Toegankelijkheid acute zorg moet structureel beter

Foto: Harrie Muis

(tekst: persbericht van Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS)

Al voor de coronacrisis stond de toegankelijkheid van acute zorg in Nederland onder druk. Dit bedreigt de legitimiteit van de huidige organisatie van acute zorg. Daarom moet de toegankelijkheid van acute zorg structureel beter gewaarborgd worden, stelt de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) in zijn gevraagde advies van deelbelangen naar gedeeld belang aan de Tweede Kamer.

De toegankelijkheid van acute zorg staat steeds meer onder druk door stijgende eisen aan kwaliteit en strakke financiële kaders. Verstedelijking, vergrijzing en het oplopende personeelstekort voeren de druk verder op. Ook de coronapandemie heeft laten zien dat de toegankelijkheid van acute zorg in het geding is; met name bij de verdeling van beschermingsmiddelen en de opnamecapaciteit van verpleeghuiszorg. De vraag over de regie voor toegankelijke acute zorg is alleen maar belangrijker geworden. De RVS presenteert vandaag zijn aanbevelingen aan de Tweede Kamer middels een online technische briefing.

Publieke verantwoording

De Raad constateert in zijn advies dat het evenwicht tussen de borging van de publieke waarden kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid in de acute zorg ontbreekt. Dat komt volgens de Raad omdat burgerperspectieven en regionale publieke belangen onvoldoende meewegen in de besluitvorming over de organisatie van acute zorg. Bovendien is er betere publieke verantwoording nodig over de manier waarop acute zorg regionaal georganiseerd wordt.

De Raad pleit daarom voor de benoeming van een publiek bestuurder (Commissaris Acute Zorg) als onafhankelijke voorzitter van elke ROAZ-regio. Deze voorzitters moeten hun oor te luisteren te leggen bij onder andere maatschappelijke organisaties, patiëntenverenigingen en tevens burgers betrekken bij het besluitvormingsproces en desgevraagd verantwoording afleggen over de regionale organisatie van acute zorg. Daarnaast moeten zij de bevoegdheid hebben om besluiten over verandering in het zorgaanbod voor te leggen aan de Minister, wanneer toegankelijkheid van acute zorg voor burgers onvoldoende geborgd is of er signalen zijn dat burgers onvoldoende betrokken zijn bij het besluitvormingsproces.

Meer samenwerking en innovatie nodig

Om goede, toegankelijke en betaalbare acute zorg te realiseren, is het wenselijk dat zorgaanbieders en verzekeraars daarnaast meer met elkaar gaan samenwerken. Daarom moet acute zorg voortaan ten dele op beschikbaarheid worden bekostigd, zodat domein overstijgende samenwerking van de grond kan komen. Ten slotte pleit de Raad voor een andere financiering van innovaties die acute zorg beter toegankelijk kunnen houden. Op dit moment gaan nog te veel kansrijke innovaties verloren, omdat deze niet binnen de huidige financiering van acute zorg passen.

foto: Harrie Muis