Germeraad: Huurders moeten een sterkere stem hebben – symposium woningmarkt

Foto: Marion Golsteijn

‘Huurders moeten een sterkere stem hebben. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de verhuurorganisaties en de overheid. Gemeenten verliezen het sociale aspect rond de verhuur uit het oog.’ Makelaars Pieter en Anton Germeraad uit Stiens hebben de vrije (koop)markt hoog in het vaandel, maar dat betekent niet dat ze geen oog hebben voor het algemeen belang. Hun zorg? ‘Het aantal echtscheidingen blijft hoog en de gezinsverdunning blijft actueel. Goed voor de handel, roepen makelaars dan. Daar denken wij iets genuanceerder over.’

Waar de twee makelaars zich nog het meest aan storen is de stille opmars van de lastenverzwaring voor huurders en kopers. ‘Hoe je het ook wendt of keert, en ondanks allerlei mooie politieke beloftes: het is een feit dat het besteedbaar inkomen in de laatste decennia fors is afgenomen door toegenomen kosten.’ De Stienser makelaars vinden dat er op allerlei niveaus aan de woonproblematiek gesleuteld moet worden. ‘De overheid zou krachtiger moeten ingrijpen om de wooncorporaties weer op het goede spoor te krijgen. WoonFriesland investeert momenteel wel weer wat meer in sociale woningbouw, maar dit is volstrekt onvoldoende. Er moet een gezonde mix komen tussen koop (70 procent) en huur (30 procent). Starters op de markt moeten beter gefaciliteerd worden, die komen als ze niet uitkijken in een doolhof terecht. Gemeenten zouden hierin een voortrekkersrol moeten spelen door de grondprijzen, in combinatie met een anti-speculatiebeding, aan te passen.’ Pieter Germeraad: ‘Gemeenten kunnen veel meer doen dan wat ze nu presteren. Kom op voor je eigen bewoners! Het lijkt erop dat ze het onderwerp wonen geheel overlaten aan marktpartijen. Ze staan er met de rug naar toe terwijl het gaat om het welbevinden van hun eigen burgers. Wat we nu ook regelmatig zien is dat beleggers starterswoningen voor de neus van de doelgroep wegkapen. Hun spaargeld levert deze beleggers niks op, ze beleggen in relatief goedkope woningen en de starter vist achter het net.’

De randstedelijke woonmarktproblematiek rukt gestaag op naar Friesland, stellen de twee Stiensers, die overigens in een ruim gebied rondom hun dorp actief zijn. Anton Germeraad: ‘Lange tijd had de regio Leeuwarden een aanbod van 1500 woningen. Dat slonk naar zo’n 700 in de crisisperiode en is nu verder gezakt naar 391. Dat betekent dat we in een verkopersmarkt zitten.’ Maar of het allemaal zo gunstig is voor de verkoper, wagen de twee makelaars te betwijfelen. ‘Je kunt wel een stevige prijs vragen voor je woning, maar daarna moet je zelf ook weer iets zien te vinden.’ Een meer ontspannen markt zou hen welkom zijn. ‘In de wijk d’ Oriënt is de voormalige gemeente Leeuwarderadeel zélf opgetreden als projectontwikkelaar. Dat heeft daar goed uitgepakt.’ Opnieuw doen ze een pleidooi om de burgers in dit vakgebied niet te laten aanmodderen. ‘Als de rente omhoog gaat, het is eigenlijk een zekerheid, dan vinden er correcties plaats die voor velen vervelend zullen uitpakken. Bij de beoordeling van de koop van een woning wijzen wij onze klanten hierop.’

Het advies van makelaars Germeraad luidt te allen tijde: laat je als koper niet gek maken. Anton Germeraad: ‘Regelmatig wordt er nu ook in Friesland boven de vraagprijs verkocht. Waar we hadden moeten leren van de voorbije crisis, doen we dat niet. Er zit nog steeds veel lucht in de vraagprijs en de banken lenen weer om raak geld uit. Er is niet zoveel geleerd van de malaise die net achter ons ligt.’ Pieter Germeraad: ‘Het kernthema moet zijn: hoe hou ik de economische activiteit in deze regio aan de gang. Daar maak ik me toch wel wat zorgen over.’ Anton Germeraad: ‘Volgens mij moet gedeputeerde van economie Sander de Rouw zijn gezicht meer in Den Haag laten zien. Hij moet steviger op de trom roffelen. Dat gedoe met zijn Sûkerbôlle-syndroom (het verwijt dat het midden- en kleinbedrijf te weinig ambitie toont) beschouw ik als griemerij. Hij moet stappen zetten en de burgers voorop stellen.’

Volgens de twee makelaars is bijvoorbeeld het woonantwoord op de vergrijzing nog altijd niet gevonden. ‘Je moet anders bouwen en denken vanuit de bewoner. Het klinkt gek, maar dat laatste wordt nog onvoldoende gedaan. Momenteel ontwikkelen wij aan de Hoge Herewei in Stiens 13 koopappartementen waarbij wij de daad bij het woord voegen. Gemeenten zouden een fonds kunnen oprichten om dergelijke projecten te onderzoeken en de ontwikkelaars te stimuleren om gebruik te maken van de techniek domotica (technische snufjes in de woning). Nogmaals: je kunt niet blijven stilzitten in dit vakgebied. Als kleinere speler steken we ook onze nek uit om een discussie over dit onderwerp te organiseren. Het symposium De woningmarkt in Noord Fryslân, nu en in de toekomst vindt plaats in Cultureel Centrum De Skalm in Stiens op 24 mei tussen 13.00 en 17.00 uur.

huurders