Experts kritisch over ‘de grootste verbouwing van de verzorgingsstaat sinds zijn ontstaan’

(tekst: Movisie)

Experts kritisch over ‘de grootste verbouwing van de verzorgingsstaat sinds zijn ontstaan’

Tien jaar geleden werden gemeenten verantwoordelijk voor drie belangrijke wetten in het sociaal domein: de Jeugdwet, de Participatiewet en een herziene Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Problemen van mensen zouden zo beter aangepakt worden, door een meer nabije lokale overheid. De vraag of dat gelukt is staat centraal op 20 januari 2025 tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Movisie (uitverkocht). Met experts en verantwoordelijken wordt de balans van tien jaar decentralisaties, en de toekomst, besproken.

Als we dat hadden geweten

Freelancejournalist Piet-Hein Peeters en Marcel Ham (Movisie) bevroegen bijna 20 experts en verantwoordelijken naar de resultaten. De weerslag staat in de nieuwe bundel ‘Als we dat hadden geweten. Naar een beter lokaal sociaal domein’ (uitgeverij van Gennep). Professionals van wijkteams lopen met hun plannen op de schotten tussen afdelingen van de gemeente. Het gewenste combineren van mogelijkheden uit de drie decentralisatiewetten gebeurt weinig, met name de Participatiewet is uit beeld verdwenen. Wijkteams zitten soms niet in de wijk, maar achter een loket in het gemeentehuis. Juist die burgers die het hardst hulp nodig hebben, ervaren grote afstand tot ondersteuning.

Hoe kan het beter?

Gemeenten sluiten in het algemeen nog niet goed aan bij het doenvermogen van hun burgers. Wel zijn er wijkteams gekomen en meer waardering voor sociaal werkers en voor initiatieven van burgers. Al worden die laatsten nog wel vaak met wantrouwen bekeken. Positief zijn de experts ook: twijfels aan de inzet van destijds is er niet of nauwelijks. De beloften van de decentralisaties staan volgens de geïnterviewden nog recht overeind. Voor hoe het beter kan, doen de deskundigen intrigerende suggesties.