Kees van Anken – Waar staat de pindakaas?

Foto: freestock.ca

De afgelopen maand heb ik vooral links gereden. Dankzij een rechts stuur (wat al verwarrend genoeg is) ging dat bijna altijd goed. Wel zwiepten tot vermaak van mijn bijrijder regelmatig de ruitenwissers het stof weg als ik richting aan wilde geven. Wanneer ik op mijn beurt op de bijrijder stoel zat zochten m’n voeten de pedalen. Kennelijk slijten bepaalde gewoontes diep in.

Om geestelijk fit en alert te blijven wordt geadviseerd zo nu en dan je dagelijkse orde om te gooien. Vertwijfeld zoek je de pindakaas, maar die staat voor de verandering niet in het linker-, maar het rechter keukenkastje. Dat houdt je scherp!

Eenmaal weer terug in Nederland is het weer even wennen. Niet alleen het verkeer zit aan de rechterkant, ook de hele politieke discussie is in die hoek beland. Er heeft zich een aardverschuiving voorgedaan ten gunste van automobilisten, klimaatontkenners en liefhebbers van antieke verhalen. Hoe zo de boel warmt op, dat is gewoon natuurlijk en ook wel lekker, geniet ervan. In het land waar ik net vandaan kom denken ze daar anders over – het heeft er in geen zes jaar geregend en alles verdroogt en verschroeit.

Maar goed, hier bij ons in Nederland en zelfs in Friesland meent een behoorlijk grote groep mensen dat het allemaal wel wat meevalt en zijn de bordjes verhangen. De ‘groene golf’ rechts ingehaald! En waar ik nog dacht dat je voor klimaatzaken niet bij de VVD moest zijn is dat inmiddels achterhaald. Mark Rutte in het spoor van Ed Nijpels en Diederik Samsom. De politieke kwesties die voorbij dwarrelen hebben niet meer hun vaste plek: Jesse en Rob zijn weliswaar nog steeds vóór de CO2 heffing, maar Mark nu dus ook en Thierry daarentegen helemaal niet. Heel verwarrend allemaal. Maar dat is dus goed voor onze geestelijke conditie en misschien daarom ook goed voor de democratie. De laatste verkiezingen zijn een ‘wake-up call’. Net als bij het weer worden de uitersten extremer en wordt onderhandelen over moeilijke kwesties lastiger. In Friesland zijn 4 partijen nodig om tot een nieuw provinciaal bestuur te komen en dan nog is het een krappe meerderheid. Het lijkt me een mooie gelegenheid om de besluitvorming anders in te richten en tot een open vorm te komen. Een vorm bijvoorbeeld waarin je burgerpanels uitnodigt mee te denken en advies uit te brengen over alles wat ertoe doet: de (lokale) economie, onderwijs, zorg, wonen, het klimaat en wat zich nog maar meer aandient. Wél luisteren natuurlijk en echt iets doen met die adviezen anders draait het uit op de zoveelste teleurstelling.

Abraham Lincoln zei al dat de democratie van het volk, door het volk en voor het volk is. Tijd om dat letterlijk te nemen lijkt me. Bij de pogingen van de gemeente Leeuwarden ‘het volk’ te betrekken bij de keus voor een nieuwe burgemeester wou dat nog niet helemaal lukken. Er waren meer ambtenaren en politici op de bijeenkomst afgekomen dan burgers. Zo zie je maar weer dat de eerste keer niet altijd de beste is. Om burgers in te voegen in het politiek proces en het niet alleen bij verkiezingen te laten is lastig. De ervaringen met referenda strekken niet tot aanbeveling. Je kunt niet langer in ‘links en rechts’ of ‘voor en tegen’ denken, gemakkelijke oplossingen bestaan niet en oude karrensporen zijn diep.

Soms staat de pindakaas niet waar je het verwacht en zit het stuur aan de andere kant.

Kees van Anken

Kees van Anken