‘Hoelahoepende’ Pieten en Märklin treinen bij V&D

(tekst: Rienk Terpstra op Facebook)

‘Hoelahoepende’ Pieten en Märklin treinen bij V&D

In deze tijd zijn de kinderen al wat onrustiger aan het worden. Sinterklaas en de Kerstdagen zijn op komst. In de jaren vijftig oefenden de enorme ‘eiland’ etalages van V&D een extra aantrekkingskracht uit op de Leeuwarders. In drommen trekt men de stad in om de etalages te bekijken en inkopen te doen. Bij V&D begonnen de voorbereidingen voor de bijzondere etalages al veel eerder. Vlak na de zomer werden de ontwerpen voor d…e etalages al uitgewerkt. De etalages vol met elektrisch aangedreven, ‘hoelahoepende’ Pieten en Märklin treinen, die beladen met cadeautjes door met sneeuw bedekte landschappen reden. Voor alle drie toegangsdeuren stond een portier, kinderen zonder ouders mochten niet naar binnen. De ouderen onder ons kunnen hierover nog mooi vertellen.

Onder de bezielende leiding van de heer Johan (Hans) Lehmkuhl (1908-1992) nam hij de leiding van de ca. 25 personen tellende etaleur- en decoratie afdeling van V&D. De etaleurs bij V&D hebben in die tijd niet langer alleen een technische-, maar ook vaak een kunstzinnige achtergrond. V&D nam de verschillende leerlingen van de ambachtsschool aan. De ambachtsschool was een degelijke opleiding tot schilder, timmerman of tekenaar. De jongens werden verder gevormd op de etaleur- en decoratie afdeling van de altijd enthousiaste Hans Lehmkuhl bij V&D.
Op 16-17 jarige leeftijd kwamen de Friese kunstenaars in spé in dienst bij V&D: Ger Brouwer, Bé Kracht, Beb Mulder, Ab Roosenstein, Jan Stroosma, Wim van der Veer, Auke de Vries, Frits Wijdeveld. Allemaal ontwikkelden zij zich later tot vooraanstaande en zelfs internationaal bekende kunstenaars. Sommige van de medewerkers richtten later een eigen reclamebedrijf op.

Hans Lehmkuhl kreeg een opleiding in het bedrijf Karstad te Bremen. In mei 1949 is hij naar Leeuwarden gegaan omdat hij een baan aangeboden kreeg bij V&D in de stad Leeuwarden. Hij woonde in de Leeuwerikstraat en deed volop mee aan het verenigingsleven van die stad. Zijn dochter Yvonne Lyklema-Lemhkuhl (getrouwd met de oud-burgemeester in de gemeente Achtkarspelen) attendeerde mij op het levensverhaal van haar vader, Hans Lemkuhl bij V&D en op het nieuwste boek ‘Rosa’ van Rosita Steenbeek. In het boek wordt het bewogen leven van haar grootmoeder Rose verteld en de lotgevallen van haar Joodse familie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een intrigerend en lezenswaardig boek.

Over V&D in Fryslân, Hans Lehmkuhl en het verdere verloop van de genoemde Leeuwarden kunstenaars is een uitvoerig artikel in voorbereiding.

V&D