Europa op klompen, Beyers Naude-lezing met Herman Pleij

(tekst: persbericht boekhandel De Tille)

Leeuwarden, 11 november 2008

Persbericht

Beyers Naud� lezing met Herman Pleij

Op donderdag 20 november vindt de jaarlijkse Beyers Naud�-lezing plaats. Deze keer is Herman Pleij te gast. Om 20.00 uur geeft hij een lezing met het thema Europa op klompen. Over de mogelijkheden van het poldermodel. Ger Witteveen zal hem later op de avond interviewen. De lezing vindt plaats in het Christelijk Gymnasium Beyers Naud� aan de Gymnasiumstraat 36 in Leeuwarden. Kaartjes � � 5,00 zijn verkrijgbaar bij boekhandel selexyz de tille. Reserveren wordt aanbevolen!

Herman Pleij is emeritus hoogleraar in de Historische Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Als geen ander weet hij een breed publiek enthousiast te maken voor cultuurhistorische onderwerpen en voor de geschiedkundige achtergronden van wat wij tegenwoordig als �typisch Nederlands� beschouwen. Zo schreef hij verschillende essays over Nederlandse mentaliteiten en de nationale beschavingsgeschiedenis die in de jaren negentig zijn verzameld onder de titels Nederlands onbehagen, Het Hollands welbehagen en Tegen de barbarij. In 2005 verscheen Erasmus en het poldermodel, waarin Pleij het Hollandse heden verbindt met het verleden. Voor de wortels van de overlegcultuur keert hij terug naar de monniken die ons land introkken om dat tot ontwikkeling te brengen. Al het polderen zorgde voor een fysieke infrastructuur die erg handig bleek voor de handel. Maar volgens Pleij was de mentale infrastructuur die daardoor ontstond misschien nog wel belangrijker. Erasmus legde het wetenschappelijke en moraalfilosofische fundament onder dat poldermodel.

In 2007 verscheen Het gevleugelde woord, deel drie van de prestigieuze serie Geschiedenis van de Nederlandse literatuur. Dit deel behandelt de periode 1400-1560. Een periode waarin de literatuur volgens Pleij volwassen is geworden. Ze heeft een eigen taal en gaat over alles wat mensen opwindt. De rol van het publiek verandert echter en de literatuur krijgt een ander karakter door de drukpers. Die maakt er een product van voor de vrije markt. En dat betekent de geboorte van de literaire tekst als afzonderlijk (kunst)werk, voorzien van een eigen titel. De honger naar versierde woorden is enorm, omdat daarin troost gevonden wordt voor de wonden van het leven en de dood. Maar het sterkst werken de hilarische omkeringen van de gewenste gedragsvormen, aangevoerd door de zot die leert hoe het niet moet. De bundel Komt een vrouwtje bij de drukker bestaat uit een verzameling artikelen die Pleij publiceerde bij zijn afscheid als hoogleraar in 2008. Belangrijke onderwerpen hierin zijn de overgang van het voorlezen naar het stillezen en de gevolgen daarvan voor de presentatie van een tekst en de ingrijpende betekenis van de drukpers in de Nederlanden.