‘Eigen daklozen eerst’ mag niet meer, zegt Raad van Europa

(tekst: persbericht van Federatie Opvang)

De Raad van Europa heeft vandaag uitspraak gedaan in een zaak die was aangespannen tegen de Nederlandse staat. In de uitspraak bevestigt het Sociale Comité van de Raad van Europa dat de Nederlandse overheid (rijk en gemeenten) dakloze mensen overal toegang tot opvangcentra moet verlenen. Gemeenten stellen nu vaak extra eisen bij de toegang, bijvoorbeeld dat een dakloze burger kan bewijzen tenminste twee van de afgelopen drie jaar ingeschreven te hebben gestaan bij de gemeente waar hij aanklopt of dat hij een psychische stoornis heeft.

De uitspraak van de Raad van Europa gaat verder door te oordelen dat het Europees Sociaal Handvest dat door Nederland is ondertekend, meebrengt dat aan dakloze mensen niet alleen noodopvang geboden wordt. De overheid moet ook een structurele oplossing bieden in de vorm van permanente huisvesting of een woonzorgvoorziening, als dat nodig is.

In de uitspraak oordeelt de Raad ook dat de economische crisis geen aanvaardbaar argument is om de werking van mensenrechten uit het Sociale Handvest te beperken. Ook in economisch slechte tijd is de overheid gehouden mensenrechten, zoals het recht op onderdak en voedsel, te waarborgen.

De zaak tegen Nederland is aangespannen door FEANTSA, de koepel van de Europese maatschappelijke opvang. De Federatie Opvang is in Nederland de vertegenwoordiger van FEANTSA. Over de uitspraak van de Raad van Europa zegt Jan Laurier, voorzitter van de Federatie Opvang: “Wij zijn blij met de uitspraak. De Federatie is al aan de slag met de verantwoordelijke gemeenten om tot een goede landelijke toegankelijkheid te komen van opvangcentra”. Hij voegt daar aan toe: “In 2015 zullen de gemeenten en opvangcentra opnieuw door mystery guests bezocht worden om te testen of mensen nu niet meer weggestuurd worden als ze niet uit de regio komen”.

De uitspraak, die verder oordeelt over de kwaliteit en beschikbaarheid van opvangplaatsen voor gezinnen met kinderen en voor jongeren, is onderwerp van een Europees seminar dat op 14 november 2014 in de Haagse Hogeschool wordt georganiseerd door FEANTSA en de Housing Rights Watch.