Brandbrief winkeliers tegen grootschalige detailhandel Werpsterhoek

(tekst: Kees Veldhoen, eigenaar Cocon Wirdumerdijk Leeuwarden)

Mail deze brief zo spoedig mogelijk aan uw collega winkeliers!

Brandbrief aan alle Friese winkeliers

Goutum, 24 oktober 2008

Geachte ondernemer,

Naar aanleiding van ver gevorderde plannen van de gemeente Leeuwarden wil ik proberen u bewust te maken van het doodsgevaar waarin veel Friese ondernemers zullen gaan verkeren als deze plannen werkelijkheid worden. En we zijn het punt van no return al dicht genaderd, dus graag uw aandacht en als het kan uw actie en support. De Werpsterhoek is een kruispunt van wegen, 5 km ten zuiden van Leeuwarden. Het is de bedoeling dat hier, op zeer korte termijn, plaats komt voor 55000 m2 detailhandel. Om een idee over de grootte te krijgen, het hele Leeuwarder centrum beslaat 72.500 m2.

Dan moet ook nog rekening worden gehouden met het feit dat in Friesland per 1000 inwoners 1840 m2 winkeloppervlak bestaat, tegen 1617 m2 gemiddeld in Nederland. Voor de stad Leeuwarden geldt zelfs een oppervlak van 2380 m2 per 1000 inwoners. De vloerproductiviteit ligt voor dagelijkse artikelen met � 6342,00 nu al � 158,00 onder het landelijk gemiddelde, en voor niet dagelijkse artikelen met � 1808,00 ligt dat � 192,00 onder het landelijk gemiddelde, ofwel bijna 10 %. Dit is te verklaren uit het grotere aantal meters per inwoner en omdat het gemiddeld inkomen in Friesland maar liefst 9% beneden het landelijk gemiddelde ligt, voor de stad Leeuwarden is dat 6%.

Als we de geplande 55.000 m2 vermenigvuldigen met een gemiddelde omzet per meter, dan komen we op een astronomisch bedrag (zo rond de 220 miljoen Euro per jaar) dat de Friese middenstand zal gaan missen. Misschien is het goed te beseffen dat de winst die nu door zelfstandige winkeliers wordt gemaakt ook weer in Friesland besteedt wordt, en weer terug vloeit in de Friese economie. De winst van de nieuwkomers zal volledig naar elders gaan, waardoor Friesland dubbel schade lijdt. De gebieden het dichtst bij de Werpsterhoek zullen ongetwijfeld de grootste klappen krijgen. Het verlies voor die gebieden zal ongetwijfeld aanzienlijk hoger zijn dan de 5% die ons door de plannenmakers wordt voorgesteld.

Ik wil wel duidelijk maken dat de gemiddelde winkelier geen enkel bezwaar heeft tegen vestiging van nieuwe winkels in de bestaande winkelcentra. Concurrentie hoort bij de middenstand, maar wel op het zelfde speelveld, met de zelfde regels.

Als we in aanmerking nemen dat door internetaanbieders en vergrijzing het aantal winkels de komende tijd volgens voorspellingen van de KvK met 10% zal gaan dalen, dan mogen we aannemen dat de Friese, en met name de Leeuwarder middenstand zware tijden te wachten staan.

De voorgestelde ontwikkeling, mede ingegeven door financi�le motieven ( om de wijk Zuiderburen te financieren) baart de Leeuwarder middenstand ernstige zorgen. Ook is te verwachten dat veel Friese dorpen hun laatste winkels zullen verliezen, zoals ook veel winkels in de wijken in Leeuwarden de handdoek in de ring zullen moeten gooien.

Ook het winkelonroerend goed in Leeuwarder zal aanzienlijk in waarde gaan dalen. We hoeven alleen de voorbeelden van Amerikaanse, Franse, Zweedse en Engelse binnensteden er bij te halen om te weten dat in vele kleine en middelgrote steden de winkelstand vrijwel geheel verdwenen is.

Toch lijkt onze plaatselijke politiek niets te leren van al deze buitenlandse miskleunen. Als je er met politici over praat, dan hoor je dat dit hier wel mee zal vallen. Publiek in Friesland zal niet veel anders reageren dan in Frankrijk of Engeland, waar men al met de gebakken peren zit. Misschien is het voor de politiek goed stil te staan bij de financi�le gevolgen op lange termijn, en niet slechts bij de winst op korte termijn. Het commerci�le onroerend goed zal dalen in prijs, en daarmee ook de gemeentelijke inkomsten. Er zullen veel redelijk verdiende middenstanders verdwijnen, waarvoor minder en laagbetaalde banen terug komen.

Er zullen veel banen verdwijnen, waardoor nog meer mensen in de bijstand zullen belanden. In Duitsland is men bezig dorpswinkels te subsidi�ren, voor een leefbaar platteland zou dat hier misschien ook noodzakelijk worden. Er zullen grote financi�le inspanningen door de politiek gedaan moeten worden om de stad niet te laten verloederen, want een stad zonder, of met weinig winkelend publiek zal daaraan ten prooi vallen. Waren de woorden van de deskundigen die op de bijeenkomst in het gemeentehuis afgelopen voorjaar zeer kritisch over de plannen waren aan dovemans oren gericht?
Veel winkeliers reageren gelaten, vooral door de ervaring die zij met de politiek hebben.

Met name door de linkse partijen worden bovenstaande plannen breed gesteund, met als argument dat het toch ideaal voor de bevolking zou zijn om in voordelige winkels te kunnen winkelen, waar je gratis kan parkeren en die bovendien ook nog gemakkelijk te bereiken zijn.

Ik zou hier tegen in willen brengen dat winkeliers ook burgers zijn die door hard werken een broodwinning hebben opgebouwd dat door onze bestuurders plotsklaps wordt gegund aan grote bedrijven. En dat terwijl het voor kleine winkeliers nog steeds niet mogelijk is zich buiten de bestaande kernen te vestigen.

En wat te denken van de bewoners van dorpen en wijken die hun buurtwinkels zien verdwijnen.
Er schijnen reeds contacten te zijn met de Duitse hypermarktketen Familia,
waarvan een vertegenwoordiger al aanwezig was bij de discussie die afgelopen voorjaar in Leeuwarden over dit onderwerp is gehouden( als ik goed ben ge�nformeerd is er zelfs een delegatie van de gemeente Leeuwarden op uitnodiging van Familia in Duitsland geweest), en ook de naam van Hornbach is genoemd.

Toch zijn dit slechts twee van de vele winkels die op de voornoemde 55000 m2 gevestigd kunnen worden.
Willen we nog een kans maken deze voor de Friese middenstand desastreuze plannen te keren, dan moeten we snel en eensgezind handelen.
Graag hoor ik met spoed of u hier achter kunt staan, en eventueel wat support kunt verlenen. Heeft u idee�n voor een andere, ook lucratieve invulling van zoveel vierkante meters, laat ook dat zo snel mogelijk weten.

Hoogachtend,

Kees Veldhoen
Haven 34
9084 BD Goutum

P.S. Als een overvaller uw bedrijf leegrooft, uw voorraden steelt, kortom u brodeloos maakt, dan verzet u zich en doet u aangifte, als de overheid u tot de bedelstand veroordeelt laat u dat dan gelaten over u heenkomen?