Kerstverhaal: Hoe laat Frij Stiper de EU een poepje ruiken

Foto: Liwwadders

Hoe laten we EU een poepie ruiken

Frij-Stiper, deel 2

(Van een medewerker)

Via de WOB verkreeg ‘Liwwadders’ stukken over Frij-Stiper, een prestigieus vrijwilligersproject voor ‘kansarmen’ zoals de indieners het noemden. Hier een tweede bijdrage, waarin over de gang van zaken tot voorjaar 2018 aan de orde komt. Het gaat dan al niet goed. Het verder verloop in 2018 zullen we te zijner tijd nog belichten.

Er bestaat een rapport ‘Slotmeting LF 2018’ van februari 2019 waarin de resultaten van het culturele jaar 2018 staan vermeld. Het project Frij-Stiper komt eventjes aan de orde. De slotmeting vermeldt voor dit project een aantal van 511 vrijwilligers. Nogal een tegenvaller, uitgaand van de doelstelling van 1000 deelnemers uit de bevolkingsgroep ‘mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’. Over dit verschil zegt de ‘slotmeting’ niets.

Het aantal van 511 deelnemers troffen we nergens anders aan. Het is geflatteerd in vergelijking met de cijfers uit het jaarverslag 2018 van de organisatie WELLZO.

Dit jaarverslag kwam uit op een aantal van 371 deelnemers in geheel Friesland. Meer gespecificeerd zijn deze aantallen in de vorige bijdrage op ‘Liwwadders’ vermeld.

Frij-Stiper is opgezet en gelanceerd door WELLZO. In 2016 al zijn de voorbereidingen in volle gang. WELLZO vertelt in de aanvraag om subsidie bij de provincie enthousiast hoe de gemeente Leeuwarden al in 2016 subsidie heeft verstrekt voor het project (pilots). In Leeuwarden vindt eind 2017 een congres “Wijkgericht Werken” plaats waar Irona Groeneveld, op dat moment projectleider bij WELLZO, uitlegt wie er in het project samenwerken en waar de Europese subsidie (ESF) voor bedoeld is.

Voor de start is er sprake van vormen van borstklopperij.

Zo krijgt de Europese Commissie te horen hoe zij de resultaten (best practices) van het project kan gebruiken voor haar doelstellingen op het terrein van participatie en vrijwilligerswerk. Ook het rijk kan hier veel van opsteken, evenals provincie, gemeenten en organisaties. Het is allemaal uitgebreid te lezen in de subsidie-aanvragen. We lezen zo waar: “Hoe laten we EU een poepie ruiken, zien wat een Iepen Mienskip kan zijn.”

Het liep in de praktijk minder florissant. Terwijl er een indrukwekkende organisatie was opgezet. Allereerst acteerde er – we baseren ons op de uiteenzettingen in de projectbeschrijving – een projectgroep bestaande uit WELLZO, gemeente Leeuwarden, Leeuwarden – Fryslân 2018, Vrijwilligersacademie en Merkmakers.

In een Stuurgroep figureren onder meer Oeds Westerhof en Ernst Janssen (baas van WELLZO). Daaronder werkte een programmamanager en een projectbureau. Het lijkt dat daarin Merkmakers de dienst uitmaakte. Het geheel stuurt op vijf programmalijnen: 1. Vraag (functieprofielen afkomstig van LF 2018), 2. Werving/intake/selectie, 3. Training en scholing, 4. Verbinding (koppeling aan evenementen) en 5. Doorstroom. Voor de laatste lijn heeft WELLZO bijvoorbeeld nog een aantal partijen bij elkaar gebracht om een plan op te stellen. Deelnemers hierin zijn grootheden als OMRIN, Kwadrantgroep, Friese Poort, Wits Noord, SUN, FSU en WELLZO. Dit plan hebben we overigens bij de toegezonden stukken niet aangetroffen.

In het hoogste orgaan binnen deze organisatie, de stuurgroep, zitten LF 2018, Gemeente, Provincie, Partoer en WELLZO. Zowel de subsidiegevers (provincie en gemeente) als de subsidie-ontvangers (WELLZO, Partoer (= Vrijwillgersacademie) zitten gezamenlijk in deze club. Het zal niet eenvoudig zijn geweest de petten goed uit elkaar te houden.

