In twintig jaar: prestatiedruk onder jongeren bijna verdrievoudigd
(tekst: ToetsMij)
Van 16% naar 47% in twintig jaar: prestatiedruk onder jongeren bijna verdrievoudigd
Nieuwe Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 laat zien: schoolstress is geen fase meer, maar een structurele trend
Prestatiedruk onder jongeren is in twintig jaar tijd bijna verdrievoudigd. Waar in 2001 nog 16 procent van de scholieren aangaf veel druk door schoolwerk te ervaren, ligt dat aandeel in 2025 op 47 procent. Bovendien blijkt uit het State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025 dat inmiddels 61 procent van alle jongeren regelmatig of vaak prestatiedruk ervaart.
Dat blijkt uit de nieuwe Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 van Toets-Mij.nl. Voor het eerst worden cijfers van het NJi, CBS, RIVM, GGD en State of Youth samengebracht in één overzicht dat laat zien hoe de druk zich in de tijd heeft ontwikkeld – en waar die vandaag het hoogst is.
“Dit is geen tijdelijke piek, maar een lijn die al twintig jaar omhooggaat,” zegt Toets-Mij.nl. “Prestatiedruk is een vast onderdeel geworden van opgroeien. Dat vraagt om structurele aandacht, niet om incidentenbeleid.”
Twintig jaar stijgende lijn
De monitor laat een duidelijke trend zien:
2001: 16% van de scholieren ervaart veel druk door schoolwerk
2013: 28%
2017: 35%
2021: 45%
2025: 47%
Na corona is de druk niet gedaald. Integendeel. De Jeugdmonitor 2024 toont dat ook jongvolwassenen nog steeds rond de 55 procent prestatiedruk rapporteren. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 laat zien dat de druk in alle regio’s hoog blijft, zonder tekenen van herstel.
Grote verschillen per regio
De Prestatiedrukmonitor maakt zichtbaar dat de ervaring van druk sterk verschilt per regio. Tussen GGD-regio’s varieert het aandeel jongeren met hoge prestatiedruk van 50 tot ruim 61 procent.
Hoogste prestatiedruk (GGD-regio’s):
Amsterdam – 61,3%
Groningen – 60,6%
Haaglanden – 59,6%
Laagste prestatiedruk:
Zeeland – 50,0%
IJsselland – 50,7%
Twente – 51,3%
In sommige regio’s ervaart dus bijna twee derde van de jongeren structureel druk.
Meisjes en bovenbouwers het meest geraakt
Ook tussen groepen zijn de verschillen groot. 52,2 procent van de meisjes ervaart regelmatig prestatiedruk, tegenover 37,4 procent van de jongens. De druk piekt vooral bij jongeren van 15 tot 17 jaar – de fase waarin toetsweken, profielkeuzes en overgangsjaren samenkomen.
Niet alleen school
Hoewel school de grootste externe bron blijft, blijkt dat jongeren de druk vooral vanuit zichzelf ervaren. Driekwart geeft aan dat zij de prestatiedruk grotendeels zelf opleggen. Daarbovenop komen verwachtingen van school (40%) en ouders (32%). De combinatie van toetsen, toekomstkeuzes, sociale vergelijking en een cultuur waarin “iedereen extra bijles lijkt te hebben”, zorgt ervoor dat jongeren het gevoel krijgen voortdurend tekort te schieten.
Wat jongeren nodig hebben
Uit de onderliggende onderzoeken blijkt opvallende eensgezindheid over wat helpt:
oefenen zonder cijferdruk
minder onvoorspelbare toetsen
duidelijke verwachtingen
ruimte om fouten te maken
meer rust en balans
gesprekken zonder oordeel
“Jongeren vragen niet om lagere eisen, maar om een veiligere manier van leren,” aldus Toets-Mij.nl. “Ze willen weten waar ze staan, zonder dat elk moment voelt als een examen.”
Structureel probleem, structurele aanpak
De Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 maakt duidelijk dat prestatiedruk geen fase is waar jongeren ‘doorheen moeten’, maar een structureel maatschappelijk vraagstuk.
“Als we niets veranderen, wordt dit de norm voor een hele generatie,” zegt Toets-Mij.nl. “Deze cijfers laten zien dat het tijd is om leren anders te organiseren: voorspelbaarder, veiliger en menselijker.”
