‘Toen Ben hier begon wilde hij een witte jas aan en handschoentjes. Ik zei: ben je gek geworden?’

(tekst: uit het nieuwste nummer van het Stadsblad Liwwadders)

50 jaar Dalsheim Digi-Totaal

Ben en Ro Dalsheim

‘Toen Ben hier begon wilde hij een witte jas aan en handschoentjes. Ik zei: ben je gek geworden?’

‘Op mijn zeventiende werd ik gegrepen door de fotografie. Met mijn boxcamera maakte ik toen al tientallen foto’s. Ploatjes maken, zeiden ze in Groningen.’ Ben en Ro Dalsheim zijn onlosmakelijk verbonden met de fotografie in Friesland. Vijftig jaar geleden openden ze hun nog altijd bestaande, en door hun zoon Fred voortgezette, fotozaak Dalsheim in het winkelcentrum Stephenson aan de Uiterdijksterweg in Leeuwarden.

Het had weinig gescheeld of Dalsheim, geboren in het Groningse Musselkanaal, was in de vleeshandel beland. ‘Mijn ouders hadden een slagerij en vader handelde in vee. Hij zag mij lange tijd als zijn opvolger. Na de oorlog was er weinig vlees en hij had een vergunning voor de import van Argentijns vee, een lucratieve handel die hij aan mij wilde overdoen. Hij was handig met de verkoop. Verkocht hij een beest, dan zei hij tegen de koper: voor die prijs kun je het krijgen, maar de staart, zwezerik en tong hou ik zelf.’

Ben Dalsheim raakte zo verknocht aan zijn boxcamera, een simpel fototoestel met een doosvormig camerahuis waar van bovenaf ingekeken moest worden, dat hij voorgoed een andere richting insloeg dan zijn vader hem wees. ‘Al snel werkte ik bij foto Kral in Oude Pekela.’ Foto Kral, in de jaren vijftig opgezet door de fotograferende kapper Carel Kral uit Nieuwe Pekela, was tot het faillissement in 2005 een fenomeen in fotoland. Het bedrijf bestond in de glorietijd uit 110 vestigingen met 470 werknemers. Kral opereerde onder de merknamen 1-Hour Super Foto en Foto Objectief.

Dalsheim bleek ambitieus en wilde meer van het vak te weten komen. Hij verkaste naar Jos Lange, die aan de Noorderhaven in Groningen een fotolaboratorium bestierde. ‘Daarna moest ik in militaire dienst en daar werd mij gevraagd wat ik wilde. Bij de verbindingstroepen hadden ze een opleiding fotografie, dus die keuze was snel gemaakt. Ik kwam terecht bij de Leger Film en Fotodienst in Den Haag waar ik werd opgeleid als fotograaf die in de frontlinie foto’s moest maken. We droegen daarom ook geen geweer maar een pistool.’ Na zijn diensttijd werden hem tijdens zijn werk bij fotogroothandel en -importbedrijf Hijmans in Voorburg de verkoopkneepjes bijgebracht. ‘Hijmans leverde vergrotingsmaterialen van het merk Durst. Heel Nederland deed daar hun bestellingen. Het bedrijf importeerde veel uit Italië. Ik herinner me nog het merk Ferrania en dat ik tijdens het ontwikkelen veel melk dronk tegen de giftige stoffen waar ik mee werkte.’ Dalsheim fotografeerde inmiddels met een Rolleiflex. ‘Een apparaat van 899 gulden. Een hoop geld in die tijd.’

Inmiddels was Ro in beeld gekomen. Een uit Enschede afkomstige verpleegster die in Wijk aan Zee werkte. Al snel werd Ro geconfronteerd met het werk van Ben dat zich niet beperkte tot de zakelijke werkzaamheden. ‘Had ik een uurtje vrij, dan pakte ik de camera, deed die in het tasje dat vastzat aan het fietszadel en ging op pad. Met foto’s van mensen, vogels en de natuur heb ik heel wat prijsjes gewonnen. Tegenwoordig komen de prijswinnaars met fraaie beelden uit Kenia of weet ik waar vandaan. Het moet allemaal nog heviger dan heftig zijn. Achteraf zeg ik: het was toch wel wat gezapig.’

Tijdens het gesprek bladert Ben Dalsheim in een van zijn vele fotoboeken waarin de fotografische geschiedenis van de familie is opgeslagen. Af en toe laat Ro merken dat ook zij een belangrijke rol in de fotografiegeschiedenis van de Dalsheims heeft gespeeld. Ben schrikt dan even op. ‘Ik heb haar wel wat tekort gedaan. Ik heb te veel van mijn vrouw gevraagd. Ik zou het nu anders gedaan hebben.’ Ro: ‘Ik was er niet altijd even blij mee.’