Het ene uitstel na het andere

De initiator WELLZO vraagt in november 2017 – het grote jaar 2018 is nog niet eens begonnen – om een eerste uitstel. WELLZO had per december 2017 een tussenrapportage in moeten leveren. WELLZO vraagt twee maanden uitstel, want:

– de uitvoering van het project is zelf met vertraging gestart. Het is een zeer complex programma, waar veel partijen in participeren

– veel tijd nodig voor voorbereiding en overleg

– het opstellen van de rapportage was ingewikkelder dan gedacht.

Mooie boel, had de provincie als subsidiegever kunnen denken. Deze mensen zijn al in 2016 begonnen met dit alles en nu ontdekken ze dat alles zo complex is een veel overleg vraagt. En de leidinggevenden zijn niet de eersten de besten. Er valt iets te bespreken. Maar het valt mee. De provincie – met als ondertekenaar A.G. Rosier als manager Financieringen en Subsidies – gaat op 1 december per brief geruisloos akkoord. Rosier lijkt nog helemaal gerust.

De tussenrapportage arriveert precies 1 dag voor het verstrijken van de termijn – 30 januari 2018. LF 2018 heeft dan de opening van het festijn net achter de rug. Het verhaal telt 14 bladzijden maar valt wel meteen met de deur in huis. WELLZO meldt: “De rapportage legt een belangrijke kwestie bloot: achterblijven van de instroom. Deze kwestie vraagt om een besluit op welke acties ondernomen moeten worden.”

“Er moesten in Leeuwarden in 2017 minimaal 350 mensen aangemeld worden en meedoen, per 1 november waren er 177 aangemeld waarvan er 146 ook daadwerkelijk meedoen.”

WELLZO is bang: “Wanneer er niets gebeurt wordt de realiteit van 2017 ook de realiteit van 2018 en koersen we af op een deelname van ca. 400 mensen. Dit levert WELLZO een tekort op, omdat er wel formatie ingepland moet worden.”

Deze laatste gecursiveerde zin laat zien dat niet alleen het welslagen van project in het geding is, maar ook de financiële positie van WELLZO.

Gemeente deelt VVV-bonnen uit

WELLZO wil daarom een inhaalslag en stelt de actie “werf een Frij- Stiper” voor. Deelnemers aan het ESF-traject – betoogt WELLZO- krijgen een VVV-bon van € 50 als ze een nieuwe deelnemer werven. De gemeente Leeuwarden financiert deze actie. “Daarnaast kunnen er andere activiteiten bedacht en uitgevoerd worden. (..) Dit kost waarschijnlijk geld, maar levert ook geld per participant op, waardoor het tekort op personeel verkleind wordt.” Alweer de bezorgdheid voor de financiële positie van WELLZO zelf.

Er lijken ook andere geluiden te hebben geklonken. We lezen hoe de vertegenwoordiger van LF 2018 heeft aangegeven “dat in 80% van de benodigde vrijwilligers is voorzien. (..) Dat vermindert de plaatsingsmogelijkheden van Frij-Stipers.” De projectgroep slaat dit in de wind, er wordt gekozen voor: ‘investeren in verhoging van de instroom’. Enige irritatie is bij WELLZO merkbaar als wordt gesteld: “Bij LF 2018 liep de aanstelling van een vrijwilligerscoördinator vertraging op waardoor er ook laat helderheid ontstond over hoeveel vrijwilligers er nodig zijn.”

Gemeenten

Wat nogal tegenvalt is de belangstelling van gemeenten. WELLZO zei in de subsidie-aanvraag, eind 2016, nog dat er toen al verschillende bijeenkomsten waren georganiseerd om draagvlak te creëren voor Frij-Stiper: “De geluiden vanuit de Friese gemeenten zijn zeer positief. De afspraken op het gebied van financieel draagvlak zijn nog in ontwikkeling en zullen schriftelijk worden vastgelegd.”

Nu in de tussenrapportage horen we: “In de gesprekken die gericht waren op het maken van concrete afspraken bleek dat een aantal gemeenten om diverse redenen niet mee wil doen.”

