Ik heb in geen jaren zoveel mensen in de Groene Ster gezien

(tekst: weblogger Wietse Elzinga)

Van de wind leven

July 13, 2013

Altijd al gedroomd om van de wind te (kunnen) leven. Afgaand op berichtgeving in diverse media is dat straks voor sommigen weggelegd als een voorgenomen energieakkoord realiteit wordt. Grootschalige windparken op zee, vervroegde sluiting van kolencenrales en niet te geloven, afvang van CO2. Het was mij al langer duidelijk dat er in Den Haag een stelletje luchtfietsers zetelt. In ieder geval is dat akkoord niet mijn akkoord, kan ik ook ergens bezwaar aantekenen? Typisch een geval van polderpolitiek, de SER is hard aan een akkoord toe, het dondert niet waarover: doe maar een breedgedragen energieakkoord.

Onlangs werd in Leeuwarden een woning in gebruik genomen met, over het jaar gezien, een overschot aan energie. De woning in kwestie is op basis van Zweedse technologie en ik heb op deze plaats nog de wens geuit van vergelijkbare woningen op basis van eigen technologie. Blijkt dat die woningen er inderdaad zijn. In een recente uitgave van het populair-wetenschappelijke tijdschrift KIJK stond een artikel over zogeheten all electric woningen, ook wel aangeduid met woningen met energienota nul. De ervaring leert dat consumenten bij energiezuinig niet de goede associaties hebben, vandaar de uitdrukking energienulnota.

Bestuurders en beleidsmakers lezen doorgaans geen (populair-)wetenschappelijke of technische bladen en hebben derhalve zelden weet van dit soort ontwikkelingen, want als je weet wat technisch al mogelijk is zou je zeggen:”Doe maar heel veel van dit type woningen!” Want hoe meer er worden gerealiseerd, hoe goedkoper ze (kunnen) worden. De praktische problemen betreffen niet zozeer de techniek maar de financiering. All electric woningen zijn in de beginfase van ontwikkeling wat duurder dan gangbare woningen en dat vergt een wat hogere hypotheek. Geldverstrekkers kijken vooral naar het inkomen en niet naar de lagere woonlasten die gepaard gaan bij zo’n energienulnota-woning. Kunnen all electric woningen seriematig gebouwd worden dan wordt het prijsverschil kleiner en speelt de kwestie van de financiering een stuk minder. Woningcorporaties zouden kunnen besluiten niet een woning te verhuren maar voor een vast bedrag wooncomfort, een woning inclusief de elektrische apparatuur zoals flatscreen, wasmachine, etc. te bieden. Wie meer energie verbruikt dan afgesproken betaalt dan bij.

Weliswaar moet het energieakkkoord nog uitgewerkt worden, ik heb nog niks gelezen over het leveren van (zonne-)energie aan anderen middels smart grids. Opslag van een tijdelijk overschot aan energie op zonnige dagen en het verrekenen van de noodzakelijk te maken kosten voor die opslag. Zomaar wat dingetjes die nog helemaal niet geregeld zijn.

Kortom, voordat we toe zijn aan grootschalige windparken op zee en afvang en opslag van CO2 doen we er met z’n allen verstandig aan eerst alle (energie)mogelijkheden rond woningen en bedrijfspanden te benutten. Van de wind leven zal wel een droom blijven.

| 1 Comment

Bezopen beleid

July 10, 2013

Beleid bedenken valt nog niet mee. Kom je als rijksoverheid geld tekort dan verhoog je toch de accijnzen op alcohol en sigaretten? Helaas, de opbrengsten vallen deze keer niet alleen tegen, het blijkt nu zelfs werkgelegenheid te kosten met als gevolg meer uitgaven vanwege een toename van WW-uitkeringen. Waar ging het wederom mis? Beleidsmakers in dit land hebben nog altijd grote moeite met het fenomeen micro-motieven en macro-gedrag. Mensen nemen ieder voor zich doorgaans redelijke beslissingen, de micro-motieven, maar de optelsom van al die besluiten, het macro-gedrag, is niet zelden een verrassing. Twee keer eerder werden de accijnzen op alcohol en tabak verhoogd om de staatsinkomsten te vergroten en bleven de inkomsten achter bij de verwachtingen. Op micro-motiefniveau besloten mensen minder te gaan roken en drinken en het resulterende macro-gedrag was minder inkomsten en bij de laatste verhoging ook nog eens minder werkgelegenheid. Het leervermogen van overheden is niet zo groot.

Het genoemde fenomeen kan ook in je voordeel uitpakken. Breng mensen in de verleiding om een bepaald besluit te nemen, zeg om met mooi weer een bezoek te brengen aan recreatiegebied de Groene Ster, en je beleidsdoelstelling – een intensivering van het gebruik van het gebied – wordt zomaar bereikt. Afgelopen jaar ging het recreatiegebied ten oosten van Leeuwarden op de schop in verband met de Europese Kaderrichtlijn Water. Chemisch en bacteriologisch is er niks mis met het water, de doorzicht laat te wensen over en met mooi weer kunnen de bezoekers van de stranden (vaak) niet zwemmen vanwege blauwalg. Overigens is blauwalg geen alg (een eencellige plant) maar een (cyano)bacterie die een gif afscheidt waar mensen met verminderde weerstand ziek van kunnen worden. Ik heb in geen jaren zoveel mensen in de Groene Ster gezien als de afgelopen vier mooie dagen. Gevolg van succesvol beleid? Dat is nog niet helder. Vanwege een koud voorjaar is het water ook nog fris en kan niet met zekerheid vastgesteld worden of de genomen beleidsmaatregelen zoals de aanplant van riet, het compartimenteren van het gebied, etc. echt effect hebben.

Opmerkelijk in dit verband is overigens dat de organisatie van het muziekfestival Welcome to the Village geen weet lijkt te hebben van deze herinrichting. De eerste editie van dat voor Leeuwarden nieuwe festival is later deze maand en op de plattegrondjes die worden gepubliceerd staat de oude situatie ingetekend. Het festival kwam eerder dit jaar landelijk in het nieuws vanwege het feit dat de organisatie gebruik wilde maken van het naturistenstrandje en de vaste gasten van dat terrein lieten weten dat de dresscode aldaar bloot is. Kennelijk geen aantrekkelijke gedachte, de organisatie maakt geen gebruik van het strandje, de gratis publiciteit is gerealiseerd.

Via via heb ik begrepen dat Wetterskip Fryslân de herinrichting van de Groene Ster als zeer geslaagd beschouwd. Lijkt mij een redelijk standpunt, ik heb van harte geheel belangeloos meegewerkt aan een filmpje over dit project in de serie Mooi Water Dichtbij van de Stowa (Stichting Toegepast Onderzoek Water, een organisatie die voor alle waterschappen van Nederland werkt).

Begin september wordt, naar ik heb begrepen, het project met een officieel moment afgesloten. Nu maar hopen dat ondanks het bezopen accijnzenbeleid er niet alleen nog geld over is voor een hapje, maar ook voor drankje.

cultuur middenstanders zakelijk