Startsubsidie voor Fries Audio Archief
Foto: Simon van der Woude
(tekst: persbericht)
Startsubsidie Provincie Fryslân voor Fries Audio Archief
Provincie Fryslân heeft het Fries Film Archief een startsubsidie verleend voor de realisatie van een Fries Audio Archief in de periode 2021-2024. Ook Tresoar draagt financieel bij aan het project. Het Fries Film Archief had al langer de ambitie om naast film- en videomateriaal belangrijk Fries audio erfgoed te archiveren en voor een breed publiek toegankelijk te maken. Tot nu toe ontbraken hiervoor de financiële middelen.
Fryslân heeft rijke audiocollecties die niet of nauwelijks bekend zijn. Ze liggen verborgen in de depots van Tresoar en andere Friese musea en erfgoedorganisaties. Hier komt nu verandering in. Belangrijke collecties op het gebied van Friese literatuur, Friese taal, kleinkunst en muziek worden de komende vier jaar gedigitaliseerd en in de online catalogus van het Fries Film Archief beschreven. Uiteindelijk zullen duizenden audiofragmenten online te beluisteren zijn. Om enkele pareltjes te noemen: de speeches van Willem Drees, Douwe Tamminga en Fedde Schurer bij de onthulling van het standbeeld van Pieter Jelles Troelstra bij de Oldehove in 1962 in Leeuwarden. Of gesproken brieven aan soldaten van Bataljon Friesland in Nederlands-Indië
Een van de belangrijkste collecties vormt de literaire audiocollectie van Tresoar. Het voormalige Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD) verzamelde al audio. Spoelen, cassettebandjes en cd’s met interviews, lezingen, optredens en eigen opnames van Friese schrijvers werden bij het FLMD bewaard. De literatuurgeschiedenis van Fryslân van na de oorlog vond zijn neerslag niet alleen op papier, maar zeker ook op audio. Nadat het FLMD opging in Tresoar (2002) werd de literaire audiocollectie nog onderhouden, aangevuld en gedigitaliseerd. Het Fries Audio Archief pakt deze collectie nu op en heeft de ambitie hem geheel toegankelijk te maken voor publiek, onderwijs en onderzoek.
Ook het Fries Poparchief – jaren geleden binnengebracht door Friesland Pop – ligt bij Tresoar. Digitalisering wordt hier ingezet tot behoud van de collectie. Online toegankelijkheid is ingewikkelder in verband met de rechten op de muziek. Daarom streeft het Fries Audio Archief hier naar volledige beschrijving van het poparchief in de online catalogus, zodat deze collectie tenminste goed doorzoekbaar is. Er zal nauwe samenwerking worden gezocht met Friesland Pop en het Poparchief Groningen.
Historisch unieke opnames van Friese dialectvormen en streektalen uit het begin van de vorige eeuw zijn ook een belangrijke schat in het nieuwe audioarchief. Hier wordt met name de samenwerking met de Fryske Akademy gezocht. De Fryske Akademy heeft binnen een consortium met Tresoar, Omrop Fryslân, Gridline en het Centre for Language and Speech Technology (Radboud Universiteit) in 2018 een Fries-Nederlandse spraakherkenner ontwikkeld die op dit moment verder vernieuwd wordt. Deze spraakherkenner kan worden gebruikt om het nieuwe audioarchief te ontsluiten door de audio naar tekst om te zetten. Dit zal de zoekmogelijkheden binnen het audioarchief sterk vergroten.
Een andere samenwerkingspartner is het Fries Verzetsmuseum, dat onder andere beschikt over een serie interviews met verzetsmensen en andere getuigen van de bezettingsjaren.
De grootste Friese audiocollectie ligt bij Omrop Fryslân. Het betreft de radioarchieven van de RONO, Radio Fryslân en Omrop Fryslân. Het Fries Film Archief werkt al jaren nauw samen met Omrop Fryslân. Met het nieuwe audioarchief zal deze samenwerking worden geïntensiveerd. Omrop Fryslân heeft een eigen archieftaak, maar belangrijke radioprogramma’s uit het verleden van de RONO en de Omrop – bijvoorbeeld op het gebied van Friese taal, literatuur, muziek en kleinkunst – kunnen mogelijk in het Fries Audio Archief worden opgenomen.