Het valt soms tegen.

Een overzicht in de tussenrapportage:

Leeuwarden blijft in het schema gehandhaafd op 700 deelnemers.

DDFK ( Dongeradeel c.s.) 36

Noordwest Fryslân 25

Opsterland 17

Heerenveen 28

Fryske Marren 29

Het zijn nog maar verwachtingen, zo moet uit de context worden opgemaakt. Het project ligt begin 2018 allerminst op schema. De projectorganisatie – stuurgroep voor de grote lijnen en projectgroep voor de uitvoering) (..) krijgt nu meer vorm, vindt WELLZO zelf. Gezegd wordt dat er een risico-inventarisatie is gemaakt. Bij de stukken troffen we die niet aan. Naast de opmerkingen over de financiële positie van WELLZO bij lagere deelname blijkt elders in de rapportage dat op de ESF-gelden bij lagere instroom een tekort van € 67.000 wordt verwacht. Een toelichting ontbreekt. Dat zal er ook mee te maken hebben dat de financiering uit ESF op andere onderdelen van het project betrekking heeft dan wat de provincie financiert. De adviesgroep voor het provinciale Kansenfonds signaleerde deze ondoorzichtigheid al vroeg. (Zie ook de vorige bijdrage over het project).

WELLZO en de gemeente Leeuwarden

De subsidiestromen zijn vervlochten. De provincie zal bij de afrekening van dit project diverse aspecten nog in ogenschouw moeten nemen. Zoals gezegd maakte de eigen provinciale adviesgroep al kritische opmerkingen en vroeg om maatregelen op dit punt.

Liwwadders publiceerde indertijd over vreemd geschuif met geld onder de vlag van WELLZO. Het ging onder andere over de begroting 2017 van WELLZO waarop de gemeente met 25% wilde korten. WELLZO paste zich hierbij aan, zo kon het budget van het project ‘Kracht van Leeuwarden’ – eveneens een sterk aangeprezen participatieproject, waarvan de resultaten mondjesmaat waren – wel met 30% omlaag.

Maar de gemeente heeft een nieuwe verrassing in petto. In april 2017 meent WELLZO dat – min of meer ter compensatie van de met 25% gekorte bijdrage van de gemeente – nog inkomsten te verwachten waren via het project Frij-Stiper. Zo konden dus tekorten worden gedekt. Maar de gemeente zag andere kansen en wilde WELLZO financieel verder aanpakken. Er moest volgens de gemeente ook een nieuwe tweejarige overeenkomst worden gemaakt voor Frij-Stiper. WELLZO is opnieuw creatief: de uitvoering van Frij-Stiper kan nu met de huidige capaciteit van WELLZO plaatsvinden, dat levert € 153.000 op. Voor de training ‘basisvaardigheden’ ontvangt WELLZO € 50.000 en ‘huuropbrengst’ (verplicht trainen in de lokaliteiten van WELLZO) brengt nog € 9.000 in het laatje. Resteert nog en tekort van € 105.700. Dat haalt WELLZO uit de reorganisatie-reserve.

Als u in deze periode in de media leuke foto’s tegenkwam van lachende wethouders Ekhart, Feitsma en directeur Janssen van WELLZO, dan weet u wat er allemaal achter schuil ging. Want we hadden hier te maken, zoals het in de persberichten luidde, over “extra kansen” en concrete afspraken over financiën, aantallen, communicatie en ESF-registratie”. En over elkaar een poot uittrekken. De gedeputeerde stond er op deze foto’s niet bij. Terwijl het vermoeden bestaat dat de provinciale bijdrage in optredende problemen bij WELLZO moest voorzien.

Inmiddels bestaat WELLZO niet meer en is opgegaan in Amaryllis. Amaryllis mag afrekenen met de provincie. En de provincie verleende Amaryllis uitstel van afrekening, omdat de fusie met WELLZO zoveel vertraging en kopzorg had opgeleverd.

Het verhaal is hier gevorderd tot begin 2018. Later meer.

Lees ook: Nog veel vragen over project Frij Stiper van 1,9 miljoen – Adviesgroep kritisch over organisatie