Geert Mak: Amerikanen zijn geloof in de toekomst kwijt

(tekst: ingezonden)

Geachte heer, mevrouw,

Op maandag 18 maart wordt Geert Mak geïnterviewd door Ger Witteveen en Japke Wiersema in de Doopsgezinde Kerk in Leeuwarden. Het openbare interview wordt georganiseerd door Gymnasium Beyers Naudé en Boekhandel De Tille.

Omdat het openbare interview bij u in de regio plaatsvindt bent u mogelijk geïnteresseerd in het plaatsen van een rechtenvrij interview. Dit interview vindt u samen met een auteursfoto in de bijlage.

Neemt u voor meer informatie gerust contact met ons op. Indien uw blad tot plaatsing overgaat, ontvangen wij graag een bewijsexemplaar.

Ilse Barendregt

PR & Marketing

Interview met Geert Mak naar aanleiding van zijn nieuwe boek
Reizen zonder John. Op zoek naar Amerika.

November 2012

Na uw bestsellers over Amsterdam (Een kleine geschiedenis van Amsterdam), Nederland (Hoe God verdween uit Jorwerd en De eeuw van mijn vader) en Europa (In Europa)  koos u de Verenigde Staten voor uw nieuwste boek, Reizen zonder John.  Waarom Amerika?

‘Ik kwam in 1979 voor het eerst in Amerika en viel als een blok voor het land en de Amerikanen. Sindsdien was ik er ieder jaar wel een poosje, ik heb het hele land op allerlei manieren doorkruisd. Het viel me op dat er zo veel werd nagedacht en gediscussieerd en ik hield erg van de gastvrijheid en het sterke sociale gevoel dat veel Amerikanen hebben. Maar de zelfvoldaanheid van sommige Amerikanen vind ik wel tenenkrommend.
Amerikanen lijken op ons maar aan de andere kant vormen ze een totaal andere maatschappij. De  Verenigde Staten werkten voor mij daardoor als een spiegel tijdens het schrijven van mijn boeken over Nederland en Europa. In Amerika voel je je pas echt Europeaan.’

 John uit de titel van uw boek is John Steinbeck, de beroemde Amerikaanse schrijver die in 1960 met zijn hond Charley in een zelfgebouwde camper van de oost- naar de westkust reisde en vervolgens naar het zuiden om de stand van zijn land te peilen. Hij beschreef zijn reis in Reizen met Charley. Hoe lang duurde uw reis en hoe reisde u?

’ Het plan om John Steinbeck na te reizen groeide eigenlijk vanzelf. Eerst was hij mijn grote voorbeeld om Europa op dezelfde manier te doorkruisen – dat werd uiteindelijk ‘In Europa’, een heel ander soort boek dan Reizen met Charley, zo gaat dat met dit soort projecten. En toen ik met Amerika aan de gang wilde dacht ik: waarom reis ik Steinbeck niet letterlijk na, en bekijk ik met zijn ogen uit 1960 het Amerika van 2010? En zo vertrok ik op 23 september 2010, op de dag af precies 50 jaar na Steinbeck, vanaf zijn huis in Sag Harbor, op het puntje van Long Island. Steinbeck maakte zijn boek romantischer dan de werkelijkheid: tijdens een groot deel van de tocht reisde zijn vrouw mee, zo eenzaam was hij nu ook weer niet. Ik deed hetzelfde, hoor. Mijn vrouw vormen samen zolangzamerhand een voortreffelijk reismachientje. We hebben ongeveer tienduizend mijl afgelegd in een kleine drie maanden. ‘

De Volkskrant schreef over Reizen zonder John: ‘…een monumentaal boek met prachtige passages en een schat aan informatie.’ Hoe heeft u zich op de reis voorbereid?

Pakken vol krantenknipsels, kasten vol literatuur. En verder praten, met iedereen, en kijken, observeren. Ik gebruik door mijn boek heen bijvoorbeeld ook veel reisverslagen uit de 19e en 20e eeuw. Deels namen die reizigers – zoals de befaamde Fransman Tocqueville in 1830 –dingen waar die je nu nog ziet, deels zie je ook hoe enorm het land is veranderd, vooral de laatste vijftig jaar. Verder zit er, net als in In Europa, heel veel geschiedenis doorheen. Dat is onvermijdelijk: wil je iets van het hedendaagse Amerika begrijpen, dan moet je keer op keer in de geschiedenis duiken. Amerika is bijna nog meer doortrokken van geschiedenis dan Europa – al zou je dat niet verwachten.

John Steinbeck zag de toekomst van zijn land met zorg tegemoet. U bent zelf ook niet optimistisch over de toestand van Amerika. Wat is er met de Amerikaanse droom gebeurd?

‘De ongelijkheid in Amerika is stuitend en de kiezer is zijn land kwijt. De politiek is er gecorrumpeerd geraakt; macht is er te koop. De Amerikanen zijn hun geloof in de toekomst kwijt. Altijd was er het idee dat hun kinderen het beter zouden hebben. In 2007 zei de helft van de Amerikanen voor het eerst dat ze daar niet meer in geloofden. Altijd geloofden de Amerikanen ook dat achter de heuvels steeds weer een nieuwe toekomst lag, dat groei en expansie oneindig zijn. Dat kunnen ze niet volhouden in de 21e eeuw. De eindigheid van de hulpbronnen, het klimaatprobleem, het zal ook de Amerikanen meer en meer raken. Maar het zal ze moeite kosten om dat te accepteren, nog meer dan anderen.

Maar ik heb wel vertrouwen in de toekomst van de Verenigde Staten. Al was het maar omdat Europa vergrijst en Amerika jong blijft door een goede immigratiepolitiek. Amerika is ook een hechter blok dan Europa, ondanks de vijftig staten. Ze hebben minder last van nationale geschiedenissen dan wij. En ze delen een taal.’

Komt Reizen zonder John net als In Europa als serie op televisie?

’Ik ben zelf schrijver en geen televisiemaker dus dat is aan anderen. Ik zou het wel heel leuk vinden maar er is nu nog geen zicht op. ‘

cultuur middenstanders zakelijk