Festivals Groene Ster géén verkiezingsitem? Waarom gedifferentieerd afvaltarief dan wel?

(tekst: Wietse Elzinga)

Verkiezingsitem

NOVEMBER 27, 2021

Festivals Groene Ster géén verkiezingsitem? Waarom gedifferentieerd afvaltarief dan wel? Het beoogde systeem voor een gedifferentieerd afvaltarief in de gemeente Leeuwarden wordt met een jaar uitgesteld. De lokale CDA, tegenstander van het systeem, is van mening dat het onderwerp bij de komende gemeenteraadsverkiezing onderwerp van discussie zou moeten zijn. De partij wil de mening van de burger horen! Aangenaam verrast, sinds wanneer is die partij geïnteresseerd in de mening van de kiezer? Bovendien wordt de suggestie gewekt dat wanneer de inwoners van Leeuwarden massaal tegen zijn, het systeem niet wordt ingevoerd.

Overeenkomst met de festivals in de Groene Ster: over het beoogde maatschappelijke doel en de weg daar naartoe is slecht of helemaal niet nagedacht. Als trotse bezitter van zo’n kekke container was ik druk doende dat ding dit jaar nog eenmaal helemaal volgeplempt langs de weg te zetten. Op veel plekken in de stad moeten die op verzamelpunten worden opgesteld ter lediging. Eenmaal gestald hebben de eigenaren er geen zicht op, alleen in propvolle containers kunnen anderen geen afvalzakken stoppen. Ik heb inmiddels begrepen dat je voor enkele tientjes een slot kunt kopen zodat je ook een deels gevulde container langs de weg kunt zetten. Als het beleid aangaande gedifferentieerde tarieven effectief is dan zullen meer mensen in toenemende mate deels gevulde containers langs de weg willen zetten: je hebt immers je stinkende best gedaan de hoeveel afval te beperken. Kun je de aanschaf van een slot terugverdienen? Niet zondermeer, dat hangt af van de tariefstelling. Bij een hoog vast tarief en een laag variabel tarief zal de terugverdientijd heel lang zijn. De crux zit hem bij de systeemkosten van de afvalverwerker, de kosten die gemoeid zijn met het in stand houden van het systeem en elk jaar opgehoest moeten worden door de inwoners van de gemeente. Kent de afvalverwerker hoge vaste lasten en weinig variabele kosten, dan gaan gedifferentieerde afvaltarieven niet werken: de vaste tarieven blijven onverminderd hoog en de variabele tarieven laag. Of zoals Platform Een- en tweepersoons huishoudens Leeuwarden na doorrekening heeft gesteld: de vervuiler betaalt helemaal niet. De tariefstelling zou zo moeten zijn dat je een slot op de container binnen een jaar kunt terugverdienen. Dan hebben de inwoners wiens container op een verzamelplek moet worden opgesteld ook een prikkel.

Onwillekeurig moest ik denken aan de festivals in het natuur- en recreatiegebied, eveneens een staaltje gelegenheidspolitiek. Na het succes van de eerste editie van Welcome to the Village in 2013 en de uitverkiezing van Leeuwarden later dat jaar tot Culturele Hoofdstad van Europa 2018 werd de stad tot festivalstad gebombardeerd. Niemand weet waarvoor het tot op heden goed voor is geweest en wat het heeft opgebracht, de gelegenheid deed zich voor. Omdat het beoogde maatschappelijk doel niet helder is, is de weg daar naartoe ook niet: onder welke omstandigheden ben je doeltreffend en doelmatig bezig? De middelste van de drie festivals keert definitief niet meer terug in de Groene Ster, doeltreffend is het festivalbeleid niet geweest. Doelmatig evenmin, de juridische kosten lopen inmiddels in de miljoenen euro’s.

Voor zowel het systeem van gedifferentieerde afvaltarieven als de festivals is er een politiek alternatief. In het eerste geval zijn er andere manieren om de afvalberg te verminderen, in het tweede geval zou je de natuurwaarde van de Groene Ster kunnen verhogen door festivals te weren. De gemeente Leeuwarden doet weinig tot niets aan het vergroten van de biodiversiteit, de Groene Ster is een uitstekend beleidsinstrument voor het realiseren van een alom gewenst maatschappelijk doel. Uitermate geschikt als verkiezingsitem voor de verkiezingen in maart volgend jaar. Toch jammer dat we het CDA daarover nog niet hebben gehoord.