Wat is er aan de hand in Súdwest-Fryslân?

Wat is er aan de hand in Súdwest-Fryslân?

Het rommelt binnen de gemeente Súdwest-Fryslân, een van de belangrijkste gemeenten van Friesland. Kleine en grote discutabele zaken volgen elkaar in rap tempo op. Op verschillende beleidsterreinen kunnen de ontwikkelingen als zorgelijk worden gekwalificeerd. De bestuurlijke kwaliteit van de gemeente is hierbij in het geding. Het optreden van het dagelijks bestuur van de gemeente Súdwest-Fryslân geeft aanleiding tot nader onderzoek.

Een van de meest opmerkelijke zaken vindt plaats onder het bewind van burgemeester Hayo Apotheker (D66). Apotheker bestuurt de gemeente Súdwest-Fryslân van 2011 tot 2017. Daarvoor is hij burgemeester van Leeuwarden in de jaren 1993-1998. Tussendoor is hij minister van Landbouw en burgemeester in Steenwijkerland. Een tot nu toe nog steeds niet geheel opgehelderde zwarte bladzijde is het debacle rondom het nieuwbouwproject de Houkepoort. Apotheker zet, zonder goed op te letten, een handtekening onder een vervalst contract van dit bouwproject waardoor Súdwest-Fryslân een bedrag van zeven miljoen euro extra moet betalen aan bouwondernemer VolkerWessels. De verantwoordelijke ambtenaar die de vervalsing pleegt krijgt ontslag. ‘Hij had op eigen gezag het bedrag in het bouwcontract verhoogd, omdat hij dacht dat aannemer VolkerWessels er anders niet akkoord mee zou gaan’, aldus de Volkskrant (28 augustus 2013).

De huidige burgemeester van Súdwest-Fryslân is Jannewietske de Vries (PvdA). Zij treedt aan in september 2018, nadat ze van 2007-2015 gedeputeerde van Fryslân is geweest. Daarvoor is ze ambtenaar bij de gemeente Leeuwarden en de provincie Friesland. Tussendoor is ze directeur van de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die onder de titel Growing Green Cities in 2022 geopend gaat worden. Haar entree als bestuurlijke baas van de gemeente verloopt niet geheel soepel. Vorige zomer valt iedereen over haar heen door haar aanpak van het zomerevenement Garden of Dance, een jaarlijks dansfestival dat tijdens de Sneekweek wordt gehouden en in de stadhuistuin plaatsvindt. Vanwege verbouwingen rond het stadhuis kan het festival daar niet doorgaan. Ook op een alternatieve locatie zoals het Veemarktterrein of het Bristol-terrein kan het feest niet worden georganiseerd. Over deze gang van zaken publiceert Rixt Oenema op 13 juli 2019 een kritisch artikel in de Leeuwarder Courant.

In 2019 komen twee wethouders in het licht van de felle schijnwerpers te staan. Allereerst is dat PvdA-wethouder Stella van Gent. Zij volgt in 2015 haar partijgenoot Sjoerd Tolsma op als wethouder in de tweede gemeente van Friesland. Daarvoor is Van Gent sectormanager bij de gemeente Leeuwarden en waakt zij over de cultuur in de hoofdstad. In november vorig jaar komt er een eind aan de loopbaan van Van Gent als wethouder in Súdwest-Fryslân. Ze heeft namelijk met Harry de Wit, de directeur van het sociaal werkbedrijf Empatec, een pand gekocht in de Sneker binnenstad. Het pand behoorde toe aan Tolsma. De gang van zaken rond deze transactie, het sociaal werkbedrijf zit in de portefeuille van Van Gent, vormt voor de andere vier wethouders de bekende druppel die de emmer doet overlopen. Maar wat zit er precies allemaal in die emmer? Bij haar aftreden zegt Van Gent dat ze graag had gezien dat burgemeester De Vries fermer had opgetreden. Dat deed burgemeester Apotheker namelijk wel, aldus de vertrekkend sociaal-democraat. Van Gent is niet de enige die er zo over het optreden van de burgemeester denkt. Maar wat had Van Gent het liefst gezien dat de burgemeester had gedaan? En waarom liet De Vries na wat Van Gent had gewild? We komen hier later op terug.

Het is aan de Marktstraat in Sneek, waar het bestuurlijk centrum is gevestigd, op gezette tijden hectisch. Zo wordt er in 2019 ook openheid van zaken gegeven over de relatie tussen CDA-wethouder Gea Wielinga met ambtenaar Jan Lutgendorff. Burgemeester De Vries bespreekt de relatie in april met de fractievoorzitters van alle politieke partijen. Er zijn goede werkafspraken gemaakt, zegt De Vries hierna. Wethouder Wielinga wordt in dat jaar evenwel enkele keren op de vingers getikt omdat ze de raad verkeerd inlicht. Waarom zit deze CDA-wethouder in tegenstelling tot Van Gent, nog wel op het pluche?

Andere zaken van groot belang nemen de bestuurders in beslag. In Súdwest-Fryslân blijft de malaise rond het voormalige stadhuis van Bolsward, een icoon van de Friese bouwkunst, een bron van zorg. De restauratie van het gebouw en herstel van de schade lopen in de miljoenen euro’s, een rekening die gestaag oploopt. De gemeente kampt met financiële overschrijdingen voor de realisering van sportcentrum de Rolpeal in Workum. Het college blinkt ook niet uit met de aanpak van het appartementencomplex Nij Ylostins in IJlst, dat wordt bewoond door senioren die hun aangename woongebouw willen behouden. De publicitaire storm is nog niet gaan liggen. De verontwaardiging die de verantwoordelijke wethouder oproept is een veeg teken. Tenslotte baart de gaswinning door gasbedrijf Vermilion rondom Oppenhuizen en Uitwellingerga de burgers en de raad zorgen.

Al met al spelen er nogal wat zaken op bestuurlijk niveau, maar ook binnen ambtelijke kringen in Súdwest-Fryslân. Raadsleden en liwwadders.nl hebben daarom meer informatie opgevraagd bij de gemeente. Kortom: wat is er gaande in Súdwest-Fryslân?

Dit artikel is de eerste in een reeks over de politieke en ambtelijke cultuur in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Liwwadders.nl