Fries Museum moet kabeljauwen vangen

(tekst: ingezonden door actieduo)

Leeuwarden, 4 februari 2016
Aan: Provinciale Staten

(c.c. -> Gedeputeerde Staten)

Geachte leden van Provinciale Staten,

Afgelopen woensdag mochten wij met een aantal Statenleden van gedachten wisselen over het voorstel van Gedeputeerde Staten om uw besluit van 11 jaar geleden met betrekking tot het Fries Museum (hierna FM) niet te actualiseren. Dat college kwam hiertoe ondanks de vele maatschappelijke ontwikkelingen die sindsdien hebben plaatsgevonden, incl. de nieuwe inzichten die bedoelde benchmark heeft opgeleverd.

Wij betreuren het dat het college niet inhoudelijk is ingegaan op de petitie van bijna 700 Friezen (2012) en onze brief (2015) met betrekking tot het ambitieniveau en het onmiskenbare belang van economische bestedingen ten gevolge van juist dit type cultuurhistorische investeringen voor de Friese economie. Evenmin gaat het college in op de toch niet onbelangrijke conclusie uit de benchmark dat de huidige taakstelling voor het Fries Museum op termijn niet mogelijk is zonder extra budget.

Mocht u in meerderheid onverhoopt het standpunt van het college volgen, dan verwachten wij mede namens al die Friezen in elk geval van de Staten wel een gemotiveerd antwoord te krijgen. Wij vertrouwen er op dat dat ook voor u een een hoeksteen van behoorlijk bestuur is.

Wij hebben intussen ook kennis kunnen nemen van de brief die de nieuwe directeur van het Fries Museum u heeft doen toekomen. Enkele passages die wij daarin -naast het gegeven dat G.S. zich baseren op achterhaalde uitgangssituaties- van belang vinden zijn de kapitalisering van het uitblijven van prijsindexering (€ 185.000,- tekort) en de opmerking dat 100.000 bezoekers na 2018 alleen haalbaar zijn ‘bij de verderzetting van het Evenementenfonds’. Immers, de cijfers over 2014 en 2015 werden nog gekenmerkt door de ‘openingsbonus’ (= nieuwsgierigheid naar het nieuwe gebouw).

Ons burgerinitiatief staat geheel los van het Fries Museum maar het zal u niet verbazen dat wij de hiervoor aangestipte passages kunnen onderschrijven.

Ons eigen pleidooi houdt kortweg in: maak de middelen die de provincie in 2016, 2017 en 2018 via het Evenementenfonds inzet voor blockbusters door het Fries Museum vanaf 2019 structureel. Dan komt het Fries Museum op hetzelfde niveau als de musea in de Groningen, Assen en Zwolle en dat is o.i. het minste waarmee Fryslân genoegen zou moeten willen nemen. Dan kan het FM ook aan (middel)lange termijnplanning doen hetgeen voor blockbusters absoluut noodzakelijk is. Zoals het nu staat zijn na 2018 geen blockbusters meer in het FM mogelijk.

(Een zeer illustratief voorbeeld: als de nieuwe directeur Rembrandts Saskia’s vanuit vele  internationale musea in 2020 naar Leeuwarden wil halen – o.i. een voortreffelijk initiatief – zijn daar vele jaren aan voorbereiding voor nodig….)

Wij hebben een alternatief Statenbesluit opgesteld waarin de boodschap van 700 Friezen kernachtig is samengevat. Dat luidt als volgt:
‘Overwegende

dat cultuurtoerisme, gelet op demografische ontwikkelingen en trends binnen de toeristische sector, een steeds belangrijker bron van werkgelegenheid wordt,

dat de provinsje Fryslân hierbij geen vogels over het economische net moet laten vliegen,

dat het nieuwe Fries Museum (hierna FM) -gelet op zijn cultuurhistorische en artistieke collectie, perfecte locatie, potentie en functie als slechtweeraccommodatie binnen het toeristisch aanbod van Fryslân- daartoe unieke mogelijkheden bezit die als eerste benut dienen te worden om de aan cultuurtoerisme verbonden economische bestedingen in Fryslân een impuls te geven;

dat het ambitieniveau van de Staten van Fryslân v.w.b. de nastrevenswaardige bezoekersaantallen van het belangrijkste provinciale museum niet onderdoet voor het ambitieniveau bij de belangrijkste musea in de naburige provinciale hoofdsteden (Groningen, Assen en Zwolle);

beseffend

dat de enige mogelijkheid om structureel bezoekersaantallen van boven de 200.000 per jaar te halen is het periodiek organiseren van blockbusterexposities die voor zowel de eigen bevolking (Friese context) als voor een nationaal en internationaal publiek interessant zijn;

dat blockbusters alleen betaalbaar zijn als een groot deel van de financiering uit de markt of uit culturele fondsen wordt gehaald,

dat het FM om zulke kabeljauwen te vangen net zo als bij eerder genoemde musea het geval is een spierinkje in de vorm van ‘startgeld’ als minimale basis nodig heeft, zoals de komende jaren wel het geval is via bijdragen uit het Evenementenfonds voor blockbusters (Alma-Tadema, Mata Hari, Escher).

dat dergelijke blockbusters een lange voorbereidingstijd kennen (al gauw drie jaar tevoren),

dat de financiering daarvan met ingang van 2019 afloopt terwijl er brede maatschappelijke overeenstemming bestaat over het belang van dit type legacy van CH2018;

dat het om al deze redenen dringend nodig is dat het FM ook na 2018 jaarlijks structureel kan beschikken over een voldoende hoog budget voor het binnenhalen van blockbustertentoonstellingen (incl. promotie daarvan) en voor het bereiken van de bijbehorende bezoekersaantallen, waardoor het FM zowel kan voldoen aan het gewenste hogere ambitieniveau als aan de voor blockbusters noodzakelijke langere termijnplanning en daarmee samenhangende structurele financiering van het museum;
besluiten G.S. op te dragen om:

vanaf 2019 zorg te dragen voor een structurele verhoging van het expositiebudget van het FM in dezelfde jaarlijkse orde van grootte als nu voor de jaren 2016, 2017 en 2018 het geval is via incidentele bijdragen vanuit het Evenementenfonds voor blockbusters tot en met CH2018

en gaat over tot de orde van de dag’.
Wij bevelen dit alternatieve Statenbesluit warm in uw aandacht aan.

Met vriendelijke groet,
Mede namens de ondertekenaars van de petitie
Peter de Haan

Andries van Weperen

Fries Museum