Arno Brok en zijn nieuwe motor

(Ook in deze zomer weer prachtige verhalen uit ons archief. Hieronder het verslag van de nieuwjaarsreceptie van de provincie Friesland, januari 2018)

Je hoort wel eens zeggen dat de ondernemers in het midden- en kleinbedrijf de motor zijn van de Friese economie. Ik had verwacht dat deze motor volop in het zonnetje zou worden gezet tijdens de nieuwjaarsreceptie van de provincie Friesland. Maar over deze belangrijke ondernemersgroep werd met geen woord gerept door onze commissaris ARNO BROK. Ik neem aan nog altijd lid van de ondernemerspartij VVD. Zelf waren de ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf afwezig tijdens de receptie. Die waren druk bezig de motor aan de praat te houden. KEES VAN WIEREN stond op het receptieuur (van 16 tot 18 uur) gewoon in zijn kledingwinkel in de Peperstraat. En de bakkers JAN en DURK van Bakker Bart waren even verderop druk bezig met de voorbereidingen voor de drukke zaterdag. Kees, Jan en Durk hebben misschien nog net de colonne Friese burgemeesters langs hun winkels voorbij zien komen rond zessen, op weg naar het Stadhouderlijk Hof om daar te gaan dineren. Lekker uit eten op kosten van Kees, Jan en Durk.

Met mijn collega stond ik op het bordes van de luxueuze kantine in het provinciehuis, waar de receptie werd gehouden. Het was een beetje zoals de befaamde haringparty in Ysbrechtum (waarvoor we graag weer worden uitgenodigd), maar dan anders. We stonden aan een statafel waarop drie schaaltjes met nootjes stonden. Wat kan er dan nog mis gaan? De commissaris, die op een verhoging stond, konden we bijna aanraken. Verheven boven zijn volk zei hij dat het goed was. Het was net een Russische leider die op het Grote Plein de parade afnam. Ik had dan ook verwacht dat alle subsidieafhankelijken in een spontaan dankbaarheidslied zouden uitbarsten. Maar die waren te druk met zichzelf.

Op weg naar het bordes schudden we de handen van onze burgemeester FRED CRONE, voorlichter PETER BOOMSMA en MARCEL DE JONG. Via statenlid JAN WATERLANDER en (daar was ie weer) burgemeester HAYO APOTHEKER (‘Als we afspreken dat Culturele Hoofdstad een succes wordt, dan wordt het een succes’) bereikten we het podium. Al ras kwam NICO RINGNALDA langs met een dienblad met wijn, sap en water. Ringnalda, ooit leraar, patatbakker en restauranthouder in Leeuwarden, had de basale stand van zaken in de Friese economie met gemak voor een ieder kunnen duiden. Breek hem de bek niet open. Hij zit tegenwoordig in de bitcoins, dus het één had in de toespraak van commissaris Brok simpel met het ander verbonden kunnen worden. Daar was geen tekstschrijver voor nodig geweest.

U vraagt zich natuurlijk af: als het gehele motorblok van de Friese economie afwezig was, wie waren er dan wel? Nou, het was bommetje vol met niet-ondernemers. Je kunt degenen die er wel waren in drie belangrijke groepen opdelen. Aan mijn stamtafel, waar IRENE VAN BREEMEN, de nummer twee van de de lijst van 50Plus was aangeschoven (hou haar in de gaten), had ik hier goed zicht op. Het overgrote deel van de aanwezigen op de receptie heeft een subsidierelatie met de provincie of een andere overheidsinstantie, een deel wenst die relatie te optimaliseren en een deel staat nog in de startblokken omdat men nog niet goed weet waar zich de pinautomaat bevindt. Daartussendoor loopt nog wat ongeregeld volk.

Het deel dat de pinautomaat van de provincie moeiteloos weet te vinden was volop vertegenwoordigd. Directeur HANS VAN DER WERF van de Friese Milieufederatie is een van degenen die weet hoe de hazen lopen. Dreigt zijn subsidie in gevaar te komen, dan ontwikkelt hij het ene na het andere plan om zijn club overeind te houden. DOUWE ZELDENRUST van Keunstwurk, MARTIN CNOSSEN van Merk Fryslân en KOEN EEKMA van de Afûk kunnen ook gerekend worden tot de diehards in het subsidiecircuit. Zij hoeven niet te zoeken waar de automaat staat. Ook SIEM JANSEN, directeur van de NOM, is er kind aan huis. Je kunt hem indelen bij de Champions League, zo moeiteloos rollen de euro’s zijn kant op. En vergeet de mannen van DIJKSTRA DRAISMA niet. Er liepen receptietijgers rond die van gekkigheid niet meer weten welke plannen ze nu weer moeten verzinnen.

