Sluizen bouwen waar geen water is

Foto: Simon van der Woude

Sluizen bouwen waar geen water is. Deze intrigerende krantenkop stond onlangs in NRC Handelsblad boven een artikel dat ging over Andrej Platonov. Platonov schrijft in zijn boek Verhalen over ingenieur Bertrand Petry die tegenwerking ondervindt van onkundige en luie autoriteiten en na het graven van een kanaal met sluizen ontdekt dat er amper water in stroomt, gewoon omdat het er niet is. Was Platonov een tijdgenoot van ons geweest en had hij nu in Friesland gewandeld, dan had hij ongeveer hetzelfde treurige verhaal kunnen noteren, maar toch anders.

Wie in Friesland precies verantwoordelijk is voor de bouw van een sluis in een doodlopende waterweg bij Marsum is ongetwijfeld kundig en ambitieus. Hij kan bouwen en er staat wat! En dat geldt eveneens voor de initiatiefnemers en uitvoerders van het plan om tientallen bruggen in noordwest Friesland te verhogen ten behoeve van de recreatievaart. Ook die zijn er allemaal gekomen, nu de toeristen nog. Ook de route van de Grote Wielen naar de Zwemmer past geheel in Platonovs verhaal.

Het is ook geen wonder dat de inwoners van Marsum, Blessum en nog een aantal dorpen extra alert waren toen zij via het invullen van een enquête mochten meepraten over een eventuele gemeentelijke grenswijziging. Men stond voor de keuze: bij Leeuwarden of bij de Waadhoeke? Volgens mij was dit een kwestie van of je nou door de hond of de kat wordt gebeten. In beide gemeenten loopt namelijk veel deskundigheid en ambitie rond waaruit onbegrijpelijke en onverantwoordelijke plannen ontstaan.

Misschien heeft u die extra lange stadsbus wel eens zien rijden door het centrum van Leeuwarden. In mijn ogen is deze bus een manifestatie van groot planologisch onvermogen. In de lange bus worden iedere dag enkele honderden studenten vervoerd van het station naar de gebouwen van hogeschool NHL Stenden. Iedere dag gaat deze stroom meerdere keren op en neer van en naar de Rengersweg in het noorden van de stad. In dat schoolgebouw krijgen de studenten vast onderwijs in allerlei zaken die met besparing van energie of bescherming van het milieu te maken hebben, daarna stappen ze weer rustig in de bus naar het station.

Onlangs haalde een plan voor overkluizing van een station in Limburg de krant. Het plan werd als iets nieuws gepresenteerd. Toch meen ik mij te herinneren dat onze eigen stadgenoot architect Chris Vegter (die van zijn vrouw geen ingezonden artikelen meer mag schrijven) zo’n twintig jaar geleden een soortgelijk plan heeft gemaakt voor het station in Leeuwarden. Tot in detail uitgetekend. Dan hadden bovengenoemde studenten niet iedere dag heen en weer vervoerd hoeven te worden. Uitbreiding van het complex van de voormalige HTS aan de Vondelstraat was ook een mogelijkheid geweest.

Ingenieur Bertrand Petry kreeg van zijn opdrachtgevers in Petersburg de schuld van het mislukken van het project. Met fatale gevolgen. Zo’n vaart zal het bij ons niet lopen.

Andries Veldman

foto: Simon van der Woude, station Leeuwarden