Directeur provincie: We hebben chaos nodig!

(tekst: gastblog Guus van der Berg, algemeen directeur provincie Fryslân, op 50PLUS.frl)

We hebben chaos nodig!

Het boek Antifragiel van Taleb is een lofzang op de chaos. Nu streef ik niet naar complete chaos voor de provincie Fryslân, maar het boek roept bij mij wel de vraag op of wij als organisatie niet teveel zijn gericht op control. Er is ons veel aan gelegen onszelf, onze bestuurders, de accountants en wie al niet meer, gerust te stellen.

In hedendaagse organisaties besteden we een belangrijk deel van onze tijd om onszelf en anderen te controleren dan wel te monitoren. Dit resulteert in rapportages. Die weer gelezen moeten worden en vaak aanleiding geven tot nieuwe controle-instrumenten. Leidinggevenden krijgen complimenten als ze ‘in control’ zijn en gefronste wenkbrauwen als ze dat niet zijn.

Wat nog erger is dan de tijd die je er mee kwijt bent, is de starheid die dit in een organisatie teweeg brengt. Controles bevestigen iets, maar creëren niets, brengen niets nieuws. Een systeem dat kost wat kost altijd in evenwicht moet zijn, is een systeem dat bijna niet meer kan veranderen. Een levend systeem kan per definitie niet altijd in evenwicht zijn.

Minder control brengt wellicht onzekerheid, wanorde misschien, chaos wellicht, maar ook ruimte. En ruimte is een voorwaarde voor innovatie, voor vernieuwing.

De organisatie van de toekomst is in essentie het organiseren op basis van soft controls, houding en gedrag. Het appelleert veel meer aan het persoonlijk functioneren van medewerkers, aan normen en waarden, integriteit en flexibiliteit. Een belangrijk deel van onze aandacht, veel meer dan tot nu toe, moet hier naar uitgaan.

Organisaties veranderen in de huidige netwerksamenleving in wendbare gelegenheidssamenwerkings-verbanden die weer uit elkaar vallen zodra ze niet meer nodig zijn. Hierin draait het om gedeeld leiderschap. Er is alle ruimte om de leiding te nemen als dat bijdraagt aan het resultaat.

Een meer flexibele, naar buiten gerichte organisatie, met veel eigen verantwoordelijkheid voor medewerkers, kent naar mijn volle overtuiging meer gelukkige medewerkers, die betere resultaten boeken. ‘Mei hert en siel foar Fryslân!’

Guus van der Berg, maart 2016