ING: Werkloosheid Friesland loopt op tot 10 procent

(tekst: ING Economisch Bureau)

http://www.ing.nl/Images/EBZ_Visie-op-regios-in-2014_tcm7-150770.pdf?id=20140205054733

De Friese economie gaat in 2014 na twee jaren van krimp naar verwachting niet verder achteruit. Er wordt echter pas in 2015 groei voorzien, in 2014 is er sprake van stilstand.

Vooral het zuidelijk deel van Friesland herpakt zich snel dankzij de aanwezigheid van de exportgerichte industrieën agrifood, machines en transportmiddelen.

De opleving hier wordt echter teniet gedaan door de ongunstige samenstelling van de productiestructuur in het grotere Noord-Friesland.

De werkloosheid loopt op tot circa 10% in 2014 en ligt iets boven het nationale gemiddelde. Het verschil met het Nederlandse percentage loopt daarmee weer op.

Gunstig is dat topsectoren als agrifood en watertechnologie goed vertegenwoordigd zijn en een stevig fundament onder toekomstige Friese groei leggen.

Groei agrifood valt weg tegen krimp overheid en zorg

De Friese economie is met een omvang van ruim € 16 miljard kleiner dan de Groningse en groter dan de Drentse. Echter, wanneer de delfstoffenwinning buiten beschouwing wordt

gehouden, is Fryslan iets omvangrijker dan Groningen. Na een terugval van de economie in 2012 en 2013 wordt voor 2014 een nulgroei voorzien. Binnen de provincie groeien

Zuidwest- en Zuidoost-Friesland met 0,4% respectievelijk 0,2%, terwijl het veel omvangrijkere Noord-Friesland krimpt met 0,3%. In het zuidelijk deel van de regio zijn de exportgerichte

agrarische sector en industrie de groeimotoren. De agrifood is met een aandeel van 9,5% in de economie verhoudingsgewijs twee keer zo groot als in geheel Nederland.

Deze rol zal met honderden miljoenen euro’s investeringen in de zuivelindustrie in vooral Heerenveen verder toenemen.

De almaar toenemende wereldvraag naar dierlijke eiwitten uit vooral China en overig Azië is een enorme impuls voor de

economie, inclusief de werkgelegenheid.

In het noorden zijn de sectoren die in 2014 in omvang groeien zoals groothandel en logistiek flink ondervertegenwoordigd,

terwijl krimpsectoren als overheid, zorg en financiële instellingen – de grote werkverschaffers van Leeuwarden –

juist zijn oververtegenwoordigd. Deze ongunstige samenstelling van de sectorstructuur in Noord-Friesland – groter dan

de twee zuidelijke Friese regio’s samen – is de reden dat de provinciale economie in 2014 nog niet groeit.

Werkloosheid loopt in 2014 op tot 10%

De Friese werkloosheid, die in 2011 met 5,7% een fractie hoger was dan het Nederlandse gemiddelde, is fors opgelopen

tot 9% halverwege 2013. In 2014 zal de werkloosheid oplopen naar 10%, waarbij deze naar verwachting in het

zuiden onder dit percentage zal uitkomen. Effecten op de arb saneringen in de financiële sector volgen nog reorganisaties

bij zorginstellingen, de sector die de meeste banen telt in Friesland. De regio zal ook de overheidsbezuinigingen nog

sterk voelen, mede door de geplande concentratie van noordelijke Rijksdiensten in de stad Groningen.

‘Friesland feeds the world’

Tot en met september 2013 steeg het aantal Friese starters ten opzichte van dezelfde periode in 2012 met 3% tot 3.121.

De helft hiervan is gevestigd in het noorden. Gemeten naar aantal starters per 1.000 personen van de beroepsbevolking

is er nog winst te behalen: met 10,7 personen scoort Friesland lager dan het Nederlandse gemiddelde (12,4). Het aandeel

in het nationale aantal is met ongeveer 3% overigens laag. De meeste starters behoren ook in Friesland tot de zakelijke

dienstverlening. De toename is echter het hoogst in de sectoren ICT en industrie. In de financiële dienstverlening,

groothandel en onderwijs daalt het aantal starters.

Het Friese bedrijfsleven moet verder focussen op de dingen waar het al goed in is. De groeivooruitzichten zijn uitstekend

voor het agrarische cluster, voor zowel akkerbouw als zuivel. In de zuivelindustrie worden door onder meer Fonterra, Aware

en FrieslandCampina honderden miljoenen euro’s geinvesteerd in uitbreiding van de capaciteit voor verwerking

tot kaas, wei e.d. De zuivelsector leunt bovendien op een sterk kenniscluster (Dairy Campus). Fryslan heeft echter met

watertechnologie (met het regionale kenniscluster Wetsus en het gezichtsbepalende bedrijf Paques) en recreatie (de

Wadden en de Friese meren) ook mogelijkheden op het gebied van verduurzaming van de regionale economie.