The show must go on!
(tekst: weblog kunsthistoricus Huub Mous)
Het tweede decennium van de vorige eeuw was de tijd bij uitstek voor doemdenkers met apocalyptische stemmingen. In 1912 zonk de Titanic op zijn eerste oceaanreis met 1500 mensen aan boord. In Mexico en China braken revoluties uit in 1910 en 1911, het jaar ook van de Tweede Marokko-crisis. De Balkanoorlogen volgden in 1912 en 1913. De Russische Revolutie brak uit in 1917, en de Duitse Novemberrevolutie in 1918. En dan hebben we het nog niet eens over de rampzalige gevolgen van de Spaanse griep die wereldwijd veel slachtoffers eiste. De schattingen lopen uiteen tussen 20 en 100 miljoen. Ook in Nederland vonden op kleinere schaal rampen plaats, zoals de watersnood in Zeeland in januari 1916.
Kortom, het einde van de wereld leek nabij in de ogen van menig dominee, die op de kansel dan ook hel en verdoemenis predikte. De Eerste Wereldoorlog werd door hen veelal als ‘een wrake Gods’ ervaren, mede omdat de wereld steeds goddelozer werd. De wereld werd ook letterlijk goddeloos. In Italië steeg het aantal onkerkelijken in de periode tussen 1901 en 1911 van 36.000 naar 874.000. Ook in Amerika, Engeland en Frankrijk speelden zich vergelijkbare ontwikkelingen af. In Frankrijk steeg het aantal onkerkelijken in die periode zelfs naar 20 %. Tussen 1910 en 1917 steeg in Nederland dat aantal van 300.00 naar 500.00. In Amsterdam waren in 1917 in totaal 66.902 mensen (11 % van de bevolking) niet meer aangesloten bij een kerkgenootschap.
En op 11 november 1919 werd Jan Murk de Vries geboren.
Dat laatste heeft met de voorafgaande rampen niets van doen. Toch moest ik hier van de week even aan denken. Donderdag had ik een drukke dag. ’s Ochtends mocht ik Gitte Brugman, de kunstrecensent van de Leeuwarder Courant, rondleiden in Museum Belvédère bij de tentoonstelling Relaties en Contrasten. ’s Middags woonde ik een symposium bij, dat het onlangs opgerichte Fries Biografie Instituut had georganiseerd in Tresoar. En ’s avonds was ik een van bezoekers in OBE bij de lezingen van Bert Looper en Erik Betten over Jan Murk de Vries, wiens werk daar momenteel is te zien.
foto: Harrie Muis; Pier Pandertempel in de Prinsentuin
Meer berichten
- Odido-hack maakt de weg vrij voor het Digital ID en Palantir
- Terwijl je varkens- en hondenstaarten al lang niet meer mag couperen, is het verminken van bomen nog altijd toegestaan
- De jongen die naast hem staat koopt ‘The death of Ivan Ilyich and Other stories’. Jij bent zeker ook geen Italiaan, vraag ik
- Leeuwarden in landelijke top aankoopfraude
- Deelscooters mogen alleen nog parkeren in speciale vakken
- Resultaten Week tegen de Ondermijning: aanhoudingen, drugs en diefstal
- Minder starters op woningmarkt; 25- tot 35-jarigen wonen vaker thuis
- Manifestatie Driemaal Slauerhoff in tuin boekhandel Van der Velde
- Fryske Oersonate fan Erik de Boer nei Oerol
- Theater na de Dam in Leeuwarden: Herdenking van de kleine daad
- Route Wad een Kunst weer van start in Noord-Friesland
- ‘Discriminatie: omstanders, neem je verantwoordelijkheid’
- Bij de lof der paling denkt U misschien aan paling met witlof, of aan paling in het groen, maar dat klopt niet
- PEL organiseert actiebijeenkomst over hoe je huurverhoging kunt weigeren
- Acht minuten dromen met Henk Deinum (een klassieker)
- Vrijwilligers knappen fietsen op voor mensen met kleine beurs
- Klein coronanieuws en andere zaken – Oranje Bierhuis verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Overheid ontvangt 15 procent minder inkomsten uit tabaksaccijns – Rokers kopen vaker tabaksproducten in het buitenland
- Veiling uit faillissement Go Sharing: 150 e-scooters en 50 e-bikes onder de hamer
- Zijn Buma’s sansevieria’s een statement?
- Zetelpeilingen zitten vol problemen, maar journalisten zullen die blijven negeren
- Geen kranten meer naar eilanden – Deze keuze roept serieuze vragen op over de strategie en dienstverlening van dagbladuitgever
- Burgemeester Sybrand Buma per 1 juli vice-president Raad van State
- De stap van deze ambtenaar is ongekend moedig
- Nu zit ik hier met een gebroken geweertje op de revers oorlogsboeken te verkopen, denk ik. Ik, de grootste antimilitarist van de stad
- Museum Belvédère gaat voor noodzakelijke uitbreiding en krijgt bijzondere schenking
- Aantal buitenlandse gasten stijgt het hardst in Flevoland, Groningen en Friesland
- Lokale initiatieven zijn geen alternatief voor verschralende zorg
- Arjette de Pree wil graag meer tijd besteden aan gezin, familie en vrienden
- Burgemeester grijpt soms te snel naar ingrijpend middel van sluiting drugspanden
- Nederlander kiest voor bewust lokaal rundvlees
- Makelaars: Minder verkopen door onzekerheid en hogere rente
- Personeelstekorten zijn voor werkgevers nog lang niet voorbij
- Binnenkort ga ik weer met de Minister in debat over het Nederland-ticket voor 9 euro
- Johannes Beers trekt zich een beetje terug van LinkedIn
- Koert Debeuf over Israël, de NAVO en toxische allianties
- Docenten hebben het vaakst werk dat veel aandacht vraagt
- Als we niet uitkijken is het Wad over twintig jaar een dode, grijze vlek op de kaart: ecologisch verantwoord volgens de modellen
- SL!M Leeuwarden stelt vragen over verstrekking pasfoto’s aan UWV
- Aantal woninginbraken in Leeuwarden met 2 procent afgenomen – Dader wordt zelden gepakt
