om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Het gaat dan om een loonkostensubsidie, participatieplaats (werk met behoud van uitkering), scholing en training. Het aandeel van de bijstandsgerechtigden met re-integratieondersteuning neemt af naarmate men langer in de bijstand zit. Van degenen met tien jaar of langer bijstand heeft een vijfde een vorm van re-integratieondersteuning.