Aantal daklozen weer hoger

(tekst: CBS)

33 duizend mensen dakloos begin 2024

Op 1 januari 2024 waren naar schatting 33 duizend mensen tussen de 18 en 65 jaar in Nederland dakloos. Dit is hoger dan begin 2022, toen lag dit aantal nog op bijna 27 duizend. Tussen 2018 en 2022 daalde het aantal dakloze mensen nog. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS, op basis van drie registers en een bijschatting.

Mensen die buiten, in een auto, kraakpand of vakantiewoning slapen, en mensen die de noodopvang bezoeken, telt het CBS als dakloos. Ook mensen zonder eigen onderdak die tijdelijk verblijven bij familie, vrienden of kennissen worden beschouwd als dakloos. Mensen in tijdelijke opvang worden meegeteld als dakloos als het verblijf van korte duur is.

7 op de 10 dakloze mensen niet in gebruikte registraties

Voor het bepalen van het aantal dakloze mensen maakt het CBS gebruik van registraties van mensen met een postadres bij een opvang, mensen met een bijstandsuitkering, en registraties van de reclassering. Op 1 januari 2024 telden die registraties 9,6 duizend dakloze mensen. Daarnaast maakt het CBS een schatting van het aantal dakloze mensen dat niet in deze registers staat. Voor begin 2024 komt deze bijschatting uit op 23,4 duizend. Dat is ongeveer 70 procent van de totale groep dakloze mensen. Zij hadden op dat moment geen postadres bij een opvang, geen bijstandsuitkering voor dakloze personen, en waren niet bekend bij de reclassering.

Dakloze mensen zijn lang niet altijd terug te vinden in de registraties, omdat ze niet altijd gebruik maken van voorzieningen, of niet in aanraking komen met de hierboven genoemde instanties. Het CBS brengt deze deels verborgen groep, zoals degenen die bij vrienden of familie verblijven, in beeld met een schattingsmethode die daar speciaal voor is ontwikkeld.

Deze methode is alleen toepasbaar op mensen die in de gebruikte registraties zouden kúnnen voorkomen. Dit betekent dat bijvoorbeeld mensen zonder geldige verblijfsvergunning, of mensen die vanwege hun leeftijd geen bijstandsuitkering kunnen krijgen (jonger dan 18 of ouder dan 65 jaar), niet kunnen worden meegerekend in het aantal dakloze mensen.

Bijna helft geboren buiten Nederland

Bijna de helft van de dakloze mensen is geboren in een ander land dan Nederland: 9 procent in een ander Europees land, 37 procent buiten Europa. Ongeveer 33 procent van de dakloze mensen is zelf geboren in Nederland, en de ouders ook. Daarnaast is 21 procent zelf in Nederland geboren, maar een of beide ouders niet.

In 2023 groeide het aandeel dakloze mensen dat geboren is in een ander Europees land ten opzichte van een jaar eerder (van 5 naar 8 procent). In 2024 was dit met 9 procent ongeveer even hoog als het jaar ervoor.

Aan de samenstelling van de groep dakloze mensen naar andere kenmerken, zoals geslacht en leeftijd, is door de jaren heen nauwelijks iets veranderd. Ook in 2024 was het merendeel man (83 procent). 20 procent van de dakloze mensen was tussen de 18 en 27 jaar, 61 procent tussen de 27 en 50 jaar, en 20 procent tussen de 50 en 65 jaar.

Ruim twee derde buiten de vier grootste steden

In 2024 verbleef 68 procent van de dakloze mensen in een gemeente buiten de vier grootste gemeenten (de G4; Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht), 32 procent is dus te vinden in de G4. Daar was 16 procent van de dakloze mensen, net als hun ouders, geboren in Nederland, in de overige gemeenten was dat 41 procent.

Een duidelijke meerderheid (70 procent) van de dakloze mensen in de G4 is geboren buiten Europa (45 procent), of heeft ouders die buiten Europa geboren zijn (25 procent). Buiten de grote steden is dat met 48 procent (33 en 15 procent) aanmerkelijk lager. Het aandeel mannen en vrouwen, en de verdeling naar leeftijd, verschilt niet noemenswaardig tussen de vier grootste steden en daarbuiten.

Meer CBS-onderzoek naar dakloosheid

Het CBS heeft recent regionale cijfers gepubliceerd over geregistreerde dakloze personen in noodopvang en tijdelijke opvang. Deze publicatie geeft inzicht in het aantal dakloze personen die met een burgerservicenummer (bsn) geregistreerd staan in voorzieningen voor maatschappelijke opvang (MO), uitgesplitst naar de 44 centrumregio’s.