Hebben bobo’s ook toegevoegde waarde? Volgens burgemeester Crone moet de zorgverzekeraar De Friesland zelfstandig blijven. Opmerkelijk genoeg konden we in de Volkskrant afgelopen week meer lezen over de perikelen aangaande dit bedrijf dan in de Leeuwarder Courant. Kennelijk mogen we niet weten welke rol Friezen in het verlies aan zelfstandigheid hebben gespeeld. Goed beschouwd zijn verzekeringen ondingen om een boterham mee te verdienen, je kunt er weinig waarde aan toevoegen. Verzekeringen zijn veelal een noodzakelijk kwaad en niet zelden wettelijk verplicht. Je betaalt premie en in de polisvoorwaarden staat vermeld wanneer je wat mag claimen. Een verzekeraar maakt winst wanneer er meer premiegeld binnenkomt dan er wordt geclaimd. Een enkele keer kan er verlies worden geleden door onvoorziene omstandigheden, elke verzekeraar heeft actuarissen (statistici op het gebied van verzekeringen) in dienst om de (verlies)kansen te berekenen. Het vervelende feit doet zich nu voor dat het ene Leeuwarder bedrijf van Achmea moet bloeden voor het gepruts van een ander Leeuwarden bedrijf. Wie zet nu een product in de markt waarbij je modules naar believen kunt in- en uitschakelen? Hoe weet je als verzekeraar ooit of je meer premies binnenkrijgt dan er aan schade wordt geclaimd?

In mijn jonge jaren verdiende ik in de zomermaanden een zakcentje door kazen te keren in pakhuizen langs de Snekertrekweg. In die tijd kon menigeen met dat werk een boterham verdienen en een gezin onderhouden. Al dat handmatige werk moest geautomatiseerd worden en op bedrijventerrein de Hemrik verscheen een gloednieuwe fabriek. Hoelang die fabriek heeft gefunctioneerd weet ik niet meer, maar naar verloop van tijd verdween kaasverwerking uit Leeuwarden. Voor producten afkomstig van het land bestemd voor consumptie geldt iets vergelijkbaars als voor verzekeringen: je kunt er weinig of geen waarde aan toevoegen, voor het handhaven of vergroten van de (winst)marge is schaalvergroting nodig om de kosten te drukken. Die schaalvergroting gaat steevast gepaard met de uitstoot van arbeid en de concentratie van het restant vindt – heel opmerkelijk – zelden in Leeuwarden plaats. In zo’n vijftig jaar zijn er veel arbeidsplaatsen verloren gegaan in de voedselverwerkende industrie en bij banken en verzekeraars. Kennelijk doen we hier collectief iets niet goed.

Het voormalige pand van de verzekeraar Aegon in Leeuwarden krijgt een nieuwe bestemming: studentenhuisvesting. De Leeuwarder Courant vermeldde met een wat nostalgische ondertoon welke kantoorpanden dat lot eerder ten deel vielen. De teloorgang van Leeuwarden als kantorenstad. Erg? Kantoorwerk is niet zelden administratief van aard, noodzakelijk maar veelal niet van toegevoegde waarde. Als gevolg van technologische ontwikkelingen verdwijnt het vroeg of laat, daar doe je niks aan. Leeuwarden doet er verstandig aan zich te richten op een nieuwe fase, eentje waarbij kennis en cultuur als grondstof fungeert. Het is derhalve uiterst urgent om het Friese bedrijfsleven bij het project LF2018 te betrekken. Friese bedrijven zullen op andere manieren toegevoegde waarde moeten zien te realiseren.

Schilderij: Jentsje Popma