Smalfilmspeciaalzaak Sanders aan de Stationsweg in Den Haag was na Hijmans en na diensttijd de nieuwe werkgever van Dalsheim. Hier ontmoette hij een vertegenwoordiger die hem wees op een vacature in Drachten. ‘Ik kon winkelchef worden bij Jacobi aan de Zuiderbuurt. Ik richtte er fotoclub Noorderlicht op en onderhield een goed contact met schouwburg De Lawei. Directeur Roel Oostra van de Lawei heeft ons aan alle kanten met diverse activiteiten geholpen. Baas Jacobi was nogal druk met zijn werk voor de ondernemersvereniging Handel en Industrie en liet de winkel voor het grootste deel aan zijn chef over. Dat ging zover dat men mij op een gegeven moment meneer Jacobi noemde. Ik dacht: wat ik hier doe, kan ik ook voor mezelf.’ Met geleend geld van vader en moeder investeerden Ben en Ro Dalsheim in 1969 45.000 gulden in een unit van het gloednieuwe winkelcentrum aan de Uiterdijksterweg in Leeuwarden. Op 12 april dat jaar werd de fotozaak geopend.

Dalsheim koos bewust voor een locatie buiten de binnenstad, waar gevestigde namen als Duiker, Bleeker, Plantinga, Jonker, Simon de Vries en Dikken en Hulsinga hun zaken hadden. ‘Het was de tijd dat je je fotomaterialen nog in consignatie kon aanschaffen. Bij verkoop hoefde je je leverancier pas te betalen. De locatie buiten de binnenstad leverde ook allerlei voordelen op: gemakkelijk en gratis parkeerruimte waardoor je ruim de tijd had om je klanten te adviseren.’

Aan de Uiterdijksterweg kwamen er uiteindelijk nog zes units bij. Een deel werd ingericht voor occassions, de afdeling van Ro Dalsheim. Ro Dalsheim: ‘Dat vond ik een prachtige handel. Ik was er ook goed in. Ik vond die handel in gebruikte camera’s leuk om te doen.’ Ben Dalsheim: ‘Een verschil tussen Friesland en de Randstad was de betaling. In Den Haag waren we gewend dat klanten op afbetaling kochten. Een Fries doet dat niet. Die koopt pas een camera wanneer die dat kan betalen! Zo leerde ik het koopmanschap steeds beter. Op fotogebied was het in Leeuwarden in die tijd toch wel een beetje een achtergebleven gebied.’

Aan de klantentrouw uit die tijd denken de Dalsheims met plezier terug. ‘We hadden de grootste winkel met meeste aanbod en dat werd vanuit de hele provincie gezien. We adverteerden in de kranten voor onnoemelijke bedragen. We hadden trouwe klanten op de eilanden, die steevast langskwamen als ze op de vaste wal waren. Nobel van Ameland was er een van. Als ze niet kwamen, wist je dat ze ziek waren.’

Het was in fotozaken gewoon om de fotorolletjes die ontwikkeld waren per foto met de klant door te nemen. ‘Dan gaf je advies hoe men de foto beter kon nemen.’ Niet in alle gevallen werden de foto’s met de klant doorgenomen. Wanneer er bij het ontwikkelen compromitterende beelden verschenen kwam er een kruis op het fotomapje: niet bespreken! ‘Je hebt er geen idee van wat er allemaal wordt gefotografeerd. Soms waarschuwden we elkaar in het Gronings.’

In de Corellistraat waar de Dalsheims na hun verhuizing vanuit de Bordineweg gingen wonen, werd na de overdracht van de fotozaak aan Fred Dalsheim een heus Leica-winkeltje ingericht. Het fameuze fotomerk Leica verdiende speciale aandacht, vond Ben Dalsheim. ‘In de garage had ik een grote verzameling ingericht met veel onderdelen. Vanuit Duitsland en zelfs Noorwegen wist men de Leicawinkel te vinden. Fred Dalsheim bezocht enkele malen de fabriek in het Duitse Wetslar. ‘Tijdens een van die bezoeken stond Leica-verkoper Hans Jurgen Welker op zo’n toestel te springen om te demonstreren hoe sterk het apparaat was. Een Leica was gemaakt van zeven lagen metaal. Je kon er een auto op zetten.’

Ben Dalsheim fotografeert nog altijd. In 2012 ontving hij zelfs de Haagse fotografieprijs. ‘Het was een foto van de oefening op het Scheveningse strand van de ruiters met hun paarden die betrokken waren bij Prinsjesdag. Eerste prijs, een bedrag van 1000 euro en een certificaat.’ Ro Dalsheim: ‘Ook ik heb veel gefotografeerd met een spiegelreflexcamera. Met de winkel speelden we in op allerlei actuele gebeurtenissen. Soms was dat een fotowedstrijd voor kinderen. Zo’n winkel moet je een beetje in het centrum van de maatschappij plaatsen. Je moet wat organiseren, daar komen mensen op af. Toen Ben hier begon wilde hij een witte jas aan en handschoentjes. Ik zei: ben je gek geworden?’ Ben Dalsheim: ‘Het was allemaal een beetje sjiek in die tijd. Van leveranciers kreeg je rode matjes, daar moest de Leica op staan. Ik wilde in een pak in de zaak staan, maar Ro zei: dit is toch geen kledingzaak!’

