Beste koningin, toen wist je nog niet dat het nog veel erger zou gaan worden

Foto: Simon van der Woude – Peter en Klaske Karstkarel

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 8 januari

Het kan niet erger, denk ik als binnenkom in de Rode Loper. Het is er donker, koud en zelf ben ik zeiknat omdat het buiten regent. Wat een kloten tijd, denk ik somber. Als het zo blijft dit jaar met die lockdowns kan ik straks alleen nog boeken bij geldmachines als Bol.com kopen. Eigenlijk had ik niet willen komen maar een zaterdag zonder even tussen de boeken hebben geneusd is niet zo goed meer voor te stellen. Bovendien heb ik niks meer te lezen voor de komende dagen. Ik steek een van de schemerlampjes aan en ga aan een tafeltje zitten. Nog steeds in de mineur trek ik het eerste beste boek dat onder handbereik ligt naar me toe.

Voor iedere stemming is er in de Rode Loper wel een boek, denk ik als ik zie welk boek ik in handen heb. Dag, lieve moeder van Peter en Klaske Karstkarel over de grafcultuur in Friesland. Honderden kerkhoven en begraafplaatsen hebben ze voor dit boek bezocht. Even overweeg ik om het mee naar huis te nemen, maar een paar weken geleden heb ik het ook al eens doorgebladerd op zoek naar een plek waar ik mijn eventuele eeuwigheid zou willen en kunnen doorbrengen.

Ik leg het boek terug op zijn plek en zie een boekje van de Engelse journalist A.N. Wilson: De opkomst en ondergang van de Britse Monarchie. Het is een boekje uit 1993. In 1992 zat koningin Elisabeth 40 jaar op de troon en tijdens een banket op het paleis vertelde de Britse Queen dat het jaar een annus horribilis voor haar familie geweest was. Het kasteel in de fik en drie van haar kinderen gescheiden. Zelfs als verstokte republikein kreeg ik bijna een beetje medelijden met haar. Beste koningin, toen wist je nog niet dat het nog veel erger zou gaan worden. Een kleinzoon heeft zich grotendeels van je familie losgeweekt en je hebt nu een zoon die voor de rechter komt omdat hij seks heeft gehad met een minderjarige.

Ik graai van een ander tafeltje een boekje met werk van Gerrit Achterberg, De Laatste Stad. Het is een bloemlezing samengesteld door Paul Rodenko. Ook al geen vrolijke man, denk ik, als ik turend in het gele licht van de schemerlamp een paar gedichten lees. Achterberg, die ooit vijf jaar in de gevangenis zat omdat hij zijn hospita doodschoot en zich daarna waarschijnlijk vergreep aan haar zestienjarige dochter Bep, bracht lange jaren door in psychiatrische inrichtingen en tbs klinieken. Misschien kan prins Andrew ook gaan dichten als hij veroordeeld wordt, denk ik.

Om thuis toch wat te lezen te hebben struin ik langs de kasten van de Rode Loper. Ik pak Een groene geschiedenis van de wereld, van de Engelse schrijver en ambtenaar Clive Ponting. Als ik de opbeurende achterflap van het boek lees, een gemiddelde Amerikaan consumeert evenveel als 25 volwassen mensen in India, in New York slapen iedere nacht 90 duizend mensen op straat en de wereld is ecologisch op een punt gekomen dat geen terugkeer meer mogelijk is, en dat alles in een boek van 30 jaar geleden, hoor ik de voordeur open gaan. Ik dacht al dat je hier binnen was, hoor ik een stem. Even later drinken we samen een glaasje rode wijn. Ik laat het boek zien. Dertig jaar geleden was dit al erg, zeg ik en toen hadden veel mensen geen idee dat het nog erger zou worden.

Stop deze ook maar in je tas, misschien vrolijkt je dat wat op. Ik krijg bij het tweede glaasje wijn een boek toegeschoven. Linda, de columns. Editorials uit het blad Linda, en naar eigen zeggen geschreven door Linda zelf. Waarom denk je dat verhaaltjes over hangtieten, naaktfoto’s en Gooise Vrouwen mij opbeuren?, vraag ik. Misschien denk je wel als je dit leest, veel erger dan dit kan het niet worden, is het antwoord. Het zou zomaar kunnen.

Klaas Kasma, kok en boekverkoper in de boekenpassage De Rode Loper in de Sint Jacobsstraat