Over de Prestatiedrukmonitor Nederland 2026
De Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 is ontwikkeld door Toets-Mij.nl en combineert data uit onder meer:
State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025
Nederlands Jeugdinstituut (NJi)
CBS Jeugdmonitor
RIVM & GGD Gezondheidsmonitor Jeugd
Trimbos / HBSC Scholierenmonitor
De monitor biedt uitsplitsingen naar leeftijd, geslacht, schoolniveau en regio, en vertaalt deze naar inzichten en handvatten voor ouders en scholen.
Meer berichten
- Sociale troonrede 2026: sociaal werk is hard nodig
- Nederlanders zien vooral andere fietsers als risico: 93% denkt zelf veiliger te fietsen
- Arbeidsmarkt Friesland krapper door seizoenseffect
- Kwart 15-jarigen heeft gescheiden ouders, laatste tien jaar niet veranderd
- Binnenkort minder beveiliging bij opvanglocaties – FNP en GB058 stellen vragen
- Nieuw Leeuwarder college gooit voorstel om meer transparantie in de prullenmand
- Eigen Huis: Tweede Kamer: stel grens aan stijging energierekening
- Tekort sociaal advocaten zet rechtsbescherming onder druk
- Alleen al voor onze yogajuf zou je je moeten aanmelden bij sociëteit De Remise
- Luister dit jaar anders naar de Troonrede
- Meer thuiszorg vraagt om woningen en buurten die hierop aansluiten
- Treinbotsing op komst – Voorbeschouwing Prinsjesdag 2026
- Mythevorming en vergankelijkheid: BKB heeft wel wat weg van de PvdA
- Klein coronanieuws en andere zaken – Bakker uw Slager nu definitief voorbij – slager Haye Glas overleden – café De Spoek stopt – Weer afvalpuinhoop op Ruiterskwartier – Sjonnie fleurt Sint Anthonygasthuis op
- Festivals draaien steeds vaker om meer dan muziek: meer drugs
- Ruim 125.000 auto’s rijden al meer dan een jaar met een airbag die kan ontploffen
- Verborgen AI-schuldenberg vergroot risico voor Nederlands pensioengeld
- BNR: sigaar uit eigen doos – 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Grote controle maaltijdbezorgers in Leeuwarden
- FNP: we willen graag betere antwoorden over ROL Troelstraweg
- Ruim 1 op de 5 Nederlanders sloot nieuwe lening af om bestaande schuld te verbergen
- Eigen Huis: Onbetrouwbare overheid grote zorg huiseigenaren; ook vrees voor hoge energierekening
- In augustus 9 procent meer faillissementen dan een jaar eerder, vooral in horeca
- Herstelwerkzaamheden Stationsweg later uitgevoerd
- NVM: Wonen in een dorp niet automatisch goedkoper dan in de stad
- 6 op 10 jongeren hebben vertrouwen in politiek – Toename politieke belangstelling jongeren
- 42 procent van de zzp’ers heeft minder dan drie maanden zicht op werk of omzet
- Oplossingen, ook financieel, voor PFAS-vervuiling bij vliegbasis Leeuwarden blijven mistig
- Statenfracties willen duidelijkheid over biovergisters SONAC
- Fabio Andreatta: Goutum is vriendelijk als je meedoet en bitterballen eet
- FNP en FvD hebben nog vragen over zonneweide Stiens – Hoe zit het met netcongestie, de bijdrage aan een aardgasvrij Stiens, de financiële haalbaarheid, batterijveiligheid, bluswater, rook- en rampscenario’s en wildroutes?
- Meer bevoegdheden voor AIVD en MIVD betekenen minder bescherming voor burgers
- Gemeente wil terrassen in binnenstad aantrekkelijker maken: nieuwe indeling, meer regels
- Spoorovergang Schrans dicht voor gemotoriseerd verkeer – Doorgang Stationsweg dicht voor doorgaand snelverkeer
- Vier op de tien 15-jarigen lezen onder niveau: leesonderwijs moet uit de technische kramp
- Tiny Mulderprijs 2026 voor Rymke Zijlstra
- Man van Gemeentebelangen Menaldumadeel en Monty Bar Willem Roersma overleden
- Inflatie stijgt naar 3,3 procent
- 56 uitkeringsontvangers op 100 werkenden, al vier jaar stabiel
- Ondernemers Nieuwestad: er wordt weinig tot niets gedaan met onze suggesties
