Hij verkocht bloemen in alle kleuren: geel, geel en geel!

(Weer zo’n mooi zomerverhaal opgediept uit ons archief; november 2005)

Jilles Dijkstra

‘Langzaam bin ik wat voorútsprokkeld’

‘’In Italië is de functie van ober een echt vak. Daar lopen mannen rond met verstand van zaken. Hier is ut un baantjse wudden dat fastknoopt is bij een of andere opleiding en waar gemakkelijk over wordt gedacht. Dit is een magistrale denkfout. Horeca is de branche van de gastvrijheid en dat begint bij het telefoontje van de reservering.’’ Jilles Dijkstra is gastheer en mede-eigenaar van restaurant Leafe Sâwntsjin in Hijum. Zijn expertise beperkt zich hoofdzakelijk tot de bediening en de ontvangst van de gasten en de inkoop van wijnen. Hij heeft er lol in om dat zo goed mogelijk te doen. Vrouw Carolien kookt. ‘’Dat gaat hier in een prettige sfeer zonder kaart. Vaak gaat het zo van: ach Carolien, kook jij even wat lekkers in drie gangen, en Jilles, zet jij daar even een paar glazen wijn bij.’’

Restaurateur, boekhandelaar, zonnebankexploitant, antiekhandelaar, installateur en muzikant. Jilles Dijkstra draait er zijn hand niet voor om. ‘’Ik mut bezig weze. Ut is un sekere mate fan onrust.’’ Dijkstra (55) stamt uit het geslacht van Leeuwarder bloemenkoopmannen. Tegen Romke (‘Blomke fan Romke’ op de Nieuwestad) moet hij oom zeggen. ‘’Opa was bloemenkoopman op de brug bij de Weaze, pal voor café L’Union. Oom Nico stond bij de gasfabriek op het Hoeksterend naast visboer Sinnema. Murk stond bij de ingang van het Bonifatius Hospitaal aan de Troelstraweg en mijn vader Kees ventte op het laatst in de wijken Heechterp, Nijlân en Húzum. Hij bracht, net als de legendarische visboer Ombelet, al schreeuwende zijn waren aan de man: bloemen in alle kleuren: geel, geel en geel!’’

De Dijkstra’s woonden in enkele kleine pandjes in de steeg achter het historische Stuiveringspoortje aan de zuidzijde van de Nieuwestad. ‘’Het was een rooie familie. Bij mijn grootouders, die direct achter het poortje woonden, hing Domela Nieuwenhuis aan de muur en viel het communistische dagblad De Waarheid iedere dag op de mat. Vader was een ontwikkelde man, hij las van alles en had overal een mening over.’’ Van het centrum van de stad verhuisden ze later naar de Herman de Costerstraat in de Transvaalwijk. ‘’Un prachteche wyk, mar wat is der feul afbroken. Ut is fekrikkelik. Op iedere hoek van de straat had je winkeltjes: groentenboer De Wal, de kruideniers Sjoerdsma en Meijer, bakker De Roos en bakker Vonk en kapper Rodenburg.’’ De winkeliers zorgden voor sfeer in de wijk.

Na de lagere school volgde Jilles Dijkstra een opleiding aan de ambachtsschool aan de Vredeman de Vriesstraat. ‘’Alle kinderen zou je drie jaar naar zo’n school moeten sturen. Je maakt daar fantastische dingen van hout en ijzer. Op dat moment realiseer je je dat niet, maar je hebt er je hele leven profijt van.’’ Met het diploma koper-, lood- en zinkbewerker ging hij aan de slag bij installateur Bekker en later bij Winters. ‘’Bilgaard werd gebouwd. In al die splitlevels dy se nou slope hew ik honderden skietpotten vastskroefd.’’ Dijkstra realiseerde zich al snel dat hij dit werk niet voor altijd wilde doen en volgde een schriftelijke opleiding voor de havo en meldde zich vervolgens bij de sociale academie. ‘’Het was een mengeling van idealisme en naïviteit dat ik voor het opbouwwerk in de wijken koos. Ik was actief in de politiek en ben een beetje door de PSP (Pacifistisch Socialistische Partij) gevormd. Bovendien kreeg ik een studiebeurs, dat was allemaal makkelijker dan nu.’’

Maar de handelsgeest heeft hem nooit losgelaten. Hier werd een pandje gekocht en weer verkocht, daar zat hij in de antiek- en curiosahandel. Op de Nieuweburen dreef hij zelfs nog even een rode boekhandel. ‘’Ach, langzaam bin ik wat voorútsprokkeld. Met broer Piet had ik een gouden tijd met de zonnebanken. Dat had ik in het westen gezien. De dames moesten brún weze foor de disco. Zonnebanken? Die had je hier nog niet. In het oude levertraanfabriekje van Grijpma en de Hosson aan de Tweebaksmarkt, het pand was verkregen door een handige koopmansruil van vader Kees met de provincie Friesland, konden we de zonnebanken niet aanslepen. Dat ging maar door van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. We hebben top gedraaid tot iedereen zelf zo’n ding aanschafte.’’

Met Carolien Bos sloeg hij acht jaar geleden een nieuwe weg in. ‘’Ze werkte als kok en wilde nog wel eens een eigen bedrijf beginnen maar had geen idee hoe je dat aanpakte. Ik had wel vaker een bedrijf in elkaar getimmerd, bovendien had ik een paar jaar daarvoor een oude bakkerij in Hijum gekocht. We hebben gezegd: we maken een bedrijf waarvoor het de moeite waard is om naar Hijum te komen. Het is een succes. Vorig jaar werden we als bekroning uitgeroepen als Friese horecaondernemers van het jaar, dat zet je meteen landelijk op de kaart.’’

Overigens luistert het oordelen en veroordelen van horecaondernemers wel nauw en heeft Dijkstra zo zijn bedenkingen bij de aanpak van de recensenten van de Uitbijlage van de Leeuwarder Courant. ‘’Je mag de consument natuurlijk wel voorlichten, maar het is een klein kunstje om een bedrijf brodeloos te maken. In die recensies wordt er soms genadeloos afgerekend op punten waarbij ik mij afvraag: wat heeft dat er nou mee te maken? Dan zou ik zeggen: als het zo slecht is schrijf er dan niet over. Stop er dan geen energie in. Je schrijft ook geen recensie over een slecht boek, je kiest er dan voor om dat boek niet te behandelen. Bovendien is het bij een restaurant een momentopname. Een echte recensent komt vaker eten en maakt een dwarsdoorsnede van het bedrijf.’’

Andries Veldman