Ivo Opstelten: Wilders is bekwaam maar heeft foute standpunten

Ivo Opstelten is de nieuwe informateur – Wie is hij en wat wil hij? Op 10 juni vorig jaar sprak hij in het Oranje Hotel in Leeuwarden.

Opstelten: VVD moet empathie tonen en schouderklopjes uitdelen

We moeten meer empathie tonen, een praatje maken en een schouderklopje uitdelen. Deze wijze woorden sprak parijvoorzitter Ivo Opstelten gisteravond in het Oranje Hotel in Leeuwarden waar hij een zaal vol partijgenoten toesprak. De VVD gaat zich opnieuw uitvinden: Ja, dit lukt ons, zo luidt de interne one-liner. ‘We hebben getwijfeld, maar we vinden de kreet Obama-proof’.

Opstelten, oud-burgemeester van Rotterdam en Utrecht, hield voor de vuist weg een aansprekend betoog hoe de partij concurrenten moet benaderen met als doel die op 3 maart 2010 bij de gemeenteraadsverkiezingen te verslaan. De zaal met partijleden, partijbestuurders, raadsleden en een burgemeester hingen aan zijn lippen.

De partij is niet al te slecht uit de verkiezingen voor het Europees parlement gekomen, zo hield Opstelten de zaal voor. ‘We hebben de bodem gehad. TON (Trots op Nederland van oud-VVDster Rita Verdonk) is bijna weg, maar Wilders is niet weg! Hij doet het bekwaam met de verkeerde idee�n en met de foute standpunten.’ Op 18 november volgt de volgende test wanneer er herindelingsverkiezingen worden gehouden in zes gemeenten, waarvan er vier in het Limburgse land van Geert Wilders.

Opstelten verwacht dat Wilders bij de gemeenteraadsverkiezingen gaat meedoen in Venlo, Rotterdam, Den Haag en Den Helder. Ook sluit hij niet uit dat Wilders in Den Haag of Rotterdam zelf op de lijst gaat staan naar het voorbeeld van Pim Fortuyn in 2002 in Rotterdam. ‘We moeten dit ongelofelijk serieus nemen.’

Van D66-leider Pechtold valt niet veel te vrezen, aldus Opstelten. ‘Heeft u zijn interview in NRC gelezen? Vier gesprekken en wat was zijn boodschap? Ik twijfel! Dat is de agenda van Alexander Pechtold: ik twijfel.’ Vermaak bij de VVD-bobo’s in het Oranje Hotel. Opstelten herstelde zich: ‘Wellicht een iets te gemakkelijk grapje.’

De partijvoorzitter trekt het land in met de permanente campagne: Nederland Opnieuw. En dat betekent voor Opstelten: geen tien punten presenteren maar drie. ‘Kijk naar Haarlem, die kwam met de tekst: het nieuwe gemeentehuis wordt niet gebouwd. En de partij scoorde.’ Jammer, zo vond Opstelten, dat het een negatieve tekst was, maar het resultaat telt. ‘Hou je met je profilering ook aan je eigen partij, ga geen coalitieverhaal promoten. Het gaat er echt om dat je groot wordt.’

De VVD weet precies waar ze de kiezers moet halen en waar niet, zo vertelde Opstelten. Bij de linkse grachtengordel – in iedere stad aanwezig – hebben de liberalen niks te zoeken. ‘Je kunt leuk met ze naar een concert, maar dat is het dan ook wel zo’n beetje.’ De gewone burgers die vinden dat er hard gewerkt moet worden en die law and order voorstaan, dat is onze doelgroep. Burgers die economie, infrastructuur en het normaliseren van wetgeving (juist toepassen en minder regels) belangrijk vinden. Daarop moet de VVD zich richten, aldus de partijvoorzitter. ‘We mogen wel een beetje brutaal zijn, een plaagstootje uitdelen. Maar vooral niet te veel speeches en zeker niet te lang. Zet de ereleden niet op de eerste rij, maar maak plaats voor de nieuwe leden.’

Opstelten vond de uitglijder van partijleider Mark Rutte over de Holocaust jammer, maar daarover niet langer getreurd. Hij bracht ook de OZB-uitspraak van oud-minister Zalm in herinnering. ‘Allebei niet handig en waarom nou net voor de verkiezingen? Dat kost je toch altijd stemmen.’ Hij deelde overigens het standpunt van Rutte over de vrije meningsuiting.

Zorgen had Opstelten over het imago van de VVD. ‘We hebben dit laten onderzoeken en dan kom je op punten die niet prettig zijn. Vooral het gelazer in de partij; daar houden mensen niet van. Gelukkig is dit nu voorbij, maar er blijft altijd wat van hangen. Het is net als met een kroeg waar veel gedonder is. Als je die kroeg sluit en er vestigt zich een restaurant in dan lopen de mensen de eerste tijd er toch met een boog omheen.’ Het gezeur over het leiderschap van Rutte moet afgelopen zijn. Opstelten: ‘Hij kan het’.

Uit het onderzoek bleek ook dat VVD’ers niet in staat zijn om in ��n zin te zeggen waar de partij voor staat: huiswerk, aldus de oud-burgemeester. Allemaal thuis voor de spiegel oefenen. Zelf vond hij dat de economie een punt van formaat is voor de liberalen, zeker met het oog op de ‘golf van ontslagen’ die nog voor de deur staat.

Zijn die thema’s niet wat afgezaagd, zo wilde VVD’er en oud-commissaris van politie Marc Jacobs weten. Raken die thema’s de nieuwe groepen wel? Is dit een voldoende antwoord aan de groepen die Wilders bereikt, de genegeerden? Opstelten vond van wel. Vertel een degelijk verhaal en leg de nadruk op stabiliteit, dat is wat de mensen willen horen en wat het land nu nodig heeft.

Moeten we niet minder nadruk leggen op integratie? Zo vond statenlid Avine Fokkens-Kelder. ‘Geenszins’, zo stelde Opstelten. ‘We moeten dit agenderen, het is liberaal om het er over te hebben.’

Een aanwezige vond dat de positie van de vrouw benadrukt zou moeten worden. Met de nieuwe bevolkingsgroepen komt de positie van de vrouw onder druk te staan. ‘We gaan dingen normaal vinden die we tot voorkort afwezen. Neem de vrouwen die door hun man thuisgehouden worden, die niks mogen. Dit gaat steeds verder. Hiermee kun je je ook profileren in de richting van D66, want die durft over dit thema (hoofddoeken, badpakken) geen uitspraken te doen.’ Opstelten was het geheel eens met de inspreekster. ‘Hier moeten we een punt van maken. dit is een enorme kans.’