‘Nederland moet snel uit het zinkende ECB-euroschip’

Kanonneerboot ca 1945

De euro/US-dollar koers is vandaag (22-8) 0,9934 en die was een jaar geleden nog 1,1797. (Bron: Valuta nl) Met andere woorden: de euro is ten opzichte van de dollar in een jaar met bijna 16 % gedaald. Anders gesteld: de dollar is in een jaar bijna 16% duurder geworden ten opzichte van de euro. “Nou en?” zult u zeggen, “waarom is dat van belang?”

Vergis u niet, veel goederen worden op de wereldmarkt genoteerd en verhandeld in dollars en dus zijn die goederen alleen al door deze koersverschillen in een jaar 16% duurder geworden. Het gaat hier niet alleen om gas en olie, maar bijvoorbeeld ook om graan, tarwe, gerst, mais, haver, soja, cacao, koffie, katoen, palmolie, thee, rubber en vrijwel alle (edel)metalen.

Maar, zult u zeggen, de inflatie wordt toch vooral veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende sancties, de pandemie, versterkt door de logistieke problemen en het tekort aan computerchips? Dat is dus ten dele waar en misschien maar de helft van het verhaal. Dat zijn de oorzaken die ook LC en het Dagblad van het Noorden noemen bij hun “Prijswijzer” maar over de door de ECB veroorzaakte ellende geen woord.

“Waarom is die US-dollar dan zo duur geworden?” wilt u weten. Dat is vooral een gevolg van het desastreuze beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) dat sterk afwijkt van dat van de Amerikaanse FED. De FED heeft ter bestrijding van de inflatie alleen al in 2022 de herfinancieringsrente bij de centrale bank met 2,5% verhoogd en lijkt stellig van zins daar in september nog eens 0,75% bij te doen. De ECB komt dit jaar voorlopig niet verder dan een verhoging van de beleidsrente van 0,5%. Het grote verschil in rente tussen de FED en de ECB maakt de dollar veel aantrekkelijker dan de euro en dus een stuk duurder.

Vervolgens wilt u weten, waarom de ECB de rente dan niet sneller verhoogt, want dan zou de euro ook sterker worden en dit stuk geïmporteerde inflatie gaan afnemen en dan komen we op de kern van het probleem. Immers, de enige taak van de ECB is te zorgen voor prijsstabiliteit en daarom heeft de ECB het afgelopen decennium vrijwel alles uit de kast gehaald om de inflatie op zo ongeveer 2% te krijgen. Niet dat de ECB daarin is geslaagd overigens, en door nu op hun handen te gaan zitten, zullen ze de hoge inflatie zeker niet bedwingen. De ECB heeft op grote schaal overheids- en bedrijfsobligaties opgekocht en daarmee enorm veel nieuw geld op de markt gebracht. Daardoor en door een negatieve beleidsrente konden economisch zwakke eurolanden gratis lenen en werden ze in feite beloond voor hun zwakke economische politiek en voelden die landen geen enkele noodzaak hun economie te hervormen. Andersom werden spaarders zwaar gestraft, omdat hun bezit sterk in waarde afnam en konden de pensioenen in Nederland zeker 10 jaar lang niet geïndexeerd worden.

Normaal gesproken zou de ECB haar beleidsrente nu ook sterk moeten verhogen om zo de inflatie te beteugelen, maar zwakke eurolanden als Italië, Spanje, Griekenland en Frankrijk krijgen het dan wel heel erg moeilijk. Met die overweging is de ECB niet meer bezig met het bevorderen van prijsstabiliteit, maar is men bezig politiek te bedrijven en dat is nou niet de taak van de ECB, sterker nog: daarmee gaat de ECB haar boekje te buiten, want haar ENIGE taak is de zorg voor prijsstabiliteit. En weer faalt de ECB in haar kerntaak!

Zou nu de euro beleidsrente worden verhoogd, dan bestaat de kans op een recessie, die overigens in Nederland met haar bijna volledige werkgelegenheid en lage staatsschuld geen probleem hoeft te zijn. De zuidelijke eurolanden zouden het dan veel moeilijker krijgen en daarom verhoogt de ECB de rente niet.

Intussen loopt het renteverschil op de markt tussen de sterke eurolanden en dat van bijvoorbeeld Italië al behoorlijk op en daarom heeft de ECB weer eens een nieuw vehikel geschapen en wel het Transmission Protection Instrument (TPI), waarmee de ECB staatsobligaties van zwakke landen kan opkopen om daar de rente te drukken. Het risico wordt dus overgedragen naar de overige eurolanden.

Maar, zult u zeggen, als de rente omhoog gaat, zijn huizen niet meer te betalen. Nou, dat is nog maar de vraag, want het lijkt er wel heel erg op, dat juist die lage rente de huizenprijzen heeft opgejaagd.

Het mag duidelijk zijn: de eenheidsworst die de euro is, is bepaald niet passend voor economieën die zo erg verschillend zijn en zeker niet voor landen, die zich structureel niet aan het Stabilisatie- en Groei Pact wensen te houden.

Ook is volstrekt duidelijk dat de euro het middel voor de ECB is om te komen tot een enorme overdracht van middelen naar de zuidelijke landen ten koste van o.a. Nederland. Wat mij betreft stapt ons land dan ook zo snel mogelijk uit dit zinkende euro-schip, er is inmiddels meer dan genoeg welvaart in Nederland vernield.

Klaas Elgersma, Stiens