Ambtenaren besturen ambtenaren en worden gecontroleerd door ambtenaren

(tekst: Wietse Elzinga)

Verkenning

APRIL 10, 2021

In de Groene Ster tref je ook weleens verkenners aan, leerlingen van ROC de Friese Poort die in het kader van hun opleiding het terrein leren verkennen aan de hand van een kaart. Vaak gaat het om leerlingen die in dienst willen treden van het Ministerie van Defensie en vanwege hun opleiding logistiek o.i.d. elementaire militaire vaardigheden krijgen bijgebracht. Zo leren ze al vroeg om onderscheid te maken tussen de kaart van een gebied en het gebied zelf. Ambtenaren van de gemeente Leeuwarden kennen het verschil niet, aanhoudend gedoe rondom festivals in het natuur- en recreatiegebied in de vorm van een nieuw bestemmingsplan.

In Den Haag zijn in het kader van een nieuw te vormen kabinet de nodige verkenners de weg kwijtgeraakt, ongeveer alle partijen roepen om een transparantere wijze van besturen: macht en tegenmacht moeten anders georganiseerd worden. Curieuze opvattingen van onze volksvertegenwoordigers. In dit land hebben we – gelet op de achtergrond van bestuurders en volksvertegenwoordigers – een systeem laten ontstaan waarbij ambtenaren ambtenaren besturen gecontroleerd door ambtenaren. Veel politici in raden, staten en kamers hebben een ambtelijke of onderwijsachtergrond, ook bij de VVD heeft slechts een klein deel van de Tweede Kamerleden een achtergrond in het bedrijfsleven. Ambtelijke types kunnen niet organiseren, niet verbazingwekkend dat de leden van de Tweede Kamer hun tegenmacht niet weten te organiseren. Er is derhalve iets mis met de selectieprocessen van politieke partijen, of het politieke bedrijf is niet interessant voor mensen uit het bedrijfsleven. Uit mijn eigen tijd als raadslid kan ik mij herinneren dat fractiebudgetten niet besteed mochten worden aan scholing van de raadsleden. Raadsleden die zichzelf dom houden vond ik het domste dat er is. Haagse krokodillentranen over macht en tegenmacht, de dames en heren laten zich de kaas van het brood eten. Ze zitten erbij en kijken ernaar.

Burgerlijke tegenmacht is geformaliseerd in de Algemene Wet Bestuursrecht, maar daar hebben ambtenaren van de gemeente Leeuwarden geen boodschap aan als het gaat om festivals in de Groene Ster: we behandelen geen bezwaarschriften voorafgaand aan een festival. Voor Stichting Groene Ster Duurzaam restte veelal niet anders dan de gang naar de bestuursrechter voor het aanvragen van een voorlopige voorziening. Vorig jaar vroeg de gemeenteraad de onafhankelijke lokale Rekenkamer eens te kijken naar de wijze waarop Leeuwarden vergunningen verleende aan festivalorganisaties: het oordeel was vernietigend. Voorgenomen oplossing voor al het ambtelijke geklungel veroorzaakt door een kaart van een gebied aan te zien voor het gebied zelf: een gewijzigd bestemmingsplan. Volgens een advies van de onafhankelijke Commissie voor de Milieueffectrapportage moet de gemeente serieus alternatieve locaties voor een of meerder festivals onderzoeken. Afgaand op de eerste signalen lijken ambtenaren van Leeuwarden daar geen boodschap aan te hebben, festivals in de Groene Ster zijn uitgangspunt en daar kan geen enkele alternatieve locatie tegenop. Het advies van genoemde commissie laat daarentegen niets aan duidelijkheid te wensen over en gaat lijnrecht in tegen de opvatting van de Leeuwarder ambtenaren.

Gelukkig voor de gebruikers van het natuur- en recreatiegebied zijn de voormannen van Stichting Groene Ster Duurzaam kolonels buiten dienst van de Koninklijke Luchtmacht en die kun je echt wel voor een bestuurlijke, juridische verkenning op pad sturen. Een nieuw, gedeeltelijk gewijzigd bestemmingsplan voor de Groene Ster is nog lang niet een gelopen race.

foto: Simon van der Woude