Bert Middel: Veel schrijftafelwijsheid op ministeries – hoezo minder ambtenaren?

(tekst: burgemeester Bert Middel van Smallingerland op zijn weblog)

Zoals in bijna alle gemeenten vergadert het College van Burgemeester en Wethouders � dus het dagelijks bestuur van Smallingerland � elke week op dinsdag. Deze week viel me op dat die vergaderingen steeds langer gaan duren. Toen ik begon als burgemeester waren we meestal na twee uur wel klaar. Geleidelijk aan was er meer tijd nodig voor een toenemend aantal beslispunten, die vaak ook nog behoorlijk ingewikkeld waren. Het komt dus niet doordat er nieuwe wethouders zijn of omdat de voorzitter, dus de burgemeester, zich anders opstelt. Het is gewoon zo als het is. We hebben nu dan ook het aanvangsuur vervroegd en we gaan er van uit dat we wel de hele ochtend van de straat zijn. Bij tal van andere gemeenten duurt het nog langer, maar misschien ligt dat ook aan de wijze van besturen.

Wij kennen een collegiaal college, wat wil zeggen dat wij proberen samen en in onderlinge samenspraak te besturen. Dit betekent dat je met behoud van je eigen verantwoordelijkheid elkaar goed informeert, dat je bereid bent elkaar zo nodig bij te staan en dat je elkaar ook iets gunt. Met als onderliggende voorwaarde dat je elkaar vertrouwt. Zolang ik burgemeester ben, is dit gelukkig het geval. Niet al mijn collega’s kunnen dit over hun gemeentebestuur zeggen.

Is de dinsdag de ‘interne’ dag, de donderdag wordt vaak gebruikt voor externe overleggen en contacten. Deze week kwamen op donderdag de 31 burgemeesters van Friesland bijeen in Sneek. Het ging vooral over rampenbestrijding, brandweer en politie. De aanpak van het voorkomen en zo nodig bestrijden van rampen vergt onvoorstelbaar veel overleg. Daarbij probeert de rijksoverheid ons in allerlei bureaucratische kaders te wringen, waar je gewoon niet goed van wordt. Zelf lijkt het mij vooral van belang het nuchtere verstand te gebruiken en altijd alert te blijven. Aanvullend zijn er afspraken nodig, maar je kunt niet alles van te voren in draaiboeken vastleggen.

Op departementen wordt te veel achter schrijftafels bedacht, wat in de praktijk niet of moeizaam werkt. De werkelijkheid is altijd anders en kent haar eigen logica. Wanneer ik dan op dezelfde donderdag verneem dat het nieuwe kabinet op ambtenaren wil bezuinigen, moet ik onwillekeurig meteen denken aan de regelneven in de Haagse burelen.
Voor het overige nu maar even niets over het aanstaande kabinet. Soms kan het geen kwaad even te zwijgen. Met ��n uitzondering en die betreft ook ambtenaren. Veel van de aangekondigde bezuinigen wordt over de schutting van de gemeenten gegooid. Die moeten het maar opknappen. Bijvoorbeeld door minder ambtenaren aan te stellen. Maar waar hebben we het dan over? Dan hebben we het ook over de mensen die het huisvuil ophalen, die onze gemeente schoon houden, die in de winter bij nacht en ontij de wegen berijdbaar houden en daarmee de dorpen en wijken toegankelijk, die onze inwoners die dat nodig hebben met raad en daad terzijde staan en nog vele anderen. Voor de meesten van hen is het geen vetpot. Hun werk is noodzakelijk als we het met ons alleen een beetje leefbaar willen houden. Jammer genoeg wordt daar te weinig bij stil gestaan.