Eric Hoekstra, mobiele eenheid taalkunde bij de spelrellen te Leeuwarden

(tekst: Eric Hoekstra)

SPELLRELLUHHHHH!

Er komt een standaardwoordenlijst voor het Fries. En er komt een wijziging in de spelling van het Fries. En dat betekent: spelrellen!

SPELLINGSWIJZIGING. Proef dat woord. Dat is net zoiets als SHARIA. Dan trekt er een rood waas voor de ogen van voor- en tegenstanders. Op FACEBOOK, BLOGS, in de LC, alom klinkt de juichkreet: SPELLRELLUHHHHHH.

HYLKE SPEERSTRAE spreekt zelfs van de TAELIBAN, maar dat is satire. De verstandigste tegenargumenten staan in een stuk van André Looijenga.

Links in de ring: de spelvreemdgangers. Dat zijn taalkundigen van de Fryske Akademy. Gestuurd door de Provincie. Rechts in de ring: de spelweigeraars. Veelal schrijvers met een lijvig ego.

Aangezien ik tot beide groepen behoor, is niemand beter geschikt dan ik om een Salomonsoordeel uit te spreken. Nog los van het feit dat ik altijd strikt objectief ben, in alle bescheidenheid.

De eerste steen des aanstoots is de Standaardwoordenlijst, het Groene Boekje. Zoals het Nederlandse Groene Boekje meissie en wicht afwijst ten gunste van meisje, zo zal het Friese Groene Boekje ook allerlei dialectvarianten afwijzen. Hoor dan dIe schrijvers schreeuwen: VERARMING, VERSCHRALING.

Alsof de politie komt binnenvallen, als je een Fries dialectwoord schrijft. Trouwens, bij de politie weten ze niet eens dat je Fries mag praten. En Fries schrijven kunnen de meeste Friezen zelf niet dus waar lullen we over?

Kortom, als het Nederlands een Groen Boekje heeft, dan ook het Fries! En een mens is vrij om anders te spellen dan het Groene Boekje of de Automatische Spellchecker oordeelt. Of het nu Nederlands of Fries is.

Dan de spellingwijziging. Over de veranderingen bij de spelling van vreemde woorden wordt niet geklaagd, dus dat is akkoord. Blijft over de spelling van de OE. Die wordt alzo: de klank OE wordt OE als het Nederlands een OE schrijft, en anders Û. Daardoor veranderen een paar woorden: DROECH wordt DRÛCH, NOEGJE wordt NÛGJE. Nou, gun de schrijvers een fanta en laat die woorden intact door ze als uitzonderingen te behandelen. Per slot van rekening is spelling nooit consequent.

Ach wij taalkundigen. Wij zijn als astronomen die met sterrenbeelden de toekomst moeten voorspellen. We zijn als scheikundigen die lood in goud moeten veranderen. Of goud in lood. Het is immers lood om oud ijzer.

Eric Hoekstra, mobiele eenheid taalkunde bij de spelrellen te Leeuwarden

http://erichoekstra.blogspot.nl/

http://deibloch.wordpress.com/

cultuur middenstanders zakelijk