Friese literaire rel rond Anne Wadman herdacht

(tekst: ingezonden)

Friese literaire rel herdacht

Anne Wadmans ‘De smearlappen’ integraal voorgelezen

Op 30 november wordt, in een schuit bij cafe ‘Yn’e Iel-Aak’ in Gaastmeer, ‘De smearlappen’ van Anne Wadman integraal voorgelezen, van half drie tot ongeveer half zes. De toegang is gratis.

Vijftig jaar geleden verscheen de roman ‘De smearlappen’ van de Friese schrijver en criticus Anne Wadman (1919-1997). Een openhartige bekentenis van een jonge boerendochter, die van een grootser leven droomt, maar vast zit aan de boerderij en aan haar door genealogie geobsedeerde vader.

Doordat er voor die tijd vrij openlijk over seks werd geschreven, zorgde het boek voor ophef. Lezers vonden het obsceen en pornografisch en het regende ingezonden stukken. Dat had tot gevolg dat ‘De smearlappen’ in twee jaar vijf edities kreeg. Nederlandstalige kranten besteedden er aandacht aan en ook de Nederlandse vertaling van het boek verkocht goed.
Op zaterdagmiddag 30 november, de 94-ste geboortedag van Wadman, wordt het boek in zijn geheel voorgelezen door vijftien liefhebbers van Wadmans werk. Dat gebeurt in Gaastmeer, bij ‘d’Ald Herberch Yn’e Iel-aek’ aan de Munkedyk 46.

Onder de voorlezers zijn filmmaker Pieter Verhoeff, die ooit met een verfilming van ‘De smearlappen’ had willen debuteren, en schrijver Kees ’t Hart, die in een essay over Wadman opmerkte: ,,De Smearlappen blijft na herlezing een zeer geslaagd boek, dat zonder meer vergeleken kan worden met het beste werk van bijvoorbeeld de vroege Hugo Claus en andere top auteurs uit West-Europa en Amerika.”
Andere voorlezers zijn Joke Corporaal, die op Wadman promoveerde, Johanneke Liemburg, burgemeester en schrijfster van een biografie van Wadmans tijdgenoot Fedde Schurer.
De voorlezers zitten in een kraanschip, De Noorman, dat aannemersbijdrijf Zijsling uit Jutrijp voor deze gelegenheid bij het café afmeert. Dat is een knipoog naar de baggerschuit die een belangrijke rol in ‘De smearlappen’ speelt.

Nog een citaat van Kees ’t Hart: ,,Wordt het niet tijd ook het verzameld werk van Anne Wadman uit te geven? Eindelijk alle romans en beschouwingen van deze meer dan bijzondere literaire grootheid bijeen? Soms heb ik een droom en daarin zie ik in mijn boekenkast een fors tweedelig dundruk werk staan, uitgegeven met zware subsidie van de provincie Fryslân, net zo fraai vorm gegeven als de Pléiade Reeks in Frankrijk. Dat zou een daad van gerechtigheid zijn. Titel: Anne Wadman, Samle Werken I en II.”