Andere naam
Met de realisatie van een audioarchief krijgt het Fries Film Archief een andere naam: Fries Film en Audio Archief (FFAA). In eerste instantie zal de naam FFAA alleen in correspondentie en mailverkeer worden gebruikt. Na verloop van tijd zullen ook het logo en de website van het huidige filmarchief worden aangepast.
Mienskip
Organisaties en particulieren die denken te beschikken over waardevol Fries audiomateriaal kunnen contact opnemen met het Fries Film en Audio Archief. Er zal dan worden bekeken of dit materiaal in het nieuwe audioarchief kan worden opgenomen. Het Fries Film Archief is groot geworden doordat particulieren bereid waren hun film- en/of videocollecties ter beschikking te stellen. Er wordt geprobeerd het Fries Audio Archief vanuit een zelfde Friese ‘mienskipsdynamiek’ op te bouwen.
foto: Simon van der Woude
Meer berichten
- Alleen al voor onze yogajuf zou je je moeten aanmelden bij sociëteit De Remise
- Luister dit jaar anders naar de Troonrede
- Meer thuiszorg vraagt om woningen en buurten die hierop aansluiten
- Treinbotsing op komst – Voorbeschouwing Prinsjesdag 2026
- Mythevorming en vergankelijkheid: BKB heeft wel wat weg van de PvdA
- Klein coronanieuws en andere zaken – Bakker uw Slager nu definitief voorbij – slager Haye Glas overleden – café De Spoek stopt – Weer afvalpuinhoop op Ruiterskwartier – Sjonnie fleurt Sint Anthonygasthuis op
- Festivals draaien steeds vaker om meer dan muziek: meer drugs
- Ruim 125.000 auto’s rijden al meer dan een jaar met een airbag die kan ontploffen
- Verborgen AI-schuldenberg vergroot risico voor Nederlands pensioengeld
- BNR: sigaar uit eigen doos – 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Grote controle maaltijdbezorgers in Leeuwarden
- FNP: we willen graag betere antwoorden over ROL Troelstraweg
- Ruim 1 op de 5 Nederlanders sloot nieuwe lening af om bestaande schuld te verbergen
- Eigen Huis: Onbetrouwbare overheid grote zorg huiseigenaren; ook vrees voor hoge energierekening
- In augustus 9 procent meer faillissementen dan een jaar eerder, vooral in horeca
- Herstelwerkzaamheden Stationsweg later uitgevoerd
- NVM: Wonen in een dorp niet automatisch goedkoper dan in de stad
- 6 op 10 jongeren hebben vertrouwen in politiek – Toename politieke belangstelling jongeren
- 42 procent van de zzp’ers heeft minder dan drie maanden zicht op werk of omzet
- Oplossingen, ook financieel, voor PFAS-vervuiling bij vliegbasis Leeuwarden blijven mistig
- Statenfracties willen duidelijkheid over biovergisters SONAC
- Fabio Andreatta: Goutum is vriendelijk als je meedoet en bitterballen eet
- FNP en FvD hebben nog vragen over zonneweide Stiens – Hoe zit het met netcongestie, de bijdrage aan een aardgasvrij Stiens, de financiële haalbaarheid, batterijveiligheid, bluswater, rook- en rampscenario’s en wildroutes?
- Meer bevoegdheden voor AIVD en MIVD betekenen minder bescherming voor burgers
- Gemeente wil terrassen in binnenstad aantrekkelijker maken: nieuwe indeling, meer regels
- Spoorovergang Schrans dicht voor gemotoriseerd verkeer – Doorgang Stationsweg dicht voor doorgaand snelverkeer
- Vier op de tien 15-jarigen lezen onder niveau: leesonderwijs moet uit de technische kramp
- Tiny Mulderprijs 2026 voor Rymke Zijlstra
- Man van Gemeentebelangen Menaldumadeel en Monty Bar Willem Roersma overleden
- Inflatie stijgt naar 3,3 procent
- 56 uitkeringsontvangers op 100 werkenden, al vier jaar stabiel
- Ondernemers Nieuwestad: er wordt weinig tot niets gedaan met onze suggesties
- Cambuur treft nieuwe maatregelen – Uitpubliek is weer welkom
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur (update: erg veel flauwe grappen)
- Pittig billboard bij Schiphol: Een lul verdient meer (over loonkloof)
- Jongere generaties meestal rijker dan hun voorgangers
- FNP: afval in stad en dorpen loopt uit de hand
- Met het uitgekauwde begrip mienskip kun je vele kanten op (onderzoek)
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