Ietwat ingewikkelder ligt het bij de andere club. Natuurlijk ontbraken OANE HOEKSTRA (bootjes en boomhutten), ALBERT BOSSCHA (bootjes en zonnepanelen), KLAAS VAN DEN BERG (‘As wy wolle, kinne wy deis tritich oere fergaderje mei Friezen’) en ROB LIJZENGA (Beste Binnenstad die nooit kwam) niet. Zij zitten voortdurend op de schopstoel. Af en toe wordt hen een gesubsidieerd projectje toegeworpen, vooral wanneer het te subsidiëren plan het buzzwoord duurzaam bevat (circulair is tegenwoordig ook erg hip), dan kan men weer voort. HOUKJE Circulair RIJPSTRA twitterde na de receptie: Mooie toespraak. Nou, hou dan de pinautomaat extra in de gaten. Volgens mij klonterden de subsidieslurpers vrijdagmiddag te veel bij elkaar. Moet je niet doen. Je moet op zo’n receptie rouleren, over je schouder turen en achter de bitterballenschaal van Ringnalda aan sprinten om verlost te worden van je gezelschap. Nee, dan had HARMEN DE HAAS, de Leeuwarder onderkoning, het scherper voor de bril. Die snelde net als oud-hoofdredacteur RIMMER MULDER van de LC in gezwinde pas door de kantine. Over die bitterballen had Ringnalda mij wel even mogen informeren. Tot twee keer toe had ik een bal te pakken met een vreemde rode substantie. Houd die schalen met gefrutsel de volgende keer even apart, Ringnalda!

Misschien dat ik mij vergis, maar ging ook hier weer alle aandacht uit naar her kersverse Leeuwarder raadslid LUTZ JACOBI? Burgemeester Ferd Crone stond wat vreemd geleund tegen een muur toen ik hem de hand gaf. Van Arno Brok heb ik na zijn praatje niks meer vernomen. Maar Lutz herhaalde haar bekende riedel nog maar weer eens voor een tv-camera. Ze wilde WILLIAM MOORLAG weg hebben, begreep ik.

Misschien dat ze ingeseind waren over die vreemde bitterballen en daarom verstek lieten gaan, maar waar waren SICKO HELDOORN en TOM VAN MOURIK? Het is geen feest wanneer Sicko en Tom niet zijn geweest. Ook de Emmakade-socialisten lieten verstek gaan. En waar waren de vertegenwoordigers van de media? DINA BOONSTRA (NDC) en de altijd lachende JAN KOSTER (Omrop Fryslân); ik heb ze niet gezien. En HILDEBRAND BIJLEVELD van het Friesch Dagblad? Die is ons met zijn plotse vertrek wel een verklaring schuldig. Politie en vliegbasis? Alleen de uniformen van de carnalvalsvereniging liepen er rond. Je mist zo’n cluster vertrekkende bestuurders (TON F. VAN DIJK, LIEVEN BERTELS, HANNO BRAND) toch een beetje.

Ik wist overigens ook niet dat het mkb als motor nu ingewisseld is voor de cultuur, dat bleek het nieuwtje in de toespraak. Dat had Brok ons wel wat eerder mogen vertellen. Nog onlangs stond deze cultuurmotor te pruttelen bij een commissie van de provincie. De benzine was op. Het Friese dammen, het Media Art Festival, Ljouwert Culinair, City Jazz en anderen constateerden al dat hun festivals danig in de wielen werden gereden door Culturele Hoofdstad. Allemaal kunnen ze moeilijk hun begroting rond krijgen, enkelen stopten met hun festival. En dan blijken ze nu ineens de motor van de economie van Friesland? Dat Obe Postma 150 jaar geleden geboren is, zoals Brok memoreerde, dat wisten we wel. Eigenlijk had ik op een knal gerekend van onze commissaris. Dat hij ballen zou tonen. Dat hij zou zeggen: En tot slot deel ik u mede dat met onmiddellijke ingang de gemeente Leeuwarden onder curatele van de provincie wordt gesteld, want die hebben me er toch een potje van gemaakt. Eet smakelijk in het Stadhouderlijk Hof. Laat de kurken knallen!

Wat had-ie een applaus kunnen binnenhalen.

Andries Veldman

foto: Simon van der Woude