Bevolkingsgroei grotere steden stokt door lage immigratie

Foto: Simon van der Woude

(Tekst: CBS)

In 2020 is de bevolking van de tien grootste gemeenten veel minder gegroeid dan een jaar eerder. Dat komt vooral door de lagere immigratie. Net als in 2019 groeiden enkele kleinere gemeenten aan de rand van grote steden in 2020 het hardst, maar er was ook sterke groei in sommige kleinere gemeenten buiten de Randstad. In 65 van de 355 gemeenten kromp de bevolking. Dat meldt het CBS op basis van voorlopige cijfers tot 1 december 2020.

Veel van de grootste steden groeiden in de afgelopen jaren vooral door buitenlandse migratie. Doordat het aantal immigranten sinds de wereldwijde coronamaatregelen sterk afnam, zakte de bevolkingsgroei vooral in deze steden in. Er kwamen niet alleen minder arbeidsmigranten maar ook minder internationale studenten. In Almere, dat vooral groeit door natuurlijke aanwas (geboorten minus sterfte) en binnenlandse verhuizingen, bleef de bevolkingsgroei meer op peil. In absolute zin kreeg Almere er van alle Nederlandse gemeenten in 2020 de meeste inwoners bij.

In de tien grootste gemeenten van Nederland viel de bevolkingsgroei in 2020 lager uit dan in 2019. Behalve in Almere zakte de bevolkingsgroei in die gemeenten verder in dan gemiddeld in Nederland. Het aantal inwoners van Amsterdam is in 2020 met 0,6 per duizend nauwelijks gegroeid, in 2019 nam het inwonertal nog toe met ruim 12 per duizend inwoners. Ook in Rotterdam, Den Haag, Groningen en Tilburg liep de bevolkingsgroei in 2020 sterk terug. In Nijmegen kromp de bevolking, met 1 per duizend inwoners, na een groei van 6 per duizend in 2019. Ook in Maastricht, Leiden en Amstelveen (grote gemeenten buiten de top tien) sloeg bevolkingsgroei in 2019 om in krimp in 2020.

Iets meer krimpgemeenten

Het aantal krimpgemeenten daalde in de afgelopen jaren, maar is weer licht toegenomen van 62 in 2019 naar 65 in 2020. Ook in 2020 liggen de gemeenten waar het aantal inwoners daalde vooral in de noordelijke provincies en in Zuid-Limburg, maar ook in enkele gemeenten in de Randstad was bevolkingskrimp. Dit gold bijvoorbeeld voor IJsselstein, Oudewater en Huizen.

Sterkste bevolkingsgroei in kleinere gemeenten aan de rand van steden

De gemeenten waar het aantal inwoners in 2020 in relatieve zin het sterkst groeide, liggen voornamelijk in de nabijheid van grote steden. Zo groeide Weesp, vlakbij Amsterdam, in 2020 het sterkst met 37 per duizend inwoners. Ook Waddinxveen, Blaricum, Zuidplas en Zoeterwoude groeiden met meer dan 25 per duizend inwoners. Al deze gemeenten liggen in de Randstad en groeiden hoofdzakelijk door binnenlandse verhuizingen. In deze gemeenten zijn nieuwbouwlocaties ontwikkeld waar vooral gezinnen uit de (grote) steden zich vestigen. Ook buiten de Randstad kregen enkele kleinere gemeenten er in 2020 door verhuizingen veel nieuwe inwoners bij. Dit zijn bijvoorbeeld de Zeeuwse gemeenten Noord-Beveland, Tholen, Kapelle en Goes, Scherpenzeel, Barneveld en Ede in de Gelderse Vallei en Ommen, Dalfsen en Borne in Overijssel.

Veel meer gemeenten met meer sterfte dan geboorten

In 219 van de 355 gemeenten (62 procent) was de natuurlijke aanwas in 2020 negatief: er overleden meer mensen dan dat er baby’s werden geboren. Dat zijn er meer dan de 171 gemeenten een jaar eerder. Dat heeft vooral te maken met de oversterfte door corona. Vooral in Noord-Brabant is de sterfte tijdens de eerste coronagolf sterk toegenomen. In deze provincie zijn er daarom in 2020 veel gemeenten bij gekomen waar de sterfte het aantal baby’s overtrof. In de noordelijke provincies, in Limburg, Zeeland, delen van Overijssel en Gelderland en langs de Noordzeekust waren er in eerdere jaren ook al veel gemeenten met meer sterfte dan geboorten. Dat heeft vooral te maken met de leeftijdsopbouw van de bevolking: er wonen relatief veel ouderen en weinig vrouwen in de vruchtbare leeftijd.

bevolkingsgroei