========================================================
Wat is nu het mooie van een Leica camera?

‘Aan alles is de uiterste zorg besteed en het zijn camera’s voor echte fotografen. Het grootste pluspunt blijft toch de optiek. Mensen vragen wel eens: is Leica écht beter dan Nikon? Ik zeg dan dat Nikon het beste Japanse merk is, maar dat Leica het beste van alles is. Natuurlijk zie je de verschillen vaak niet op een klein afdrukformaat, maar als je mij een aantal 30×40 zwartwitdrukken of dia’s voorlegt, dan denk ik dat ik er in negen van de tien gevallen de Leica opnamen uitpik. Voor mensen die bij mij komen is de keuze tussen Leica M of Leica R soms een probleem. Een reflex is natuurlijk universeler, je hebt altijd een compleet gevuld zoekerbeeld en je kunt het verloop tussen scherp en onscherp beoordelen. Een meetzoekercamera is op dat punt in het nadeel, maar hij werkt bijzonder stil en je stelt onder alle omstandigheden snel en goed scherp. Een complete set is compact en de camera is door z’n relatief eenvoudige concept extreem betrouwbaar. Daar komt dan nog bij dat de optieken over de gehele linie nog iets beter zijn dan die van de R-serie. De meetzoekercamera is naar mijn idee bedoeld voor de creatieve fotograaf, die de foto in z’n hoofd al heeft gemaakt voordat hij de camera aan z’n oog neemt. Een Leica is dan echt het technische instrument dat hem helpt die foto te verwezenlijken.

(uit Foto Occasionkrant, mei 1994)

Fred Dalsheim: Ons vak bestaat uit service en reparatie

Fred Dalsheim: ‘In onze winkel aan de Uiterdijksterweg leggen we de nadruk op service en reparatie. We hebben een eigen reparatieafdeling voor Apple-computers en fotografische artikelen en zijn in staat om de meeste schadegevallen binnen 48 uur te repareren. Daarnaast maken we goedgekeurde pasfoto’s (ook voor brildragers) en verkopen we nieuw en gebruikt fotografisch materiaal.’

De computer start niet op. De videokaart werkt niet. Er zit een barst in het scherm. Er is cola over het toetsenbord gevallen. Het zijn problemen die bij Dalsheim vakkundig kunnen worden opgelost. Fred Dalsheim: ‘De focus ligt hier op service. Wij gaan hiermee in de diepte en kunnen veel voorkomende problemen met computer- en fotografische apparatuur oplossen.’

‘Dalsheim is al 50 jaar het vertrouwde adres als het gaat om fotografie en alles wat daarbij komt kijken.’

De komst van het internet heeft de detailhandel op zijn kop gezet. ‘Internet is een prachtig medium waar ook wij van profiteren. In een winkel zoals wij die hebben is advies belangrijk. Wat zoekt men precies, dat zijn de vragen waar wij een antwoord op hebben. Dat is in die 50 jaar niet veranderd.’

‘Het afdrukken van foto’s, het adviseren over spiegelreflexcamera’s en verrekijkers, oude foto’s opnieuw afdrukken en bewerken, het afdrukken uit alle soorten digitale bestanden, fotomontage (wil je iemand ‘vrij’ hebben staan) en portretfotografie: dat alles verzorgen wij. Heb je een eigen idee over het maken van je foto, dan kan dat hier. We houden er van om niet het geijkte te produceren. Kom met een idee, alles is mogelijk.’

Fred Dalsheim: ‘Het gaat om de combinatie van vertrouwen en specialisme. Zoek je een goede loep of een verrekijker? Wij laten je de wereld zien.’

Dalsheim

Uiterdijksterweg 7-13

Leeuwarden

t. 058-2884949

openingstijden

maandag 13 uur -18 uur

dinsdag tot en met vrijdag 10.00 – 18.00 uur

zaterdag 11.00 – 16.00 uur

De winkel aan de Uiterdijksterweg is behalve zondag iedere dag geopend.

Reparatie Apple computers (48-uur service) en fotoapparatuur

Let op! Verkoop van overtollige voorraden uit vroegere tijden: oude camera’s en verzamelaars objecten. Bovendien: verkoop van foto’s op groot formaat en bekroonde foto’s.

Verkoop: vrijdag 12 april.

foto: Ruben Dalsheim