Beloning van arbeid steeg in 2025 sneller dan winsten van bedrijven

(tekst: CBS)

Beloning van arbeid steeg in 2025 sneller dan winsten van bedrijven

– De arbeidsinkomensquote (aiq) voor de marktsector stijgt in 2025 met 0,2 procentpunt.
– De aiq stijgt het meest in de bedrijfstak informatie en communicatie.
– In de laatste vier jaar steeg de aiq in de chemische industrie sterk.

De arbeidsinkomensquote (aiq) voor de marktsector stijgt in 2025 naar 70,6 procent, in 2024 was de aiq nog 70,4 procent. Wel is de aiq voor de marktsector vanaf 1995 trendmatig gedaald. In 1995 was de aiq voor de marktsector nog 81,4 procent. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuwe voorlopige cijfers.

De aiq voor de marktsector is het deel van het totaal verdiende inkomen van een land dat als beloning van arbeid terechtkomt bij werknemers en zelfstandigen. De operationele winst van bedrijven vormt de rest van het totaal verdiende inkomen. De aiq is in 2025 gestegen doordat de beloning van arbeid sneller steeg dan de operationele winsten van bedrijven. In 2024 steeg de aiq ook licht.

De marktsector bestaat uit de gehele economie behalve de overheid, het onderwijs, de zorg, de bedrijfstak verhuur van en handel in onroerend goed, de delfstoffenwinning en de financiële dienstverlening.

Aiq stijgt in de informatie en communicatie

De aiq stijgt onder andere in de informatie en communicatie, landbouw, bosbouw en visserij en in de cultuur, sport en recreatie. De aiq van waterbedrijven en afvalbeheer en van de horeca blijft stabiel. In 2025 daalt de aiq in onder andere de handel, energievoorziening, industrie, overige dienstverlening en bouwnijverheid.

Het niveau van de aiq verschilt tussen bedrijfstakken. Sommige bedrijven gebruiken meer kapitaal zoals machines en vervoermiddelen in hun productieproces en hebben minder werknemers. Daardoor is de beloning van arbeid lager, en de operationele winst hoger. Als er veel van zulke bedrijven in een bedrijfstak zitten is zij kapitaalintensief. Doordat de winsten relatief hoger zijn is de aiq van kapitaalintensieve bedrijfstakken lager. Andersom hebben arbeidsintensievere bedrijfstakken meer werknemers en daardoor een hogere aiq.

Aiq in de reisbranche in dertig jaar sterkst gedaald

In de afgelopen dertig jaar had de aiq van de chemische industrie één van de grootste stijgingen, met name in de afgelopen vier jaar. De operationele winst van bedrijven in de chemische industrie was in 1995 hoger dan in 2025, terwijl de lonen in deze periode zijn gestegen. De grootste daler in deze periode is de bedrijfstak reisbureaus, reisorganisatie en -info, daar daalde de aiq met 66 procentpunten. De beloning van arbeid is in deze periode met 1,8 miljard euro toegenomen terwijl de operationele winst van bedrijven is toegenomen met 8,6 miljard euro.

Eerste berekening

De arbeidsinkomensquote wordt gepubliceerd op basis van de nieuwste voorlopige jaarcijfers. Na deze eerste berekening komt voortdurend meer informatie beschikbaar over de Nederlandse economie, die vervolgens wordt verwerkt in nieuwe berekeningen in daaropvolgende jaren. Pas na twee jaar zijn cijfers definitief, dit is na de derde berekening.

De absolute bijstelling van de derde berekening ten opzichte van de eerste berekening was in de periode 2018-2025 gemiddeld 0,8 procentpunt. De twee uitersten bedroegen 0,5 en 1,5 procentpunt, respectievelijk in 2018 en 2020.